Marian Spoida

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marian Spoida
Ilustracja
Data i miejsce
urodzenia
4 stycznia 1901
Poznań, Niemcy
Data i miejsce
śmierci
kwiecień 1940
Katyń, ZSRR
Pozycja pomocnik
Wzrost 172 cm
Kariera piłkarska
Lata Klub M (G)

1915–1916
1916–1929
1930
Chelsea Poznań
KS Posnania
Warta Poznań
Ostrovia Ostrów Wielkopolski


71 (11)
Występy w reprezentacji
Lata Reprezentacja
1922–1928  Polska 14 (0)
Kariera trenerska
Lata Klub/reprezentacja
1930
1930
1931
1931–1932
1934–1939
1938
Ostrovia Ostrów Wielkopolski
Legia Poznań
Warta Poznań
Warta Poznań
 Polska (asystent)
 Polska (zastępstwo)
Komunikat Oficjalny Polskiego Związku Piłki Nożnej w Krakowie z 1926
Tablica upamiętniająca polskich olimpijczyków pomordowanych przez NKWD w Bazylice katedralnej św. Michała i św. Floriana w Warszawie

Marian Spoida (ur. 4 stycznia 1901 w Poznaniu, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu) – polski piłkarz (pomocnik) i trener piłkarski. Długoletni zawodnik poznańskiej Warty. Olimpijczyk 1924.

Życiorys[edytuj]

Marian Spoida urodził się 4 stycznia 1901 w Poznaniu, w rodzinie Piotra i Jadwigi z Przybylskich. W niemieckiej metryce urodzenia zapisano jego nazwisko w brzmieniu Spoida. W aktach personalnych nr 1686 Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie figuruje jako Spojda[1]. W takim też brzmieniu widnieje jego nazwisko w Komunikacie Oficjalnym Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w Krakowie z 1926 (załączony skan dokumentu)[2] oraz w innych międzywojennych publikacjach (kilka dokumentów poniżej). Brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów poświadczających sądową zmianę pierwotnej pisowni Spoida, a w takim przypadku pozostaje ona obowiązująca.

Spoida pracował jako urzędnik bankowy. Uczestniczył w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej[3]. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie i Szkoły Podchorążych Wojsk Łączności w Zegrzu. Zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1921 w korpusie oficerów rezerwy łączności (jako Spojda). W 1934 roku posiadał przydział mobilizacyjny do 6 Batalionu Telegraficznego w Jarosławiu (jako Spojda)[4].

Rozpoczynał grać w piłkę w poznańskiej drużynie Chelsea, później był piłkarzem Posnanii (1915-16) oraz poznańskiej Warty (1916-29). Z klubem tym brał udział w finałach mistrzostw Polski, a w 1929 został mistrzem kraju. W reprezentacji debiutował w 3 września 1922 w meczu z Rumunią, ostatni raz zagrał w 1928. Brał udział w igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Łącznie w biało-czerwonych barwach rozegrał 14 oficjalnych spotkań (jeden mecz z jego udziałem uznano w 1997 za nieoficjalny). Występował na pozycji lewego, a później środkowego pomocnika. Mistrz Polski 1929 oraz wicemistrz 1922, 1925 i 1928.

Po zakończeniu kariery piłkarskiej został trenerem. Krótko prowadził kluby w rodzinnym mieście Legię Poznań (1930) i Wartę (1931-32). Po ukończeniu kursu trenerskiego zatrudniony z dniem 1 maja 1932 jako trener objazdowy PZPN, gdzie pracował m.in. jako asystent selekcjonera Józefa Kałuży (1934-39). Pełnił funkcję asystenta selekcjonera podczas finałów mistrzostw świata, rozgrywanych w 1938 r. we Francji. W jednym meczu – przegranym 1:2 z Łotwą – samodzielnie poprowadził kadrę (25 września 1938 w Rydze). Spotkanie z Łotyszami było jednym z dwóch meczów polskiej reprezentacji rozgrywanych tego dnia (25 września 1938). W drugim drużyna prowadzona przez Kałużę zremisowała z Jugosławią.

Jako podporucznik rezerwy 3 pułku lotniczego uczestniczył w kampanii wrześniowej i dostał się do radzieckiej niewoli. Został rozstrzelany przez NKWD w Lesie Katyńskim. W trakcie prac ekshumacyjnych prowadzonych w 1943 roku przez Niemców przy jego zwłokach (nr 3624) znaleziono dowód osobisty oraz legitymację KS Warta[5].

