Przejdź do zawartości

Marynarka Wojenna Koreańskiej Armii Ludowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Marynarka Wojenna Koreańskiej Armii Ludowej
Godło
Naszywka naramienna
Państwo

 Korea Północna

Data utworzenia

1946

Bandera

Proporzec

Multimedia w Wikimedia Commons

Marynarka Wojenna Koreańskiej Armii Ludowej (kor.: 조선인민군 해군) – marynarka wojenna Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (Korei Północnej), część Koreańskiej Armii Ludowej. Organizacyjnie obejmuje dwie floty, na zachodnim i wschodnim wybrzeżu kraju.

Marynarka powstała wkrótce po powstaniu Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej i brała udział w wojnie koreańskiej. W swojej historii miała jedynie nieliczne okręty wielkości fregaty, bez większych jednostek, natomiast jej główną siłą było kilkaset małych okrętów przybrzeżnych i liczne okręty podwodne. Okręty północnokoreańskie są mało zaawansowane technicznie i w XXI wieku należą do przestarzałych typów. W drugiej dekadzie XXI wieku Korea Północna rozpoczęła budowę nowych okrętów, jednak szczegóły są objęte tajemnicą. W 2015 roku liczebność stałego personelu marynarki szacowano na 60 tysięcy. Marynarka Korei Północnej angażuje się w działania dywersyjne, przede wszystkim przeciwko Korei Południowej.

Historia

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Historia marynarki Korei.

XX wiek

[edytuj | edytuj kod]

Dwa współczesne państwa koreańskie powstały dopiero po wyzwoleniu spod okupacji Japonii po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku – w tym Korea Północna wyzwolona została przez radziecką Armię Czerwoną i przyjęła system komunistyczny[1]. W 1946 roku sformowano tam straż wybrzeża[2]. Po utworzeniu w 1948 roku w północnej Korei Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, nowe pastwo przystąpiło do organizacji marynarki wojennej, od początku opartej głównie na okrętach otrzymanych od ZSRR[2]. W 1950 roku jej trzon stanowiło pięć kutrów torpedowych typu G-5, trzy ścigacze okrętów podwodnych typu OD-200, dwa byłe amerykańskie trałowce przybrzeżne typu YMS, siedem okrętów patrolowych różnej wielkości i transportowiec[3]. Marynarka liczyła 3680 ludzi personelu, a nadto piechota morska 5483 i artyleria nadbrzeżna 1134[3]. Była podzielona organizacyjnie na trzy dywizjony okrętów[3].

Zachowany w muzeum kuter torpedowy typu G-5, który według propagandy miał zatopić amerykański krążownik

25 czerwca 1950 roku na skutek ataku Korei Północnej na Koreę Południową wybuchła wojna koreańska, której aktywna faza została zakończona zawieszeniem broni 27 lipca 1953 roku[1]. Bezpośredni udział w działaniach zbrojnych po stronie południowokoreańskiej brały okręty państw sprzymierzonych pod egidą ONZ, dysponując bezwzględnym panowaniem na morzu, i w ciągu pierwszego tygodnia wojny większość z kilkunastu małych okrętów północnokoreańskich została zniszczona przez marynarkę amerykańską lub brytyjską[1]. 2 lipca 1950 roku doszło do jedynego większego starcia(inne języki) czterech kutrów torpedowych typu G-5 z sojuszniczym zespołem, w którym według propagandy komunistycznej uszkodzono (lub wręcz zatopiono) amerykański oraz brytyjski krążownik, przy stracie trzech kutrów[4]. Okręty sojusznicze jednak w rzeczywistości nie poniosły strat i zatopiły jeszcze dwie inne jednostki[5]. Większe zagrożenie stwarzały jedynie miny, stawiane z uwagi na utratę okrętów północnokoreańskich przez zmobilizowane małe cywilne jednostki przybrzeżne, w tym kutry rybackie (łącznie postawiono do 1951 roku 2741 min)[4]. Na minach podczas wojny zatonęły przynajmniej cztery małe okręty Korei Południowej i dwa amerykańskie trałowce[6]. Małe jednostki północnokoreańskie były też używane do prób wysadzania taktycznych desantów, zwłaszcza na początku wojny[7]. Po zawieszeniu broni utrzymywał się formalnie stan wojny między oboma państwami, podczas którego dochodziło do incydentów zbrojnych, toteż marynarka północnokoreańska była dalej rozwijana. Przy tym, typowo dla państw komunistycznych, dane dotyczące składu marynarki stanowiły tajemnicę – czemu sprzyjała izolacja Korei Północnej w świecie, wobec czego informacje musiały być rekonstruowane z fragmentarycznych danych i doniesień i są one nie do końca pewne i nieprecyzyjne, a używane powszechnie oznaczenia typów okrętów są kodowe, nadane na zachodzie.

