Mariusz Wilk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mariusz Wilk
Ilustracja
Mariusz Wilk, Warszawa, maj 2006 r.
Pseudonim Alek Korwin, Mathilde Weckler[1]
Data i miejsce urodzenia 19 stycznia 1955
Wrocław
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Wrocławski
Ważne dzieła „Wołoka” (dziennik podróży przez Wyspy Sołowieckie)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (Polska)

Mariusz Wilk (ur. 19 stycznia 1955 we Wrocławiu) – polski dziennikarz, pisarz, eseista i podróżnik.

Życiorys[edytuj]

Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim[2].

Od 1978 był działaczem opozycji demokratycznej. Współtwórca „podziemnych” pism opozycyjnych: „Biuletyn Dolnośląski”, „Podaj dalej”, „Tematy”. Podczas wydarzeń Sierpnia 1980 był współredaktorem biuletynu strajkowego NSZZ „Solidarność”, wydawanego w Stoczni Gdańskiej. Od 1980 r. mieszkał w Gdańsku, gdzie był redaktorem naczelnym „Solidarności. Pisma Zarządu Regionu”[2] (tu m.in. jego wywiad z Günterem Grassem). Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywał się, pozostając redaktorem pisma, aż do aresztowania w grudniu 1982 r. Po zwolnieniu z aresztu, od 1983 r. pracował w Spółdzielni Pracy Usług Wysokościowych „Gdańsk”. W 1984 r. wspólnie z Maciejem Łopińskim i Zbigniewem Gachem (pseudonim Marcin Moskit) opublikował w Paryżu książkę o czasach podziemnej „Solidarności” pt. Konspira. Rzecz o podziemnej Solidarności (równocześnie ukazało się „podziemne” wydanie książki w Polsce), z wypowiedziami Bogdana Borusewicza, Zbigniewa Bujaka, Władysława Frasyniuka, Aleksandra Halla, Tadeusza Jedynaka, Bogdana Lisa, Eugeniusza Szumiejki. Książka stała się szybko jednym z największych bestsellerów drugiego obiegu, otrzymała Nagrodę „Solidarności” Pracowników Wydawnictw w 1984 roku i miała dwadzieścia wydań, tysiące egzemplarzy wydrukowanych w podziemnych i emigracyjnych wydawnictwach[3]. Aresztowany ponownie w 1986 r., m.in. pod zarzutem rzekomej współpracy z przedstawicielem obcego wywiadu (na co dowodem miało być wydanie na Zachodzie Konspiry). Zwolniony po kilku miesiącach na mocy amnestii. Po strajkach na Wybrzeżu w 1988 r. nie uczestniczył w czynnej działalności politycznej, ponieważ Okrągły Stół został poważnym rozczarowaniem dla pisarza: nie rozumiał zgody kolegów na podjęcie rozmów z ludźmi, o których sądzili, że mają krew na rękach[4]. Wtedy wyjechał jako korespondent prasowy do Berlina Zachodniego, gdzie pod pseudonimem „Mathilde Weckler” robił korespondencje dla pisma „Młoda Polska[1][4] (1989-1990[5]).

W latach 90 XX w. przebywał za granicą. Gdy jego korespondencja dla „Młodej Polski” napotkała cenzurę, wyjechał do USA, w końcu zaś osiedlił się w Rosji, na Wyspach Sołowieckich[4]. Później przebywał nad jeziorem Onega, ostatnio znów na Dalekiej Północy. W tym okresie był rosyjskim korespondentem paryskiej „Kultury”, do ostatniego numeru pisma (2000 r.). Otrzymał m.in. Nagrodę Literacką „Kultury” im. Zygmunta Hertza w 1997 r.). Współpracuje obecnie z „Rzeczpospolitą” (dodatek „Plus-Minus”), jego teksty ukazywały się także w „Zeszytach Literackich”, „Gazecie Gdańskiej” i „Przeglądzie Politycznym”. Nominowany do wyróżnienia: Paszporty „Polityki” 2006.

W 2006 roku, Prezydent RP Lech Kaczyński, odznaczył pisarza Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[6]. 4 czerwca 2015 roku Mariusz Wilk został pozbawiony prawa do życia w Rosji na pięć lat[4].

Język[edytuj]

Pisarz świadomie używa rusycyzmów[7].

