Mart Saar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mart Saar
Ilustracja
Mart Saar (1932)
Data i miejsce urodzenia 16 września 1882
Hüpassaare, k. Vastemõisy
Pochodzenie estońskie
Data i miejsce śmierci 28 października 1963
Tallinn
Instrumenty organy
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, organista folklorysta, pedagog

Mart Saar (ur. 16 września 1882 w Hüpassaare koło Vastemõisy, zm. 28 października 1963 w Tallinnie)[1]estoński kompozytor, organista, folklorysta i pedagog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze lekcje muzyki otrzymał od ojca – z zawodu leśnika – który był też dobrym organistą i improwizatorem. Następnie jego nauczycielem muzyki w szkole parafialnej w Suure-Jaani był Joosep Kapp, ojciec kompozytora Artura Kappa[2]. W latach 1901–1911 studiował w Konserwatorium Petersburskim grę organową u Louisa Homiliusa oraz kompozycję pod kierunkiem Nikołaja Rimskiego-Korsakowa i Anatolija Ladowa[2][3].

Od 1911 wykładał w wyższej szkole muzycznej w Tartu. W 1921 przeniósł się do Tallinna, gdzie pracował jako organista i kompozytor oraz redaktor magazynu muzycznego „Muusikaleht”. W latach 1943–1956 wykładał kompozycję w Konserwatorium w Tallinnie. Wśród jego uczniów byli m.in. Ester Mägi i Jaan Rääts. Po 1956 całkowicie poświęcił się komponowaniu i folklorystyce[2][3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

We wczesnym okresie swojej twórczości Saar był pod silnym wpływem muzyki modernistycznej. W pieśni solowej Must lind (Black Bird) można dostrzeć wyraźne wpływy ekspresjonizmu, w preludiach na fortepian – impresjonizmu. Najbardziej zaawansowanym modernistycznie był atonalny utwór fortepianowy Skizze z chromatycznie przełamaną klasyczną tonalnością[1][2].

Potem Saar zwrócił się ku estońskiemu folklorowi. Tradycyjne pieśni ludowe, obfitujące w asonanse, aliteracje i nieregularne metrum, zafascynowały go tak dalece, że zaczął je gromadzić, analizować i katalogować. W tym celu odbył dwie wyprawy folklorystyczne w 1907 i 1910[2].

Był miniaturzystą specjalizującym się w małych formach muzycznych. Skomponował około 350 pieśni chóralnych a cappella i 180 pieśni solowych[2]. Wśród utworów instrumentalnych dominują utwory fortepianowe, których skomponował 120. Napisał też kilka większych kompozycji orkiestrowych, w tym kantaty[1][2][4].

Saar jest uznawany za współautora (wraz z Cyrillusem Kreekiem) charakterystycznego estońskiego stylu chóralnego, opartego na nieregularnych rytmach estońskich pieśni ludowych[4]. Razem z takimi kompozytorami estońskimi, jak Rudolf Tobias, Artur Kapp, Heino Eller i Cyrillus Kreek, miał istotny udział w kształtowaniu narodowej muzyki estońskiej[2][3].

W 1972 otrzymał pośmiertnie tytuł Ludowego Artysty Estońskiej SRR, a w jego domu w Hüpassaare urządzono muzeum poświęcone jego życiu i twórczości[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Humal 2004 ↓.
  2. a b c d e f g h i Mart Saar (ang. • est.). W: Estonian Music Information Centre [on-line]. [dostęp 2018-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-09)].
  3. a b c Publikacja o płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Mart Humal: Saar, Mart (ang.). W: Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2018-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-09)]. via Oxford University Press.
  4. a b Strimple 2005 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mart Humal: Saar, Mart. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. S. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]