Marian Chełmecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marian Chełmecki
major pilot major pilot
Data i miejsce urodzenia 2 sierpnia 1916
Jasło, Polska
Data i miejsce śmierci 28 marca 1988
Zabrze, Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921-1993).svg Siły Powietrzne RP
RAF roundel.svg RAF
Stanowiska dowódca dywizjonu: Dywizjon 317
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
bitwa o Anglię,
Lądowanie w Normandii
Późniejsza praca Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Katowicach
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Marian Chełmecki (ur. 2 sierpnia 1916 w Jaśle, zm. 28 marca 1988) – major pilot Wojska Polskiego

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Jaśle, jako syn kolejarza. Tam skończył Szkołę Powszechną im. Romualda Traugutta, a później Państwowe Gimnazjum im. Króla Stanisława Leszczyńskiego zdając maturę w 1935. Jesienią tego roku po zdanym egzaminie przyjęty został do Szkoły Podchorążych Piechoty w Różanie nad Narwią, gdzie po odbyciu trzymiesięcznego kursu unitarnego przystąpił do egzaminów w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Po pomyślnym zdaniu egzaminów został do niej przyjęty i ukończył ją 1938 w stopniu podporucznika pilota myśliwskiego. W październiku 1938 otrzymał przydział służbowy do 2 Pułku Lotniczego w Krakowie. Służył tam w 122 Eskadrze Myśliwskiej wyposażonej w samoloty PZL-11. Wiosną 1939 został skierowany do Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie gdzie objął stanowisko instruktora wyższego pilotażu. W sierpniu przeniesiono go na lotnisko Centrum do Ułęża gdzie zastał go wybuch wojny.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Z chwilą wybuchu wojny został przez komendanta lotniska mianowany dowódcą obrony przeciwlotniczej obiektu. Następnie przeniesiono go do Dęblina, gdzie dołączono go do doraźnie utworzonego dywizjonu (samoloty PZL-7) z zadaniem powietrznej obrony miasta a w szczególności znajdujących się w nim obiektów wojskowych. 17 września 1939 roku wraz z grupą lotników przekroczył granicę z Rumunią gdzie został internowany. Na początku listopada 1939 roku, zaopatrzony przez polską ambasadę w fałszywe dokumenty opuścił Rumunię i dotarł do Francji gdzie trafił do obozu przejściowego w Salon skąd przeniesiono go do Polskiej Bazy Lotniczej w Lyon-Bron.

W styczniu 1940 trafił do Wielkiej Brytanii i został skierowany do Polskiej Bazy Lotniczej w Eastchurch gdzie przystąpił do nauki języka angielskiego i szkolenia na samolotach Hurricane. Po zakończeniu szkolenia został przydzielony do 56 Dywizjonu Myśliwskiego RAF z którego we wrześniu przeniesiono go do 17 Dywizjonu Myśliwskiego RAF. W styczniu 1941 kiedy 17 Dywizjon został wycofany z walki w celu reorganizacji ppor. Chełmeckiego skierowano do 56 Jednostki Operacyjno-Treningowej RAF w której objął stanowisko instruktora pilotażu. W listopadzie 1941 otrzymał on kolejny przydział: do 308 Dywizjonu Myśliwskiego a w czerwcu następnego roku przeniesiono go do 302 Dywizjonu w którym po awansie na porucznika został dowódcą eskadry B. W maju 1943 objął stanowisko oficera operacyjnego 131 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. W sierpniu 1944 po awansie na kapitana został dowódcą 317 Dywizjonu Myśliwskiego wyposażonego w samoloty Spitfire.

Po wojnie[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu działań wojennych i przeniesieniu do rezerwy w listopadzie 1948 jako major w stanie spoczynku wrócił do kraju i osiadł w Zabrzu. Szykanowany przez ówczesne władze musiał m.in regularnie meldować się w tamtejszym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego. Miał również kłopoty z zatrudnieniem. Dopiero po interwencji zatrudniono go w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji jako specjalistę technicznego, w którym przepracował do czerwca 1979, kiedy to przeszedł na emeryturę. W 1981 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Przez ostatnie lata życia cierpiał z powodu choroby nowotworowej. Zmarł 28 marca 1988 i został pochowany w rodzinnym grobowcu w Nowym Sączu.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Order Virtuti Militari V klasy
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Pilot Wojenny”. 1(13)/2001, s. 114-127, 02.2001. Warszawa: ECHO.