Mata (raper)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mata
Ilustracja
Mata podczas konferencji (2020)
Imię i nazwisko Michał Matczak
Data i miejsce urodzenia 14 lipca 2000
Wrocław
Pochodzenie Polska
Gatunki rap, hip-hop
Zawód muzyk
Aktywność od 2018
Wydawnictwo SBM Label

Mata, właśc. Michał Matczak (ur. 14 lipca 2000 we Wrocławiu) – polski raper oraz autor tekstów.

Życiorys

Jest synem profesora prawa Marcina Matczaka oraz współprowadzącej szkołę języka angielskiego[1] Arletty Śliwińskiej-Matczak. W 2019 zdał maturę międzynarodową w II Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Batorego w Warszawie[2]. W trakcie egzaminów przedstawił m.in. esej Ewolucja języka w polskim hip-hopie w latach 2001–2014 na przykładzie twórczości Jacka Granieckiego ps. „Tede”.[3] Otrzymał wyróżnienie Warszawiaka Roku 2019 w plebiscycie Warszawiaki[4]. Twórcą jego pseudonimu artystycznego był ojciec, który wymyślił go podczas wspólnych wakacji w 2012. Wspierał syna przy wejściu na rynek muzyczny i doradzał przy tworzeniu pierwszego utworu „Klubowe”[5][6].

Kariera muzyczna

Klub Studio Kraków, 2020

W październiku 2018 wydał album koncepcyjny Fumar Mata[7], który następnie w kwietniu 2019 wydał również w formie minialbumu[8]. 11 grudnia 2019 za pośrednictwem wytwórni SBM Label został opublikowany w serwisie YouTube teledysk do jego singla „Patointeligencja[9]. W ciągu kilku dni utwór został odsłuchany prawie 10 mln. razy[9]. Treść utworu była komentowana w ogólnopolskich mediach[10], głównie ze względu na tekst piosenki, opisujący zachowania dzieci i młodzieży z dobrych domów[11][12], m.in. zażywanie substancji psychoaktywnych, w tym twardych narkotyków i uzależnienia od nich; ustawiczne picie alkoholu w szkole, w tym w czasie lekcji; rekrutacje na najlepsze światowe uczelnie; samobójstwa czy nieplanowane nastoletnie ciąże. Utwór wywołał kontrowersje, spotykając się z krytyką m.in. dyrekcji liceum Batorego z uwagi na wykorzystanie wizerunku szkoły w teledysku do piosenki[13]. Z kolei Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie w wydanym oświadczeniu zwróciło uwagę na pozytywny aspekt podjęcia dyskusji wokół ważnego problemu w reakcji na twórczość jednego z absolwentów liceum[14][15]. Mata został doceniony poprzez umieszczenie jego twórczości w playliście oraz na okładce Tidal Rising Global[16].

Patointeligencja” została wykorzystana przez dziennikarzy Telewizji Polskiej do krytyki polskich sędziów (także ojca rapera, wspierającego stronę sędziowską[17]) w reportażu Bunt „sędziowskiej kasty”, którego autorem był Konrad Wąż, wyemitowanym 15 grudnia 2019 w głównym, wieczornym wydaniu „Wiadomości” (TVP1)[18][19][20].

18 styczniu 2020 Mata wydał debiutancki album studyjny 100 dni do matury[21], który uzyskał status potrójnie platynowej płyty[22]. Album został oceniony przez krytyków muzycznych jako „przyzwoity [krążek], z naprawdę dobrymi momentami”[23], „udany debiut”[24]; choć spotkał się też z mniej entuzjastycznymi recenzjami[25], niektórzy krytycy stwierdzili, że płyta jest nierówna pod względem prezentowanej jakości[26][27]. Recenzenci zwrócili uwagę na obecną w tekstach autoironię Maty[26], jego „językową sprawność”[26], „dojrzałość w myśleniu o języku”[27], „uczniowską perspektywę”[25], „umiejętność obserwacji i naiwną wrażliwość na otaczający świat”[27] oraz „niezłą technikę i szerokie zainteresowania”[25]. Wskazywali na zauważalne na płycie wpływy Taco Hemingwaya[23][24][26].

We wrześniu 2020 roku, otrzymał cztery statuetki w konkursie branży hip-hopowej "Popkillery" (kategorie – odkrycie roku oraz singiel roku)[28].

