Martin Frantz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Martin Frantz
Data i miejsce urodzenia 1679
Rewel (Tallinn)
Data i miejsce śmierci 6 listopada 1742
Legnica
Zawód architekt

Martin Frantz (Młodszy) (ur. 1679 w Rewlu (obecnie: Tallinn), zm. 6 listopada 1742 w Legnicy) – architekt działający w pierwszej połowie XVIII wieku na Dolnym Śląsku.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Rewlu (od 1918 Tallin) w rodzinie niemieckojęzycznych Szwedów, ochrzczono go w kościele ewangelickim 4 marca 1681. Jego biologiczny ojciec Marcin Frantz (Starszy) był budowniczym miejskim, ale zmarł w 1683. Matka Elsgen z domu Seyer poślubiła Georga Winklera, który był budowniczym i starszym cechu murarzy. Gdy Marcin Frantz ukończył trzynaście lat został uczniem cechu murarzy, a po pięciu latach (18 lutego 1697) czeladnikiem. Jak każdy czeladnik aby zdobyć praktykę wyruszył aby praktykować na budowach i zdobywać kolejne umiejętności i zajmować coraz wyższe w hierarchii budowlanej stanowiska. Prawdopodobnie dotarł początkowo do Sztokholmu, ale są to tylko przypuszczenia. Pewne jest, że w 1704 zamieszkał w Legnicy i rozpoczął praktykę na kierowanej przez Johanna Georga Knolla budowie kolegium Jezuitów. Knoll zmarł nagle w listopadzie 1704, jego stanowisko przejął Marcin Frantz. Rok później poślubił Barbarę Elżbietę Schönwalder, dzięki czemu uzyskał prawa obywatelskie i został przyjęty na pełnoprawnego mistrza cechu legnickich murarzy. Po Ugodzie Altransztadzkiej miały na terenie Prus powstać tzw. Kościoły łaski, protestanci zwrócili się do Frantza aby zaprojektował dwie takie świątynie, w Jeleniej Górze i Kamiennej Górze. W pierwszym z miast zaprojektował kościół pw. Św. Krzyża (1709-1715) oraz budynek parafii i gimnazjum, ponadto był autorem projektu kamienicy Baumgartenów i ich kaplicy na przykościelnym cmentarzu. Fundatorem budynku parafialnego i gimnazjum był Bonito von Mohrenthal, który zlecił Frantzowi w 1710 przebudowę swojego pałacyku w Pieszycach. W następnych latach projektował zarówno budowle sakralne, jak i świeckie. Zachowane dokumenty są dowodem na to, że jego sytuacja materialna często bywała zła, zalegał z podatkami i nie posiadał własnej nieruchomości. Po 1720 był autorem budowy lub przebudowy dworków i pałaców w Łomnicy, Grodźcu, Siedlcach i Parchowie. Od 1728 do 1732 był zaangażowany w budowę pałacu w Chocianowie dla hr. Rederna, a w 1734 dla Holtzhausenów wybudowała pałac w Rząśniku. Równocześnie w 1729 zaprojektował kościół Bożego Ciała w Szprotawie, jego budowa trwała do 1740. W tym czasie Frantz zaprojektował w 1732 wieżę szprotawskiego ratusza. Został zaangażowany przez Augustianów z Żagania do odbudowy spalonego kościoła Najświętszej Marii Panny, a w 1736 do budowy kościoła św. Marcina w Sicinach. Ostatnią realizacją był kościoła św. Mikołaja w Stanowie k. Szprotawy. Architekt zmarł w 1742 r. w Legnicy gdzie został pochowany na cmentarzu przy kościele Piotra i Pawła(obecnie katedra diecezji legnickiej), który znajdował się na miejscu dzisiejszego placu Słowiańskiego.

Jego synem był Karol Marcin Frantz.

Działalność architektoniczna[edytuj]

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze
Kamienna Góra, kościół pw. Matki Bożej Rażańcowej

Autor kilkudziesięciu budowli barokowych na Śląsku, w tym:

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Z Dziejów Ziemi Kamiennogórskiej, 1996, J. Lubieniecki, wyd. Karkonoskie Towarzystwo Naukowe, ISSN 0238-9940.
  • Stanisław Łoza, Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954 s. 83.
  • Leon Preibisz „Rydzyński kościół Świętego Stanisława 1410-1945” Wyd. CPT SIMP w Rydzynie 1991 s. 48

Linki zewnętrzne[edytuj]