Marszałek
Wygląd
Urzędy współczesne
[edytuj | edytuj kod]- Marszałek Sejmu (III Rzeczpospolita) – poseł, najwyższy przedstawiciel Sejmu Rzeczypospolitej
- Marszałek Senatu (III Rzeczpospolita) – senator, najwyższy przedstawiciel Senatu Rzeczypospolitej
- Marszałek województwa – przewodniczący zarządu województwa
- Lord marszałek – ósmy urząd w hierarchii wielkich urzędników państwowych w Wielkiej Brytanii
- Marszałek senior – jeden z najstarszych posłów lub najstarszy senator przewodniczący pierwszemu posiedzeniu izby polskiego parlamentu
Urzędy historyczne
[edytuj | edytuj kod]- marszałek dworu – historyczny urząd, którego zadaniem było zarządzanie dworem monarchy; także oficjalista na dworze szlacheckim: zarządca, przełożony służby domowej (majordomus)
- marszałek hospodarski – historyczny urząd w Wielkim Księstwie Litewskim
- marszałek konfederacki – historyczny urząd, sprawował władzę wykonawczą wraz z królem i Senatem
- marszałek nadworny koronny – historyczny urząd centralny w Polsce w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
- marszałek nadworny litewski – historyczny urząd centralny na Litwie w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
- marszałek prymasa – historyczny urząd kościelny w Polsce, nieformalnie również państwowy
- Marszałek sejmu (I Rzeczpospolita) – historyczny urząd przewodniczącego obrad Izby Poselskiej Sejmu I Rzeczypospolitej
- marszałek szlachty – historyczna instytucja samorządu szlacheckiego w Imperium Rosyjskim (wprowadzona w 1785 r.), sięgająca czasów I Rzeczypospolitej, podzielona na marszałków gubernialnych i powiatowych
- marszałek trybunału – przewodniczący organów sądowych: Trybunału Głównego Koronnego, Trybunału Głównego Litewskiego, Trybunału Skarbowego Koronnego, Trybunału Skarbowego Litewskiego
- marszałek wielki koronny – historyczny urząd senatorski w Polsce w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
- marszałek wielki litewski – historyczny urząd senatorski na Litwie w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
- marszałek ziemski – historyczny urząd ziemski na Litwie w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
Stopnie wojskowe
[edytuj | edytuj kod]- marszałek – w wielu krajach najwyższy stopień, nadawany dowódcom za wybitne osiągnięcia wojenne:
- marszałek polny – najwyższy stopień wojskowy w wielu wojskach lądowych świata
- Marszałek Związku Radzieckiego – drugi w hierarchii po generalissimusie stopień wojskowy Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
- Marszałek Federacji Rosyjskiej – najwyższy stopień wojskowy Federacji Rosyjskiej
- Marszałek Mongolskiej Republiki Ludowej – najwyższy stopień wojskowy Mongolskiej Republiki Ludowej;
- Mareşal – najwyższy stopień wojskowy Republiki Tureckiej
- Mareșal – najwyższy stopień wojskowy Królestwa Rumunii i Rumunii
- Marszałek Polski – najwyższy stopień wojskowy Rzeczypospolitej Polski
- Yuanshuai – drugi w hierarchii po dayuanshuai lub teji shangjiang (w zależności od armii) stopień wojskowy w państwach chińskich
- Marszałek Niemieckiej Republiki Demokratycznej – nienadawany najwyższy stopień wojskowy Niemieckiej Republiki Demokratycznej
- Marszałek Francji – najwyższy stopień wojskowy różnych form państwa francuskiego
- Starszy generał – najwyższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Mjanmy
- Marszałek Włoch – drugi w hierarchii po Pierwszym Marszałku Imperium stopień wojskowy Królestwa Włoch
- Vojvoda – najwyższy stopień wojskowy Królestwa Serbii i Królestwa Jugosławii
- Generalfeldmarschall – drugi w hierarchii po Reichsmarschallu stopień wojskowy w państwach niemieckich występujący również w okresie III Rzeszy w następujących, równoważnych wariantach paramilitarnych:
- Reichsführer-SS – wariant w Schutzstaffel
- Stabschef – wariant w Sturmabteilung
- Chef der Deutschen Polizei – wariant w Ordnungspolizei
- Korpsführer – wariant w NSFK i NSKK
- Reichsarbeitsführer – wariant w Reichsarbeitsdienst
- Reichsjugendführer – wariant w Hitlerjugend
- Reichsleiter – wariant w będącej partią polityczną, lecz również zorganizowaną w sposób zmilitaryzowany NSDAP
Inne
[edytuj | edytuj kod]- Marszałek (szczyt) – szczyt w Gorcach
- Marszałek – list poetycki autorstwa Jana Kochanowskiego
- Marszałek – spektakl telewizyjny Teatru Telewizji z 2017, którego autorem jest Wojciech Tomczyk
- Wydawnictwo Adam Marszałek – oficyna wydawnicza z siedzibą w Toruniu
Osoby
[edytuj | edytuj kod]- Halina Filek-Marszałek (ur. 1939) – polska reżyserka i scenarzystka filmów animowanych
- Barbara Marszałek (ur. 1946) – polska aktorka teatralna i filmowa
- Bartłomiej Marszałek (ur. 1983) – polski motorowodniak, zawodnik klubu Polonia Warszawa
- Bernard Marszałek (1975–2007) – polski motorowodniak, zawodnik klubu KS Polonia Warszawa
- Jan Marszałek (ur. 1942) – polski pisarz i poeta, działacz polityczny
- Joanna Marszałek-Kawa (XX–XXI w.) – polska prawniczka, politolożka
- Jolanta Marszałek (XX–XXI w.) – polska fizjoterapeutka, naukowczyni
- Krystyna Marszałek-Młyńczyk (1930–2007) – polska dziennikarka prasowa, tłumaczka i redaktorka, działaczka społeczna
- Lechosław Marszałek (1922–1991) – polski reżyser i scenarzysta filmów animowanych
- Leon Marszałek (1912–1996) – polski prawnik, działacz spółdzielczości, wydawca, podporucznik, harcmistrz, ostatni naczelnik Szarych Szeregów
- Rafał Marszałek (ur. 1940) – polski krytyk filmowy, historyk filmu, nowelista, scenarzysta filmów dokumentalnych, szachista.
- Waldemar Marszałek (1942–2024) – polski zawodnik sportów motorowodnych, samorządowiec, były radny Warszawy
- Waldemar Marszałek (ur. 1960) – polski malarz, wykładowca
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- marshal – określone siły policyjne, federalne lub lokalne w USA
- Pierwszy Marszałek – polski pociąg pancerny