Martin Cellarius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Martin Cellarius, właśc. Martin Borrhaus (ur. 1499 w Stuttgarcie, zm. 11 października 1564 w Bazylei[1]) – XVI-wieczny niemiecki działacz reformacyjny.

Studiował na uniwersytecie w Tybindze, gdzie w 1515 roku uzyskał tytuł mistrza sztuk wyzwolonych[1]. W 1519 roku opuścił Tybingę z powodu trwającej wojny pomiędzy Związkiem Szwabskim a Wirtembergią i przeniósł się do Ingolstadt, gdzie studiował teologię pod kierunkiem Johanna von Ecka i Johannesa Reuchlina[2]. W 1521 roku z powodu panującej w Ingolstadt zarazy wyjechał do Wirtembergii, gdzie nawiązał znajomość z Melanchtonem i zafascynował się naukami Lutra. Rok później opuścił miasto z powodu narastających między reformatorami sporów teologicznych i udał się do Szwajcarii, gdzie związał się z grupą radykalnych protestantów[2]. W kolejnych latach odbył podróż do Prus przez Austrię i Polskę, po powrocie z której ponownie osiadł w 1526 roku w Wirtembergii[1].

W 1527 roku poślubił bogatą wdowę nazwiskiem Uttenheim, po jej śmierci w 1536 roku przeniósł się do Bazylei. W 1538 roku ponownie wstąpił w związek małżeński[2]. W 1541 roku został wykładowcą retoryki na Uniwersytecie Bazylejskim, a następnie w 1546 roku wykładowcą Starego Testamentu. W 1546 roku objął także stanowisko rektora tej uczelni, na które ponownie został wybrany w 1553 i 1564 roku[2].

W 1527 roku w Strasburgu ukazał się traktat Cellariusa De operibus Dei, który doprowadził do jego poróżnienia się z Lutrem[2]. Dzieło to, jako jeden z pierwszych utworów protestanckich, zawierało elementy otwarcie antytrynitarne i millenarystyczne[3]. Cellarius był także zwolennikiem nauki o predestynacji i odrzucał chrzest dzieci[1]. Wraz z Sebastianem Castellio i Celio Curione wystąpił przeciw Kalwinowi w obronie Miguela Serveta[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge. T. 2. Grand Rapids: Baker Book House, 1958, s. 236.
  2. a b c d e The Oxford encyclopedia of the Reformation. T. 1. Oxford University Press, 1996, s. 203.
  3. Millenarianism and Messianism in Early Modern European Culture. edited by John Christian Laursen and Richard H. Popkin. T. IV. Continental Millenarians: Protestants, Catholics, Heretics. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2001, s. 11.