Marta Kłyszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marta Adelajda Kłyszewska
Marta, Grześ
Data urodzenia 1910
Data śmierci 10 kwietnia 2008
Zawód, zajęcie inżynier górnik
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej

Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska, pseud. Marta i Grześ (ur. 12 lipca 1909 w Ottyni koło Kołomyi[1][2], zm. 10 kwietnia 2008) – inżynier górnik, polska działaczka ruchu oporu w czasie II wojny światowej, tłumaczka z języka angielskiego i francuskiego, członek Koła Komendy Głównej Światowego Związku Żołnierzy AK Okręg Warszawa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum Żeńskiego w Krakowie (1927) studiowała na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej i jako pierwsza kobieta w Polsce uzyskała dyplom magistra inżyniera górnika (1936). Od 1931 pracowała jako zastępca asystenta w Katedrze Geodezji i Miernictwa Górniczego na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej, a następnie w Biurze Mierniczym i Szkód Górniczych Kopalni Węgla Kamiennego „Walenty-Wawel” w Rudzie Śląskiej na stanowisku inżyniera miernika (1936–1939)[2].

W okresie od listopada 1942 r. do sierpnia 1944 r. była żołnierzem w Oddziale I Komendy Głównej AK. W swoim mieszkaniu przechowywała między innymi dolary przeznaczone na wykup osób aresztowanych przez Gestapo. Jako łączniczka uczestniczyła w powstaniu warszawskim w rejonie Poczty Głównej. Po upadku powstania wraz z ludnością cywilną trafiła do obozu w Pruszkowie, a stamtąd została wywieziona do w Bystrej w okolicach Bielska-Białej do przymusowej pracy w pralni sanatorium gruźliczego.

Do stolicy powróciła w kwietniu 1945. Pracowała w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym w Warszawie (1945–1946), a następnie na stanowisku adiunkta w Instytucie Techniki Budowlanej (1946–1975), kierowała tam też Biblioteką i Ośrodkiem Informacji Naukowo-Technicznej. Następnie pracowała w Centralnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Przemysłu Betonów „CEBET”. 1 kwietnia 1975 roku przeszła na emeryturę[2]. W latach 1945–1948 zajmowała się gromadzeniem i przechowywaniem tzw. wydawnictw II obiegu. Była tłumaczką na język polski, angielsko- i francuskojęzycznych książek zajmujących się zagadnieniem okupacji niemieckiej w tym między innymi książki Jeana-François Steinera Warszawa 1944 (Krąg, Warszawa, 1991, ​ISBN 83-85199-08-X​) . Była zaangażowana w podziemną działalność wydawniczą stanu wojennego. W 2004 została awansowana na stopień podporucznika Wojska Polskiego.

Została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[2].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Powstańcze Biogramy - Marta Kłyszewska, www.1944.pl [dostęp 2018-11-11] (ang.).
  2. a b c d Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska – Historia AGH, historia.agh.edu.pl [dostęp 2018-11-11] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]