Korweta typu Tral pochodzenia radzieckiego (zmodernizowana), 1993 rok

Odbudowa marynarki KRLD po wojnie miała miejsce w oparciu o okręty przekazywane z ZSRR i Chin. Pierwszymi większymi okrętami były dwa otrzymane w grudniu 1953 roku radzieckie ok. 500-tonowe trałowce projektu 53 (typu Fugas(inne języki), oznaczenie zachodnie Tral), pochodzące sprzed II wojny światowej, używane jako okręty patrolowe lub korwety[a]. Na ich wzór zbudowano w latach 60. w Korei trzy lub cztery korwety typu Sariwon, bazujące na wschodnim wybrzeżu[8][b].

Podstawą marynarki od początku stały się lekkie siły uderzeniowe, oparte na licznych kutrach torpedowych otrzymywanych z ZSRR i Chin oraz budowanych lokalnie[9]. Jako pierwsze po wojnie używane były małe kutry radzieckiego typu P 4 (projektu 123) z aluminiowym kadłubem, których 12 przekazano w latach 1952–1953[c]. Od połowy lat 50. w KRLD masowo budowano kutry typów Sin Hung i Ku Song (wzorowanych na radzieckim drewnianym typie D-3), których liczba w 1995 roku sięgała 120[9]. Pod koniec lat 50. z ZSSR otrzymano większe kutry torpedowe typu P 6 (projektu 183), a następnie także ich chińską wersję Shantou (odpowiednio 27 i 15 – podawane też są inne liczby)[d]. Były one produkowane następnie także w Korei ze stalowym kadłubem jako typ Sinpo (przynajmniej 24), lecz używane jako kutry artyleryjskie, bez wyrzutni torped[9][10]. Od końca lat 50. budowano w Korei też nieliczne małe kutry torpedowe typu Iwon (15 sztuk, wzorowane na radzieckim P 2), a w latach 60. typu An Ju (6 sztuk)[9][11]. W 1968 roku z ZSRR otrzymano cztery duże nowoczesne kutry torpedowe projektu 206 (Shershen)[9]. Oprócz tego używane były liczne patrolowce, kutry artyleryjskie i ścigacze okrętów podwodnych różnych typów, radzieckich, chińskich i koreańskich, m.in radzieckiego typu SO-1 i chińskich Shanghai II i Hainan[9]. Znanym incydentem, w którym zaangażowane były północnokoreańskie lekkie okręty, było zagarnięcie amerykańskiego okrętu rozpoznawczego USS „Pueblo” na wodach międzynarodowych 23 stycznia 1968 roku[1].

Na nowy poziom techniczny marynarkę KAL przeniosło otrzymanie w 1968 roku z ZSRR pierwszych kutrów rakietowych projektu 205 (Osa I) oraz w podobnym okresie mniejszych kutrów rakietowych projektu 183R (Komar)[9]. Kutrów typu 183R otrzymano 10, a kutrów proj. 205 łącznie 16[12]. Uzbrojone w radzieckie pociski P-15 (Styx), przez najbliższe dwie dekady stanowiły względnie nowoczesną broń, groźną dla sąsiednich państw[13].Od początku lat 80. Korea podjęła również produkcję własnej wersji kutrów proj. 183R, znanej jako Sohung (6–10 sztuk), oraz proj. 205, znanej jako Soju (15–16 sztuk)[9][12]. Używano też od 1980 roku czterech kutrów chińskiej wersji proj. 205 (Huangfen)[12].

