Mark Wahlberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mark Wahlberg
Ilustracja
Mark Wahlberg podczas premiery filmu Kontrabanda w Sydney (styczeń 2012)
Imię i nazwisko Mark Robert Michael Wahlberg
Data i miejsce urodzenia 5 czerwca 1971
Dorchester, Boston, Massachusetts, USA
Zawód aktor, producent filmowy, raper, model
Współmałżonek Rhea Durham
(od 2009)
Lata aktywności od 1990

Mark Robert Michael Wahlberg[1][2][3], znany również jako Marky Mark[4] (ur. 5 czerwca 1971[5] w Dorchester[6]) – amerykański aktor (dwa razy nominowany do Oscara), producent filmowy[7], piosenkarz i model.

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Przyszedł na świat w Dorchester w stanie Massachusetts w rodzinie rzymskokatolickiej[8] jako najmłodszy z dziewięciorga dzieci Irlandki pielęgniarki Almy Elaine (z domu Donnelly), która była spokrewniona z pisarzem Nathanielem Hawthorne[9], i Szweda kierowcy dostawcy Donalda E. Wahlberga, Sr[10]. Wychowywał się z pięcioma braćmi: Arthurem, Jamesem, Paulem, Robertem (ur. 18 grudnia 1967)[11] i Donaldem (ur. 17 sierpnia 1969)[12] oraz trzema siostrami: Debbie, Michelle i Tracey. W 1982 roku, gdy miał jedenaście lat, jego rodzice rozwiedli się; po rozwodzie został z matką. Wkrótce porzucił szkołę Copley Square High School w Bostonie i w wieku czternastu lat zaczął na siebie zarabiać kradnąc i handlując narkotykami, za co był notowany przez policję.

Kariera[edytuj]

W 1985 roku, po odsiadce pomocną dłoń wyciągnął do niego jego starszy brat Donnie, ówczesny członek znanego boysbandu New Kids on the Block[13], z którym był związany przez sześć miesięcy.

W 1988 roku jako szesnastolatek został skazany na czterdzieści pięć dni więzienia za pobicie dwóch Wietnamczyków. Następnie Donnie skomponował dla brata występującego solo pod pseudonimem Marky Mark z towarzyszącym zespołem The Funky Bunch[14] parę utworów w stylu hip-hopu, najsłynniejszy z nich to „Good Vibrations” (1991)[15], oraz wyprodukował za własne pieniądze jego debiutancką płytę „Music for the People” (1991)[16], która doczekała się statusu platynowej. Został nowym idolem nastolatków w bejsbolówce i luźno opadających spodniach, a w czasie koncertów ściągał spodnie i chwytał się za krocze[17].

W 1991 roku przez dwa lata brał udział w roznegliżowanej reklamie męskiej bielizny słynnego kreatora mody Calvina Kleina[18], pojawił się na wielkich billboardach z Kate Moss i fotografowany był przez Herba Rittsa[19].

W 1993 roku kariera Marky'ego Marka zaczęła podupadać z powodu rasistowskich wyzwisk pod adresem czarnoskórych uczniów i odkrycia przez dziennikarzy sprawy pobicia Wietnamczyków, a Mark został okrzyknięty rasistą. Swoją autobiografię zaś zadedykował penisowi, przy okazji opisując burzliwy romans z Madonną. Jeszcze większy atak prasy spowodowało wzięcie w obronę przez Marka muzyka dancehall Shabby Ranksa, który nieopatrznie w wywiadzie zażartował, iż „wszyscy homoseksualiści powinni zostać ukrzyżowani”. W USA został wówczas obiektem ataków zarówno prasy jak i mniejszości narodowych i seksualnych.

Gdy druga płyta „You Gotta Believe” (1992)[20] nie sprzedawała się tak dobrze jak poprzednia, rozpoczął karierę aktorską. Po występie w programie HBO Ben Stiller zaprasza (The Ben Stiller Show, 1993), zagrał w telewizyjnym thrillerze Zastępstwo (The Substitute, 1993)[21] jako student, który odkrywa, że nowa nauczycielka literatury nie jest tym, za kogo się podaje. Zadebiutował na dużym ekranie rolą buntowniczego szeregowego Tommy’ego Lee Haywooda w komediodramacie Penny Marshall Inteligent w armii (Renaissance Man, 1994) u boku Danny'ego DeVito i Jamesa Remara. W biograficznym dramacie kryminalnym Przetrwać w Nowym Jorku (The Basketball Diaries, 1995) z Leonardo DiCaprio pojawił się jako Mickey, niespokojne dziecko ulicy. W dreszczowcu Jamesa Foleya Strach (Fear, 1996) z Reese Witherspoon zagrał postać psychopaty dotkniętego morderczą obsesją, za którą był nominowany do nagrody MTV.

