Mariusz Urbanek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mariusz Urbanek
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 18 października 1960
Krapkowice
Zawód pisarz, publicysta

Mariusz Urbanek (ur. 18 października 1960 w Krapkowicach, woj. opolskie) – polski pisarz, publicysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1983-1990 pracował w tygodniku itd, później w Przeglądzie Tygodniowym (1990-1991) i Wprost (1992-1993). W latach 19942005 był reporterem w tygodniku Polityka, od 2007 do 2011 redagował "Wieżę Ciśnień", reporterski dodatek wrocławskiej "Gazety Wyborczej", i kierował w niej działem kultury. W latach 2007-2008 publikował felietony w Gazecie Giełdy Parkiet. Obecnie kieruje działem publicystyki i historii we wrocławskim miesięczniku Odra, gdzie od 1990 roku publikuje także stały felieton pt. "stan przejściowy". Od roku 2012 kieruje Gabinetami Świadków Historii w Muzeum Pana Tadeusza Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

Był współtwórcą, zastępcą redaktora naczelnego, a później współpracownikiem Tygodnika Internetowego TIN, który ukazywał się w latach 2001-2004, a w roku 2005 współtworzył i był zastępcą redaktora naczelnego Tygodnika Dolnego Śląska „Piątek”. W latach 1997-2001 współtworzył cykliczny program telewizyjny „Jestem” (rozmowy z wykonawcami tzw. piosenki środka); kilkadziesiąt godzinnych audycji zrealizowanych zostało dla TV Polonia i Programu II TVP.

W 2015 jego książka pt. Genialni. Lwowska szkoła matematyczna (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2014) została nominowana (w kategorii humanistyki i literatury pięknej) do Nagrody Literackiej i Historycznej Identitas[1]. W 2017 książka Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce zwyciężyła w plebiscycie widzów TVP Kultura na „Najgorętszą książkę lata”[2]. W 2018 ta sama książka zdobyła (ex-aequo) Nagrodę Literacką Zakopanego[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1988 Polska jest jak obwarzanek, Wydawnictwo Literackie
  • 1991 Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie [II wydanie - 2008], Wydawnictwo Dolnośląskie
  • 1992 Zły Tyrmand, Wydawnictwo Słowo
  • 1995 Piłsudski bis, Wydawnictwo Rytm
  • 1996 Mostek czarownic. Baśnie Wrocławskie [II wydanie - 2004], Wydawnictwo Europa
  • 1997 Kisiel, Wydawnictwo Dolnośląskie
  • 1997 Zrób sobie Wrocław [z rysunkami Tomasza Brody], Wydawnictwo FUNNA
  • 1997 Powódź. Wrocław, lipiec 1997 [album fotograficzny - teksty i układ zdjęć], Wydawnictwo Dolnośląskie
  • 1998 Wrocław. Tysiąc lat, Wydawnictwo FUNNA
  • 2001 Przecieki niekontrolowane. Felietony z Odry, Wydawnictwo Krakowskie
  • 2003 Dolny Śląsk. Siedem stron świata
  • 2003 Opowieści kantora Dawida [monodram na 800-lecie Gminy Żydowskiej we Wrocławiu]
  • 2004 Wrocław z nieba. Ostrów Tumski [album ze zdjęciami Macieja i Tadeusza Szwedów]
  • 2004 Tuwim, Wydawnictwo Dolnośląskie
  • 2005 Baśnie Dolnośląskie, Wydawnictwo Europa
  • 2005 Podróże przez Dolny Śląsk [album ze zdjęciami Stanisława Klimka]
  • 2006 Masz to jak w banku [felietony], Wydawnictwo Bank Zachodni WBK
  • 2006 Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek Wydawnictwo Iskry [II wydanie, poszerzone - 2015]
  • 2007 Zły Tyrmand [poszerzona znacznie wersja książki z 1992 r.] Wydawnictwo Iskry
  • 2008 Legendy wrocławskie [cykl pięciu krótkich sztuk wystawionych w roku 2008 i 2009 przez Wrocławski Teatr Lalek]
  • 2008 Waldorff. Ostatni baron Peerelu Wydawnictwo Iskry
  • 2009 Zrób sobie Wrocław [z rysunkami Tomasza Brody], poszerzona wersja książki z 1997 r.
  • 2010 Romans biurkowy czyli 99 dni z życia korporacji
  • 2010 Wrocławskich krasnali historie prawdziwe
  • 2010 Lato Muminków [adaptacja opowiadań Tove Jansson we Wrocławskim Teatrze Lalek]
  • 2011 Broniewski. Miłość, wódka, polityka Wydawnictwo Iskry
  • 2011 Władysław Broniewski Wierszem przez życie. Poezje (wybór i posłowie), Wydawnictwo Iskry, Warszawa, listopad 2011, ​ISBN 978-83-244-0185-7[4].
  • 2011 Nawiedzony młyn [scenariusz spektaklu Wrocławskiego Teatru Lalek - wspólnie z Beatą Maciejewską]
  • 2013 Brzechwa. Nie dla dzieci, Wydawnictwo Iskry
  • 2013 Pierniki dla króla [bajka], Kościół Pokoju w Świdnicy
  • 2013 Tuwim. Wylękniony bluźnierca, Wydawnictwo Iskry
  • 2014 Brzydki Kaczorek [bajka muzyczna, premiera w Operze i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku]
  • 2014 Kurier z Warszawy [scenariusz komiksu o Janie Nowaku-Jeziorańskim - wspólnie z Mateuszem Palką, rysował Bartłomiej Stefanowicz], Zakład Narodowy im. Ossolińskich
  • 2014 Jan Nowak-Jeziorański. Biografia opowiadana [wybór cytatów i redakcja wspólnie z Mateuszem Palką], Zakład Narodowy im. Ossolińskich
  • 2014 Genialni. Lwowska szkoła matematyczna, Wydawnictwo Iskry
  • 2015 Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie [poszerzone i zmienione w stosunku do wydań z lat 1991 i 2008], Wydawnictwo Iskry
  • 2017 Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce, Wydawnictwo Czarne
  • 2018 Wojna w eterze [II część komiksu o Janie Nowaku-Jeziorańskim, scenariusz wspólnie z Mateuszem Palką, rysował Paweł Janczarek], Zakład Narodowy im. Ossolińskich
  • 2018 Profesor Weigl i karmiciele wszy, Wydawnictwo Iskry

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nominacje do Nagrody Identitas 2015. culture.pl, 12 listopada 2015. [dostęp 18 listopada 2015].
  2. TVP Kultura - Telewizja Polska S.A., tvpkultura.tvp.pl [dostęp 2017-10-28].
  3. Wyborcza.pl, krakow.wyborcza.pl [dostęp 2018-08-13].
  4. Władysław Broniewski, "Wierszem przez życie. Poezje"