Maria Malicka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Malicka
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1898
Kraków
Data i miejsce śmierci 30 września 1992
Kraków
Zawód aktorka
Współmałżonek

Zbigniew Sawan (rozwód)

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Maria Malicka (ur. 9 maja 1898 w Krakowie[1], zm. 30 września 1992 tamże[2]) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jako dziecko występowała w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie, gdzie jej ojciec był pracownikiem technicznym. Po ukończeniu Szkoły Dramatycznej przy Instytucie Muzycznym w Krakowie występowała w Teatrze im. Słowackiego, a następnie została zaangażowana do pierwszego zespołu Teatru Bagatela. Pracowała tam do końca 1923. Następnie występowała w teatrach warszawskich, m.in.: w Polskim, Narodowym i Letnim[2]. Zagrała blisko 300 ról zyskując uznanie widzów i krytyki. Jej osiągnięcia to m.in. Święta Joanna i Candida Shawa, Maria Stuart Schillera i Słowackiego, Panna Młoda w Weselu Wyspiańskiego. Uważana za jedną z największych aktorek w historii polskiego teatru.

W czasie okupacji niemieckiej w Warszawie początkowo pracowała jako kelnerka w Café Bodo, a potem występowała w jawnym Teatrze Komedia (1941–1944). Za to oraz za bliskie związki z Niemcami została ukarana przez Związek Artystów Scen Polskich zakazem występowania na scenach stołecznych. Aktorka swoją postawę w czasie okupacji tłumaczyła tym, że chciała uwolnić swojego męża przetrzymywanego w Auschwitz-Birkenau. We wrześniu 1946 aktorka stanęła przed sądem oskarżona przez Zofię Bystydzieńską o przywłaszczenie należących do niej przedmiotów w czasie powstania warszawskiego. Została jednak uniewinniona zarówno z zarzutu o szaber, jak i nawiązywania w okresie okupacji bliskich kontaktów z Niemcami[3].

Po wojnie występowała w Szczecinie, Bielsku, Łodzi, a od 1957 roku do emerytury w 1971 roku ponownie w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie[2][4].

W 1956 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, a w 1975 Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[2].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Była córką pracownika technicznego Teatru im. Słowackiego w Krakowie[2]. Jej mężem był aktor Zbigniew Sawan. Przez lata związana była z malarzem Eugeniuszem Geppertem[5]. Jej bratankiem był poeta i prozaik Maciej Malicki (ur. 1945). Pochowana została na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[6].

Role teatralne (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Anna - Świt dzień i noc - D. Niccodemi - reż. A. Węgierko - Teatr Mały, Warszawa 1923 r.
  • Joanna - Święta Joanna - G.B. Shaw - reż. A. Zelwerowicz- Teatr Polski Warszawa 1924 r.
  • Heliana - Samuel Zborowski - J. Słowacki - reż. L Schiller - Teatr Polski Warszawa 1927 r.
  • Elżbieta - Don Carlos - F. Schiller - reż. E. Chaberski - Teatr Narodowy Warszawa 1932 r
  • Panna Młoda - Wesele - S. Wyspiański - reż. L Solski - Teatr Narodowy Warszawa 1932 r.
  • Maria - Maria Stuart - F. Schiller - reż. K. Borowski - Teatr Narodowy Warszawa 1934 r
  • Maria - Maria Stuart - J. Słowacki - reż Z. Sawan - Teatr Malickiej Warszawa 1937 r.
  • Felicja - Gbury - C. Goldoni - reż. K. Frycz - Teatr im J. Słowackiego Kraków 1957 r.
  • Muza - Wyzwolenie - S. Wyspiański - reż. B. Dąbrowski -Teatr im J. Słowackiego Kraków 1957 r.
  • Rollisonowa - Dziady - A Mickiewicz - reż. B. Korzeniewski, Teatr im J. Słowackiego Kraków 1963 r.
  • Hrabina Idalia - Fantazy - J. Słowacki - reż. H Gryglaszewska, Teatr im J. Słowackiego Kraków 1963 r.
  • Kornelia - Klik-klak - J. Abramow - reż J. Markuszewski, Stary Teatr Kraków 1972 r.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Źródło: Filmpolski.pl[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik biograficzny teatru polskiego, t. 3, 1910–2000. M–Ż, pod red. B. Berger, Warszawa 2016, s. 19–20. Aktorka odmładzała się i podawała rok urodzenia 1900 lub 1904.
  2. a b c d e f Maria Malicka w bazie filmpolski.pl
  3. J. Hera, Losy artystów polskich w czasach niewoli 1939–1954, Kraków 2019, s. 385–386.
  4. INTERIA.PL, Maria Malicka: Dwadzieścia lat zakazanej miłości [dostęp 2017-01-08].
  5. Beata Maciejewska, Największy romans powojennego Wrocławia. Ukrywany przez 20 lat, wyborcza.pl, 14 lutego 2017 [dostęp 2017-02-15].
  6. Karolina Grodziska: Zaduszne ścieżki-przewodnik po Cmentarzu Rakowickim, wyd. Kraków 2003, s. 140.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janina Hera: Losy artystów polskich w czasach niewoli 1939–1954. Kraków: Wydawnictwo ARCANA, 2019. ISBN 978-83-65350-50-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]