Marytė Melnikaitė

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marytė Melnikaitė
Мария Мельникайте
Ona Kuosaitė
Ilustracja
Marytė Melnikaitė
Data i miejsce urodzenia

18 marca 1923
Jeziorosy

Data i miejsce śmierci

13 lipca 1943
Dukszty

Przyczyna śmierci

rozstrzelanie przez hitlerowców

Zawód, zajęcie

partyzantka

Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina

Marytė Melnikaitė (pseud. Ona Kuosaitė[1]; ur. 18 marca 1923 w Jeziorosach, zm. 13 lipca 1943 w Duksztach) – partyzantka radzieckiego ruchu oporu, członkini Komsomołu, pośmiertnie odznaczona tytułem Bohatera Związku Radzieckiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z mieszanej robotniczej rodziny litewsko-rosyjskiej, była drugim z pięciorga dzieci. Od czternastego roku życia pracowała w fabryce. Po przyłączeniu Litwy do ZSRR wstąpiła do Komsomołu, była sekretarzem oddziału Komsomołu w rodzinnych Jeziorosach.

W sierpniu 1941 po ataku hitlerowskim na ZSRR została ewakuowana do Tiumeni razem z innymi członkami tej organizacji[1]. Po przeszkoleniu w szkole dywersantów w 1942 wstąpiła do Armii Czerwonej, a następnie została oddelegowana do oddziału partyzanckiego walczącego na Białorusi i Litwie[2]. Według oficjalnej wersji wyróżniała się odwagą i determinacją w walce. W lipcu 1943 została ranna i wzięta do niewoli, a następnie po pięciodniowym przesłuchaniu rozstrzelana na rynku w Duksztach. Została pochowana nad jeziorem Jeziorosy[1]. Pośmiertnie, w 1944, otrzymała tytuł Bohatera ZSRR.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

Melnikaitė stała się symbolem litewskiej partyzantki komunistycznej. Ulice jej imienia znajdowały się w większości miast Litewskiej SRR, w Tiumeni i w Mińsku, zaś w mieście jej urodzenia w 1955 wzniesiono jej pomnik i zorganizowano muzeum biograficzne. Istniały również dwa kołchozy nazwane jej imieniem. Większość poświęconych jej miejsc po upadku ZSRR zmieniło nazwę, a pomnik został przeniesiony do parku Grūtas[3].

W 1947 został nakręcony film Marytė w reżyserii W. Strojewej[4], w 1953 Antanas Račiūnas poświęcił jej operę pod tym samym tytułem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]