Marian Walczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marian Walczak
Data i miejsce urodzenia 25 października 1923
Biniew
Profesor nauk humanistycznych
Specjalność: historia pedagogiki
Alma Mater Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Poznaniu
Profesura 1989
nauczyciel akademicki
uczelnia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
Uczelnia Warszawska,
Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi
(i inne)
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Odznaka Honorowa Miasta Poznania

Marian Wojciech Walczak (ur. 25 października 1923 w Biniewie) – polski pedagog, profesor nauk humanistycznych, poseł na Sejm PRL IV i V kadencji (1965–1972), w latach 1964–1972 prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego, członek Polskiej Akademii Nauk (dyrektor generalny w okresie 1972–1984).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Biniewie – wielkopolskiej wsi w powiecie ostrowskim[1]. Matka Katarzyna z domu Skowronek, ojciec Wojciech – rolnik, powstaniec wielkopolski, długoletni wójt gminy Biniew.

Podczas okupacji niemieckiej pracował jako robotnik w powiecie ostrowskim, tam też w latach 1941–1945 był żołnierzem ZWZ-AK (pseudonim okupacyjny „Piotr Wildecki”)[1]. Zatrudnienie w skupie niektórych płodów rolnych pozwalało na swobodne poruszanie się w obrębie kilku gmin, co było przydatne dla organizacji. Równocześnie z przynależnością do ZWZ-AK prowadził tajne nauczanie dla około dziesięciorga dzieci w zakresie szkoły powszechnej w rodzinnym Biniewie[1].

Wraz z zakończeniem wojny kontynuował pracę nauczycielską w publicznych szkołach powszechnych i w Państwowym Zakładzie Kształcenia Administracyjno-Handlowego w Poznaniu[1]. W 1946 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej, z którą w 1948 przystąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[2]. Od 1951, po ukończeniu studiów z pedagogiki w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu[3], wykonywał czynności wizytatora, a od 1952 pełnił funkcję dyrektora Technikum Ekonomicznego w Poznaniu. W latach 1959–1964, obok pracy zawodowej, działał społecznie w samorządzie i ruchu nauczycielskim, m.in. pełnił funkcję prezesa zarządu Okręgu Wielkopolskiego ZNP[1].

W latach 1964–1972 pełnił przez dwie kadencje funkcję prezesa Zarządu Głównego ZNP w Warszawie[1]. Jako prezes ZNP uczestniczył w pracach Komitetu Administracyjnego FISE, Komitetu Wykonawczego Światowej Federacji Pracowników Nauki oraz Krajowego Komitetu UNESCO[1]. Jednocześnie funkcjonował w aparacie PZPR, jako członek Centralnej Komisji Rewizyjnej (1964–1968) oraz Komitetu Centralnego (1968–1971). Był delegatem na IV i V Zjazd partii. Także od 1964 do 1971 zasiadał w prezydium Centralnej Rady Związków Zawodowych[2].

Przez wiele lat był członkiem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Rady Głównej Przyjaciół Harcerstwa oraz Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. Równocześnie był posłem na Sejm IV i V kadencji (1965–1972) oraz wiceprzewodniczącym sejmowej Komisji Oświaty i Nauki. Od 1972 do 1984 był dyrektorem generalnym Polskiej Akademii Nauk. Równocześnie z pracą w PAN społecznie kierował Pracownią Warszawską poznańskiego Instytutu Zachodniego jako docent i profesor w tymże Instytucie oraz okresowo w Instytucie Badań Edukacyjnych w Warszawie[3].

W pracy badawczej zajmował się historią oświaty, wychowania i zawodu nauczycielskiego, edukacją Polaków w latach 1939–1945, sprawami organizacji oświaty i nauki[1]. Tej problematyce poświęcił dwadzieścia książek i liczne artykuły naukowe[1]. Stopień doktora i doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki uzyskał w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a tytuł profesora nauk humanistycznych w Polskiej Akademii Nauk w Warszawie (w 1989[3])[1]. W latach 1998–2014 wykładał w Wyższej Szkole Społeczno-Ekonomicznej w Warszawie, Mazowieckiej Wyższej Szkole Humanistyczno-Pedagogicznej w Łowiczu oraz w Uczelni Warszawskiej im. Marii Skłodowskiej Curie. Jest też wykładowcą Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi[3].

Społecznie pełni funkcję sekretarza generalnego Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego[3][4] oraz redaktora naczelnego „Przeglądu Historyczno-Oświatowego[1]. Ponadto jest członkiem redakcji „Forum Oświatowego[1].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Orderem Sztandaru Pracy II klasy, odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”, Krzyżem Armii Krajowej oraz patentem i odznaką „Weteran Walk o Niepodległość”[1].

Posiada tytuły honorowe: Odznakę Honorową Miasta Poznania i Odznakę Honorową Miasta Krakowa. Jest członkiem Światowego Związku Żołnierzy AK[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n Marian Walczak. znp.edu.pl. [dostęp 2018-07-30].
  2. a b Informacje w BIP IPN. [dostęp 2018-07-30].
  3. a b c d e Marian Walczak w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  4. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego. ptp-pl.org. [dostęp 2015-11-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]