Kreacja Dirka Digglera, gwiazdora porno-bizesu lat 70. o przyrodzeniu niespotykanych rozmiarów w dramacie Boogie Nights (1997) została odebrana z uznaniem przez widzów i krytyków. Za rolę sierżanta pierwszej klasy Troya Barlow w filmie Złoto pustyni (Three Kings, 1999) wraz z George’em Clooneyem i Ice Cube odebrał nagrodę Blockbuster Entertainment. Jako producent filmowy przebojowego serialu HBO Ekipa (Entourage, 2004–2007)[22] z udziałem Adriana Greniera otrzymał nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA). Rola detektywa sierżanta Dignama z rodzinnego Bostonu w dramacie kryminalnym Martina Scorsese Infiltracja (The Departed, 2006) przyniosła mu nagrodę krytyków w Bostonie, National Society of Film Critics Award, National Board of Review i nominację do nagrody Oskara i Złotego Globu.

W roku 2017 trafił na listę magazynu Forbes jako najlepiej opłacany aktor świata, który zarobił 68 mln dolarów. Osiągnął takie wpływy dzięki występom w filmach Tata kontra tata 2 i Transformers: Ostatni Rycerz[23].

Życie prywatne[edytuj]

Spotykał się z Nicole Eggert, Julie Ordon, Jasmin St. Claire, Traci Bingham (1991), Kate Moss (1992), Soleil Moon Frye (1992-93), Shannen Doherty (1992), gwiazdą porno Savannah (1993; w 1994 roku popełniła samobójstwo)[24], Reese Witherspoon (1995-97), Tammy Pobi (1997), aktorką Chiną Chow (1997-2000), modelką Jaime Rishar (1998), Jordaną Brewster (od 2000 do czerwca 2001), szwedzką modelką Fridą Andersson (2000), ex-żoną Roda Stewarta - modelką Rachel Hunter (2000)[25].

Od 2000 roku związał się z modelką Rheą Durham, z którą 3 sierpnia 2009 wziął ślub z z którą ma czworo dzieci – dwie córki: Ellę Rae (ur. 2 września 2003) i Margaret Grace (ur. 11 stycznia 2010) oraz dwóch synów: Michaela (ur. 22 marca 2006) i Brendana Josepha (ur. 16 września 2008).

Dyskografia[edytuj]

z Funky Bunch[edytuj]

Albumy[edytuj]

  • 1991: Music for the People
  • 1992: You Gotta Believe

Single[edytuj]

  • „Good Vibrations”
  • „Wildside”
  • „I Need Money”
  • „Peace”
  • „You Gotta Believe”
  • „Gonna Have A Good Time”

z Prince Ital Joe[edytuj]

Albumy[edytuj]

  • 1994: Life in the Streets
  • 1995: The Remix Album

Single[edytuj]

Solo[edytuj]

Single[edytuj]

  • 1996: „No Mercy”

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne[edytuj]