Twórczość[edytuj]

  • Konspira. Rzecz o podziemnej „Solidarności” (Editions „Spotkania” 1984, 1985; Przedświt 1984 [II obieg], do 1990 r. co najmniej 16 wydań w II obiegu wydawniczym, m.in.: BiS, Warszawa 1985, 1986; Skarżyska Oficyna Wydawnicza „Sowa”, Skarżysko-Kamienna, 1985; Kształt, Gdańsk 1985; In Plus, Warszawa 1985; Maraton, Warszawa 1985, 1986; Międzyzakładowa Struktura Solidarności „V”, Warszawa 1985; Nawias, Warszawa 1985; Baza, Warszawa 1986; Wydanie oficjalne: Modem Sp. z o.o. Oficyna Wydawnicza, Polski Dom Wydawnicza Sp. z o.o. 1989, ISBN 83-7043-033-3; tłumaczenia na język rosyjski, czeski, węgierski, angielski i chiński; fragmenty drukowane w 1985 r. w tygodniku „Polityka”, bez wiedzy i zgody autorów; wyd. w j. rosyjskim: Nelegaly, tłum. Natalia Gorbaniewska i L. Szatunow, Overseas Publications Interchange, Londyn 1987, ISBN 0-903868-79-2; wyd. czeskie: Konspira: o podzemni Solidarite tłum. Jan Tesař i Jiří Nemec, Editions Spotkania, Paryż 1987; wyd. amerykańskie: Konspira: solidarity underground, tłum. Jane Cave, posłowie Lawrence Weschler, University of California Press, Berkeley 1990, ISBN 0-520-06131-4)
  • Black'n Red (Wydawnictwo Gdańskie 1991, ISBN 83-900121-1-1)
  • Wilczy Notes. Zapiski sołowieckie 1996-1998 (Słowo Obraz/Terytoria 1998, ISBN 83-87316-86-5; tłum. francuskie: Le journal d'un loup, tłum. Laurence Dyevre, Les Éditions Noir sur Blanc, 1999, ISBN 2-88250-080-7; wyd. angielskie: The journals of a white sea wolf, tłum. Danusia Stok, fotografie Tomasz Kizny, Harvill, Londyn 2003; teksty drukowane w paryskiej „Kulturze”: Kultura 1995, nr 5, 11, 1996, nr 4, 6, 7/8, 9, 10, 12, 1997, nr 4, 5, 6, 7/8, 10, 12, 1998, nr 4, 6; Nominacja do Nagrody Literackiej „Nike”, maj 1999 r.)
  • Wołoka (Wydawnictwo Literackie 2005; ISBN 83-08-03774-7; nominacja do Śląskiego Wawrzynu Literackiego, kwiecień 2006; finał Nagrody Literackiej „Nike”, maj 2006; nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia 2006[8])
  • Dom nad Oniego (jako część I Dziennika północnego; Oficyna Literacka Noir sur Blanc 2006; ISBN 83-7392-147-8)
  • Tropami rena (II część Dziennika północnego; Oficyna Literacka Noir sur Blanc 2007; ISBN 978-83-7392-247-1)
  • Lotem gęsi (III część Dziennika północnego; Oficyna Literacka Noir sur Blanc 2012; ISBN 978-83-7392-372-0).
  • Dom włóczęgi (IV część Dziennika północnego; Oficyna Literacka Noir sur Blanc 2014; ISBN 978-83-7392-464-2)

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. a b Mariusz Wilk: Biografia (pol.). Kultura. [dostęp 2015-10-30].
  2. a b Stanisław Karpionok: Wywiad z Mariuszem Wilkiem – specjalnie dla „Gazety Petersburskiej” (pol.). Gazeta Petersburska. [dostęp 2015-10-30].
  3. Pełna dekonspira // Tygodnik Solidarność
  4. a b c d Wojciech Śmieja: Koniec Zazierkala? (pol.). Nowa Europa Wschodnia, 31.07.2015 12:00. [dostęp 2015-10-29].
  5. Mariusz Wilk w „Encyklopedii Solidarności”
  6. Uroczystość w Pałacu Prezydenckim: Ordery dla zasłużonych. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 11 listopada 2006 roku. [dostęp 2012-06-13].
  7. Wołoka
  8. Nominowani 2006 | Nagroda Literacka Gdynia, nagrodaliterackagdynia.pl [dostęp 2015-12-01].

Linki zewnętrzne[edytuj]