Już w latach 60. marynarka KAL otrzymała nowe zdolności na skutek transferu z ZSRR czterech okrętów podwodnych projektu 613 (Whiskey), zastąpionych przez cztery nowsze w 1974 roku[14]. Między 1973 a 1975 rokiem marynarka również otrzymała siedem chińskich okrętów podwodnych typu 031 (kopii radzieckiego projektu 633, w kodzie NATO: Romeo), po czym około 15 jednostek tego projektu następnie zbudowano od 1976 do lat 90. w KRLD[14][15]. Od lat 60. zbudowano natomiast we współpracy z Jugosławią kilkadziesiąt miniaturowych okrętów podwodnych określanych zbiorczo jako typ Yugo[14][16]. Kilka z nich utracono podczas operacji dywersyjnych w Korei Południowej[16]. Jeden okręt typu 031 zatonął w lutym 1985 roku, a w 1996 ich liczbę szacowano na 22[16].

Fregata typu Najin, 1993 rok

Największymi okrętami stały się dwie niewielkie fregaty typu Najin(inne języki) (oznaczenie zachodnie), wcielone w latach 1973–1975; własnego projektu, lecz wzorowane na starych radzieckich[9]. W połowie lat 80. uzbrojono je w dwie wyrzutnie przestarzałych już pocisków woda-woda chińskiej wersji P-15 (CSS-N-1), czyniąc je formalnie fregatami rakietowymi[16]. W 1982 roku oddano do służby eksperymentalną fregatę typu Soho w układzie katamaranu, z możliwością bazowania dla śmigłowca, również uzbrojoną w chińską wersję rozwojową pocisków P-15 (CSS-N-2)[16]. Okręty te oprócz tego uzbrojone były w przestarzałe już armaty i wyrzutnie rakietowych bomb głębinowych oraz systemy elektroniki radzieckich wzorów[9]. Oprócz tego, jedynymi większymi jednostkami nawodnymi stało się 12 dużych 400-tonowych okrętów patrolowych typów Taechong I i II, budowanych od lat 70[17]. Liczebność marynarki w 1975 roku szacowana była na 18 tysięcy personelu stałego plus nieznaną liczbę poborowych[13].

W latach 70. podjęto również budowę jednostek desantowych, przede wszystkim ok. 100 szybkich kutrów desantowych typu Nampo, zabierających 35 żołnierzy, bazujących na kadłubie kutra torpedowego typu P 6[9][18]. Powstało też 7 barek desantowych dla dwóch czołgów typu Hanchon i 18 mniejszych typu Hungnam[18]. W latach 80. natomiast zbudowano 10 okrętów desantowych dla trzech czołgów typu Hantae oraz rozpoczęto budowę poduszkowców desantowych typu Kongbang, zabierających 40–50 żołnierzy, których do 1996 roku powstało przynajmniej 136[18]. Korea Północna nie posiadała natomiast większych okrętów desantowych[18].

Zdobyty przybrzeżny okręt podwodny typu Sang-O eksponowany w Korei Południowej

W 1991 roku podjęto również budowę przybrzeżnych małych okrętów podwodnych typu Sang-O, których do połowy dekady zbudowano 16[16]. Jeden z nich podczas operacji dywersyjnej osiadł na mieliźnie(inne języki) u brzegów Korei Południowej i został zdobyty 18 września 1996 roku[19]. 22 czerwca 1998 roku u brzegów Korei Południowej odnaleziono(inne języki) zaś miniaturowy okręt podwodny typu Yugo z zabitą 9-osobową załogą po misji szpiegowskiej[20]. W połowie lat 90. największymi okrętami marynarki nadal były trzy wymienione fregaty i pięć korwet (trzy typu Sariwon i dwie oryginalnego typu Trał)[16]. Nadal podstawę sił uderzeniowych stanowiło kilkadziesiąt kutrów rakietowych dotychczasowych typów i liczne kutry torpedowe i artyleryjskie, których liczba wraz z kutrami patrolowymi sięgała ponad 500[21]. W 1996 roku liczebność personelu marynarki szacowano już na 46 tysięcy[16]

XXI wiek

[edytuj | edytuj kod]

W XXI wiek Korea Północna weszła z tymi samymi, przestarzałymi już okrętami nawodnymi i podwodnymi, w tym ponad 400 przybrzeżnymi torpedowymi, patrolowymi i rakietowymi[22]. Korea Północna, nastawiona na konfrontację z Koreą Południową, przywiązywała jednak do rozwoju marynarki najmniejszą wagę spośród jej rodzajów sił zbrojnych[23]. Zadaniem marynarki KAL była tylko obrona wybrzeża, a nadto operacje dywersyjne i infiltracyjne na południu[23]. Organizacyjnie marynarka dzieli się na Flotę Wschodnią i Flotę Zachodnią, operujące na przeciwległych wybrzeżach kraju, z dowództwami i głównymi bazami odpowiednio w T’oejo-dong i Nampo[23]. W 2015 roku liczebność personelu marynarki szacowano na 60 tysięcy plus poborowi[23].

