Uistiti białoucha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Marmozeta zwyczajna)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Uistiti białoucha[1]
Callithrix jacchus
(Linnaeus, 1758)
Uistiti białoucha[1]
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd naczelne
Rodzina płaksowate
Podrodzina pazurkowcowate
Rodzaj uistiti[1]
Podrodzaj Callithrix[1]
Gatunek uistiti białoucha[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Uistiti białoucha[1] (Callithrix jacchus) – gatunek małpa szerokonosa z rodziny płaksowatych.

Obszar występowania[edytuj | edytuj kod]

Występuje powszechnie w lasach deszczowych położonych nad brzegiem morza i nad rzekami, zamieszkuje także inne tereny leśne na obszarze północno-wschodniej Brazylii. Populacje sztucznie wprowadzone na innych obszarach Ameryki Południowej dobrze zaadaptowały się do nowych warunków.

Rozmiary i ciężar[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała: 12-15 cm. Długość ogona: 30-35 cm. Ciężar 300-360 g.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Długi ogon w szaro-białe pręgi. Sierść nakrapiana, szarobrązowa, ciemniejsza na głowie. Czoło białe, nad uszami charakterystyczne kępki białej sierści. Młode jednolicie szare.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się głównie żywicą drzew i słodkimi sokami spijanymi z nacięć na drzewach, które sama wydłubuje dolnymi siekaczami. Zjada także owoce i inne części roślin, dodatkowo wzbogacając dietę niewielkimi zwierzętami, np. owadami, żabami, ptasimi jajami, pisklętami.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Dominujące w stadzie samice zaczynają rozmnażać się w wieku 14-24 miesięcy i co roku wydają na świat dwa mioty liczące po 1-4 młodych. W wychowaniu pomagają im partnerzy i inne marmozety. Ciąża trwa 130-150 dni, a młode są karmione mlekiem przez ok. 100 dni. Długość życia sięga 10 lat na wolności, a 16 w niewoli.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Marmozeta (inna nazwa: uistiti białoucha) jest aktywna głównie za dnia. Łatwo przystosowuje się do nowych warunków. Żyje w stadach liczących do 15 osobników, a ich terytorium obejmuje obszar o powierzchni ok. 10-40 hektarów. Przywódczynią stada jest rozmnażająca się samica. Bywają też stada, w których dominującą pozycję zajmuje 1 lub 2 samice, a reszta grupy składa się z ich potomstwa oraz 1 lub 2 niespokrewnionych osobników. Dominująca w stadzie samica wydziela związki chemiczne zwane feromonami, które powstrzymują rozmnażanie pozostałych samic. Zaloty rozpoczyna zwykle samica, wpatrując się w wybranego samca i wykonując pokaz oblizywania i cmokania, który on następnie odwzajemnia. Pozostałe samice pomagają opiekować się młodymi samicy przywódczyni. Marmozeta ma silne poczucie własności terytorialnej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 36. ISBN 978-83-88147-15-9.
  2. Callithrix jacchus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).