5 października 2007 minister obrony Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia porucznika[6]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Mecze w reprezentacji Polski[edytuj]

Lp. Data Miejsce Gospodarz Wynik Gość Rodzaj rozgrywek Źródło
Stadion Miasto
1. 3 września 1922 Maccabi Czerniowce  Rumunia 1:1 Polska  towarzyski [7]
2. 1 października 1922 HASK Zagrzeb  Jugosławia 1:3 Polska  towarzyski [8]
3. 3 czerwca 1923 Cracovii Kraków  Polska 1:2 Jugosławia  towarzyski [9]
4. 23 września 1923 Töölön Pallokenttä Helsinki  Finlandia 5:3 Polska  towarzyski [10]
5. 25 września 1923 Kalevi Tallinn  Estonia 1:4 Polska  towarzyski [11]
6. 18 maja 1924 Olimpijski Sztokholm  Szwecja 5:1 Polska  towarzyski [12]
7. 26 maja 1924 Bergeyre Paryż  Węgry 5:0 Polska  IO [13]
8. 26 czerwca 1924 MOSiR Łódź  Polska 2:0 Turcja  towarzyski [14]
9. 10 sierpnia 1924 Agrykola Warszawa  Polska 1:0 Finlandia  towarzyski [15]
10. 31 sierpnia 1924 Üllői út Budapeszt  Węgry 4:0 Polska  towarzyski [16]
11. 30 sierpnia 1925 Töölön Pallokenttä Helsinki  Finlandia 2:2 Polska  towarzyski [17]
12. 2 września 1925 Kalevi Tallinn  Estonia 0:0 Polska  towarzyski [18]
13. 20 sierpnia 1926 Hungária körúti Budapeszt  Węgry 4:1 Polska  towarzyski [19]
14. 1 lipca 1928 1.FC Katowice Katowice  Polska 2:1 Szwecja  towarzyski [20]

Bibliografia[edytuj]

  • Jarosław Owsiański, Tomasz Siwiński: Historia futbolu wielkopolskiego. WZPN Poznań, 2013. ISBN 978-83-64237-00-3.
  • Wojciech Frączek, Mariusz Gudebski, Jarosław Owsiański: Encyklopedia ekstraklasy, statystyczny bilans 80 sezonów. Fundacja Dobrej Książki Warszawa, 2015. ISBN 978-83-86320-65-3.
  • Andrzej Gowarzewski: MISTRZOSTWA POLSKI. LUDZIE (1918-1939). 100 lat prawdziwej historii (1), Wydawnictwo GiA, Katowice 2017

Przypisy

  1. J. Owsiański, T. Siwiński – Historia futbolu wielkopolskiego, Poznań 2013, s. 173
  2. Komunikat Oficjalny Zarządu PZPN w Krakowie z 1926 r.
  3. Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, opracowanie zespołowe pod kierunkiem Marka Tarczyńskiego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa 2000, ​ISBN 83-905590-7-2​, s. 587, jako Marian Spojda.
  4. Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 177, 700, tu także, jako Marian Spojda.
  5. Amtliches Material zum Massenmord von Katy, zwłoki numer 3634
  6. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON. W decyzji figuruje jako Marian Spojda.
  7. International football MATCH report: 03.09.1922 Romania vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  8. International football MATCH report: 01.10.1922 Yugoslavia vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  9. International football MATCH report: 03.06.1923 Poland vs Yugoslavia (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  10. International football MATCH report: 23.09.1923 Finland vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  11. International football MATCH report: 25.09.1923 Estonia vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  12. International football MATCH report: 18.05.1924 Sweden vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  13. International football MATCH report: 26.05.1924 Hungary vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  14. International football MATCH report: 29.06.1924 Poland vs Turkey (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  15. International football MATCH report: 10.08.1924 Poland vs Finland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  16. International football MATCH report: 31.08.1924 Hungary vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  17. International football MATCH report: 30.08.1925 Finland vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  18. International football MATCH report: 02.09.1925 Estonia vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  19. International football MATCH report: 20.08.1926 Hungary vs Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].
  20. International football MATCH report: 01.07.1928 Poland vs Sweden (ang.). eu-football.info. [dostęp 13 lipca 2012].