Kontynuowano budowę przybrzeżnych okrętów podwodnych typu Sang-O, mogących służyć do przewozu nurków dla celów dywersyjnych, których w 2015 roku było aż 38, a nadto 6 powiększonego typu Sang-O II[19]. Do celów dywersyjnych i szpiegowskich używane są też zaadaptowane trawlery rybackie[18]. Jeden taki trawler został zatopiony(inne języki) 22 grudnia 2001 roku przez japońską Straż Obrony Wybrzeża[18]. 26 marca 2010 roku najprawdopodobniej nieujawniony północnokoreański miniaturowy okręt podwodny niesprowokowany zatopił południowokoreańską korwetę „Chon An”[24].

W drugiej dekadzie XXI wieku Korea Północna podjęła program budowy nowych okrętów, ale brak jest na ten temat oficjalnych informacji i analizy są oparte na nielicznych fotografiach i spekulacjach. W 2014 roku sfotografowano dwie nowo zbudowane 76-metrowe fregaty z pokładem dla śmigłowca[25]. Proces wyposażania prawdopodobnie trwał długo i dopiero w 2023 roku zaprezentowano oficjalnie korwetę (względnie małą fregatę) typu Amnok, o numerze 661[26]. Ze zdjęć wynika, że istnieją dwa okręty tego typu i prawdopodobnie dwa zaobserwowane wcześniej uproszczonego modelu, oznaczonego na zachodzie jako typ Duman[26]. Ocenia się, że mimo nowoczesnej sylwetki, mają one przestarzałą elektronikę i uzbrojenie, aczkolwiek mogą przenosić osiem pocisków manewrujących klasy woda–woda i woda–ziemia Hwasal[26]. W 2025 roku wcielono zaś do służby nową większą fregatę „Choi Hyun”, oficjalnie określaną w Korei jako niszczyciel rakietowy[26]. Drugi okręt tego typu „Kang Kon” zatonął przy oficjalnym wodowaniu 21 maja 2025 roku w Chongjin, ale został następnie podniesiony i wznowiono na nim prace, które mogą być długotrwałe z uwagi na uszkodzenia[26]. Słabą stroną nowych koreańskich okrętów jest prawdopodobnie obrona przeciwlotnicza i systemy elektroniczne[26].

Oprócz jednostek nawodnych, podjęto próby skonstruowania okrętów podwodnych z wyrzutniami rakiet balistycznych, ułatwione przez zakupienie w celu złomowania starego okrętu radzieckiego. Jako pierwszy zbudowano w 2014 roku doświadczalny okręt „8.24 Jongung” (typu Sinpo), z pojedynczą wyrzutnią rakiet w kiosku[27]. Następnie przebudowano jeden ze starych okrętów typu Romeo[27]. W 2023 roku zaś wodowano całkiem nowy okręt „Kim Kun Ok”[27].

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Publikacje zachodnie podają ogólnie, że Korea otrzymała w latach 50. osiem trałowców proj. 53 typu Tral: T-1 – T-8 (Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 251), albo około 4–5 (Jane’s Fighting Ships 1975-76 ↓, s. 224), ale nowe źródła rosyjskie potwierdzają przekazanie tylko dwóch okrętów w grudniu 1953 (T-2 „Tros” i T-8 „Czeka”) (np. Siergiej Patianin: Korabli Wtoroj Mirowoj wojny. WMF SSSR 1941-1945 gg. Moskwa: 2009, s. 41, seria: Morskaja Kampanija. nr 3(24)/2009. (ros.).
  2. ↑ Według większości publikacji (np. Jane’s Fighting Ships 1975-76 ↓, s. 224 i Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 398) zbudowano trzy korwety typu Sariwon, lecz według nowszego źródła Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 472-473 zbudowano ich cztery. Z porównania informacji wynika, że jeden okręt tego typu mógł być brany wcześniej za okręt oryginalnego typu Tral. Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 251 wymienia trzy okręty, ale wspomina, że podawane bywają również cztery (mylnie nazwane Sariwan – nazwa pochodziła od miasta Sariwŏn).
  3. ↑ Tak według Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 416, natomiast na s. 251 jest tylko wzmianka, że zbudowane zostały w Chinach i KRLD w latach 1951–1957 (bez podanej liczby). 12 także podaje Jane’s Fighting Ships 1975-76 ↓, s. 226.
  4. ↑ 27 kutrów P-6 z ZSRR i 15 chińskich według Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 400. Starsze źródła podawały 45 z ZSRR (np. Jane’s Fighting Ships 1986-87 ↓, s. 330, Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 416), natomiast źródła rosyjskie tylko 10 (W.N. Gazienko: Torpiednyje katiera. Illustrirowannyj sprawocznik. Moskwa: 2002, s. 239.).

