Mark Gjonmarkaj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mark Gjonmarkaj
Data i miejsce urodzenia 26 lutego 1913
Orosh
Data i miejsce śmierci 13 czerwca 1946
Prosek
Albania Minister spraw wewnętrznych
Okres od 12 lutego 1943
do 12 maja 1943
Poprzednik Eqrem Libohova
Następca Kolë Bibë Mirakaj
Albania Minister kultury
Okres od 7 lipca 1944
do październik 1944
Poprzednik Kolë Tromara

Mark Gjonmarkaj też jako: Mark Gjon Marku (ur. 26 lutego 1913 w Oroshu, zm. 13 czerwca 1946 w okolicach wsi Prosek[1]) – albański polityk i wojskowy, minister spraw wewnętrznych w 1943.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Gjona Markagjoniego wywodzącego się z Mirdytów, senatora w okresie rządów Ahmeda Zogu. W latach 1931-1938 odbył studia prawnicze na Uniwersytecie w Rzymie, kończąc je doktoratem[2]. Po powrocie do kraju podjął współpracę z Ernestem Koliqim organizującym ministerstwo edukacji[2]. W 1940 wszedł w skład Faszystowskiej Rady Korporacyjnej, złożonej z polityków orientacji pro-włoskiej[1]. W 1941 objął stanowisko wiceministra spraw wewnętrznych, które pełnił do 1943. W 1943 przez kilka miesięcy kierował resortem spraw wewnętrznych. Po wkroczeniu Niemców do Albanii Gjonmarkaj oddał do ich dyspozycji batalion Mirdytów liczący 350 ludzi[3]. 7 lipca 1944 objął stanowisko ministra kultury w rządzie kierowanym przez Fiqri Dine[1].

Od listopada 1944 przebywał w okolicach Szkodry, gdzie zajął się organizowaniem antykomunistycznego ruchu oporu. W 1945 wspólnie z Prenkiem Pervizim organizował Narodową Ligę Gór (Lidhja Kombetare e Maleve), która skupiała w swoich szeregach ponad 500 bojowników[4]. 13 czerwca 1946 Gjonmarkaj, wraz ze swoim sztabem liczącym 19 osób wyruszył w kierunku Oroshu. W rejonie wsi Prosek został otoczony przez jednostki Departamentu Obrony Ludu. Ciężko ranny w nogi w bitwie popełnił samobójstwo, aby nie wpaść w ręce wroga[2]. Według oficjalnej wersji przedstawianej przez propagandę komunistyczną, Gjonmarkaj zginął w walce z oddziałem, dowodzonym przez kpt Hajrullę Myrtezę, a dwunastu żołnierzy i oficerów oddziału otrzymało odznaczenia państwowe[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 115-116.
  2. a b c Hilë Lushaku: Ministrat e Brendshëm 1912-2007, vol.1.. Tirana: 2009, s. 297-305. ISBN 978-99956-07-42-5. (alb.)
  3. Nue Oroshi, Kapidan dr. Mark Gjon Marku. = 2017-09-10, ballikombetar.info, 3 lutego 2016 (alb.).
  4. Tadeusz Czekalski. Problem Kosowa na tle stosunków albańsko-jugosłowiańskich w latach 1944-1948. „Zeszyty Naukowe UJ. Prace Historyczne”. 138, s. 180, 2011. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 
  5. 1946/Si u dekoruan vrasësit e Mark Gjomarkajt. = 2018-06-26, standard.al, 22 grudnia 2017 (alb.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 175.
  • Hilë Lushaku: Ministrat e Brendshëm 1912-2007, vol.1. Tirana: 2009, s. 461-476. ISBN 978-99956-07-42-5. (alb.)