Rok Tytuł Rola Reżyser
1993 Zastępstwo (The Substitute, TV) Ryan Westerberg Martin Donovan
1994 Inteligent w armii (Renaissance Man) szeregowy Tommy Lee Haywood Penny Marshall
1995 Przetrwać w Nowym Jorku (The Basketball Diaries) Mickey Scott Kalvert
1996 Strach (Fear) David McCall James Foley
1997 Naciągacze (Traveller) Pat O’Hara Jack N. Green
Boogie Nights Eddie Adams/Dirk Diggler Paul Thomas Anderson
1998 Mocne uderzenie (The Big Hit) Melvin Smiley Kirk Wong
1999 Koruptor (Corruptor) Danny Wallace James Foley
Złoto pustyni (Three Kings) SFC Troy Barlow David O. Russell
2000 Ślepy tor (The Yards) Leo Handler James Gray
Gniew oceanu (The Perfect Storm) Bobby Shatford Wolfgang Petersen
2001 Planeta Małp (Planet of Apes) kapitan Leo Davidson Tim Burton
Gwiazda rocka (Rock Star) Chris 'Izzy' Cole John Stockwell
2002 Prawdziwe oblicze Charliego (The Truth About Charlie) Joshua Peters Jonathan Demme
2003 Włoska robota (The Italian Job) Charlie Croker F. Gary Gray
2004 Jak być sobą (I Heart Huckabees) Tommy Corn David O. Russell
Dzieci zza krat (Juvies) dubbing (także producent) Leslie Neale
2005 Czterej bracia (Four Brothers) Bobby Mercer John Singleton
2006 Vince niepokonany (Invincible) Vince Papale Ericson Core
Infiltracja (The Departed) sierżant Sean Dignam (nominacja do Oscara) Martin Scorsese
2007 Strzelec (Shooter) Bob Lee Swagger Antoine Fuqua
Królowie nocy (We Own the Night) kapitan Joseph 'Joe' Grusinsky (także producent) James Gray
2008 Zdarzenie (The Happening) Elliot Moore M. Night Shyamalan
Max Payne Max Payne John Moore
2009 Nostalgia anioła (The Lovely Bones) Jack Salmon Peter Jackson
2010 Nocna randka (Date Night) Holbrooke Shawn Levy
Policja zastępcza (The Other Guys) Terry Hoitz Adam McKay
Fighter (The Fighter) Micky Ward (nominacja do Złotego Globu; także producent) David O. Russell
2012 Ted John Bennett Seth MacFarlane
Kontrabanda (Contraband) Chris Farraday (także producent) Baltasar Kormákur
2013 Władza (Broken City) Billy Taggart (także producent) Allen Hughes
Sztanga i cash (Pain & Gain) Daniel Lugo Michael Bay
Agenci (2 Guns) Stig Baltasar Kormákur
Ocalony (Lone Survivor) Marcus Luttrell Peter Berg
2014 Gracz (The Gambler) Jim Bennett Rupert Wyatt
Transformers: Wiek zagłady (Transformers: Age of Extinction) Cade Yeager Michael Bay
2015 Nieznajomy z Mojave Norman William Monahan
Ted 2 John Bennett Seth MacFarlane
Tata kontra tata (Daddy's Home) Dusty Mayron Sean Anders
2016 Patriots Day sierżant Tommy Saunders Peter Berg
Żywioł. Deepwater Horizon Mike Williams (także producent) Peter Berg
2017 Transformers: Ostatni Rycerz Cade Yeager Michael Bay

Seriale[edytuj]

Tytuł Rola Reżyser
Ekipa (Entourage) w roli samego siebie (także producent) Doug Ellin

Przypisy

  1. Mark Wahlberg Actor, Singer, Model (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2016-09-23].
  2. Mark Wahlberg (ang.). TV.com. [dostęp 2017-12-13].
  3. Mark Wahlberg (ang.). Listal. [dostęp 2017-01-13].
  4. Mark Wahlberg - Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2017-01-13].
  5. Mark Wahlberg (port.). AdoroCinema. [dostęp 2017-01-13].
  6. Mark Wahlberg (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-09-23].
  7. Mark Wahlberg (niem.). FILMSTARTS.de. [dostęp 2017-01-13].
  8. Mark Wahlberg - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-09-23].
  9. Kathleen Pierce (2011-05-14): Just call him pop culture's sleuth (ang.). The Boston Globe. [dostęp 2017-01-14].
  10. Mark Wahlberg Biography (1971-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-01-13].
  11. Robert Wahlberg w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
  12. Donnie Wahlberg w bazie Notable Names Database (ang.)
  13. Mark Wahlberg Biography, Movie Highlights (ang.). AllMovie. [dostęp 2016-09-23].
  14. Fast Facts (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2016-09-23].
  15. http://www.csfd.cz/tvurce/922-mark-wahlberg/ (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-01-13].
  16. Jason Ankeny: Marky Mark Biography, Albums (ang.). AllMusic. [dostęp 2017-01-13].
  17. Jessa Schroeder: Justin Bieber actually sent Mark Wahlberg his Calvin Klein tighty whities ad (ang.). Daily News (Nowy Jork). [dostęp 2017-01-13].
  18. Emily Sheridan (2010-03-16): Mark Wahlberg swaps his Calvin Klein six-pack for a paunch to play out-of-shape boxer (ang.). Daily Mail. [dostęp 2016-09-23].
  19. Elizabeth Thompson (2015-07-01): Justin Bieber Vs. Mark Wahlberg: Whose Calvin Klein Underwear Photos Are Hotter? (ang.). Paper Magazine. [dostęp 2016-09-23].
  20. Mark Wahlberg Bio (ang.). BuddyTV. [dostęp 2016-09-23].
  21. Mark Wahlberg (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2016-09-23].
  22. Mark Wahlberg (ang.). TCM.com. [dostęp 2016-09-23].
  23. Mark Wahlberg najlepiej opłacanym aktorem świata (pol.). Bankier.pl. [dostęp 2017-08-23].
  24. Savannah w bazie Notable Names Database (ang.)
  25. Mark Wahlberg Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2016-09-23].

Bibliografia[edytuj]