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b c d Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 245
  2. ↑ a b Paul M. Edwards: Korean War Almanac. Infobase Publishing, 2006, s. 527. ISBN 0-8160-7467-4. (ang.).
  3. ↑ a b c Wojna w Korieje, 1950–1953 2003 ↓, s. 32-33.
  4. ↑ a b Wojna w Korieje, 1950–1953 2003 ↓, s. 479-482.
  5. ↑ Juneau Was There. „All Hands”. Nr 439, s. 30, wrzesień 1953. (ang.). 
  6. ↑ Jane’s Fighting Ships 1953-54. Raymond Blackman (red.). Londyn: Sampson Low, Marston & Co. Ltd., 1954, s. 252, 426. (ang.).
  7. ↑ Wojna w Korieje, 1950–1953 2003 ↓, s. 475-477.
  8. ↑ Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 473.
  9. ↑ a b c d e f g h i j k Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 250-252
  10. ↑ Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 400.
  11. ↑ Jane’s Fighting Ships 1986-87 ↓, s. 330.
  12. ↑ a b c Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 398-399.
  13. ↑ a b Jane’s Fighting Ships 1975-76 ↓, s. 224-225
  14. ↑ a b c Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995 1995 ↓, s. 245, 250
  15. ↑ Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 396.
  16. ↑ a b c d e f g h Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 396-397.
  17. ↑ Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 474.
  18. ↑ a b c d e f Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 475-476.
  19. ↑ a b Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 471.
  20. ↑ Assessing Maritime Power in the Asia-Pacific. The Impact of American Strategic Re-balance. Ashgate, 2015, s. 168. ISBN 978-1-4724-6357-9. (ang.).
  21. ↑ Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 396-400.
  22. ↑ Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 470-474.
  23. ↑ a b c d Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 470.
  24. ↑ Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 485-486.
  25. ↑ Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 472.
  26. ↑ a b c d e f Tomasz Szulc. Pierwsza północnokoreańska fregata rakietowa. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 6/2025, s. 61-67, czerwiec 2025. Warszawa: Magnum X. ISSN 1230-1655. 
  27. ↑ a b c Tomasz Szulc: Nowy północnokoreański okręt podwodny. magnum-x.pl, 2023.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Conway’s All the world’s fighting ships 1947–1995. Robert Gardiner, Stephen Chumbley (red.). Annapolis: Naval Institute Press, 1995. ISBN 1-55750-132-7. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1975-76. John Moore (red.). Nowy Jork: Franklin Watts, 1975. ISBN 0-531-03251-5. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1986-87. John Moore (red.). Londyn: Jane’s Publishing Company, 1986. ISBN 0-7106-0828-4. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1996-97. Richard Sharpe (red.). Londyn: Jane’s Information Group, 1986. ISBN 0-7106-1355-5. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 2002–2003. Stephen Saunders (red.). Jane’s Information Group Ltd, 2002. ISBN 0-7106-2432-8. (ang.).
  • IHS Jane’s Fighting Ships 2015–2016. Stephen Saunders (red.). IHS, 2015. ISBN 978-0-7106-3143-5. (ang.).
  • Wojna w Korieje, 1950–1953. praca zbiorowa. Petersburg: Poligon, 2003. ISBN 5-89173-145-2. (ros.).
Marynarki wojenne na świecie
Afryka
Ameryka Południowa
i Środkowa
Ameryka Północna
Australia i Oceania
Azja
Europa
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marynarka_Wojenna_Koreańskiej_Armii_Ludowej&oldid=78760730”