Dyskografia

Albumy studyjne

Rok Album Pozycja na liście Sprzedaż Certyfikat ZPAV
POL
[29]
2020 100 dni do matury
  • Data: 18 stycznia 2020
  • Wydawca: SBM Label
  • Format: CD, digital download
1
  • 3x platynowa płyta[31]

Minialbumy

Rok Album
2019 Fumar Mata
  • Data: 7 kwietnia 2019
  • Wydawca: HHNS Label
  • Format: CD, digital download

Single

Rok Tytuł Pozycje na listach przebojów Certyfikat ZPAV Album
RDC
[32]
2019 „Biblioteka Trap”
  • 2x platynowa płyta[22]
100 dni do matury
„Prawy do Lewego” 1
  • platynowa płyta[22]
„Schodki”
  • 2x platynowa płyta[22]
„Mata Montana”
  • 2x platynowa płyta[22]
„Patointeligencja”
  • 4x platynowa płyta[22]
2020 „100 dni do matury”
  • 3x platynowa płyta[22]
„—” oznacza, że album nie był notowany na danej liście.

Single gościnne

Rok Tytuł Certyfikat ZPAV Album
2019 „Brum brum” Maffija jest na zawsze[34]
„Zobaczymy” – Solar (gościnnie: Mata, Kacperczyk, Jan-Rapowanie)[35] Pokój zero
2020 „Hotel Maffija” (oraz Jan-Rapowanie, Janusz Walczuk, Białas, White 2115, Bedoes, Adi Nowak, Beteo, Solar)
  • platynowa płyta[22]
Hotel Maffija
„A nie pamiętasz jak?” (oraz White 2115, Jan-Rapowanie, Janusz Walczuk, Kacperczyk, Beteo)
  • 2x platynowa płyta[22]
„Aromatyczne przyprawy” – Żabson (gościnnie: Mata)[36] Ziomalski mixtape

Inne certyfikowane utwory

Rok Tytuł Certyfikat ZPAV Album
2020 „Homo ludens” 100 dni do matury
„Nero”
„Piszę to na matmie”
  • platynowa płyta[22]
„Wino Sangrita (s01e01)”
„Żółte flamastry i grube katechetki”
  • platynowa płyta[22]
„GOMBAO 33” (gościnnie: Wyguś, Szczepan, Adam)
  • 2x platynowa płyta[22]
„Lezore”
„Tango”
  • platynowa płyta[22]

Występy gościnne

Rok Tytuł Album
2019 „Zobaczymy” – Solar (gościnnie: Mata, Kacperczyk, Jan-Rapowanie)[35] Pokój zero
2020 „Drift” – Białas (gościnnie: Mata)[37] H8
„Jeep” – Quebonafide (gościnnie: Mata) Romantic Psycho
„Aspartam” – Quebonafide (gościnnie: Mata)
„PDW” – Białas (gościnnie: Mata) ME
„Nero” – Katarzyna Nosowska (gościnnie: Mata; na żywo) Męskie Granie 2020[38]
„Aromatyczne przyprawy” – Żabson (gościnnie: Mata)[36] Ziomalski mixtape
2021 „Dziadyga Freestyle SKIT” – Żabson (gościnnie: Mata)[39]

Przypisy

  1. Angielskie słówka w Sławie, Gazeta Lubuska, 18 lutego 2011 [dostęp 2020-01-26] (pol.).
  2. „Patointeligencja” króluje w serwisie YouTube, ale wzbudza skrajne emocje. Kim jest Mata?. W: Wprost [on-line]. wprost.pl, 2019-12-15. [dostęp 2019-12-19].
  3. 4FUN.TV, Mata: kim jest raper, który szokuje PATOINTELIGENCJĄ?, 4FUN.TV [dostęp 2020-05-03].
  4. Wyniki plebiscytu Warszawiaki 2019 – Warszawiak Roku, Zagłosuj na Warszawiaki 2019! Ruszył Wielki Finał, 2 marca 2020 [dostęp 2020-03-04] (pol.).
  5. Mata: „Zacząłem pisać teksty w szóstej klasie, bo chciałem pobić Magika” (Flintesencja #7). YouTube, 2 września 2019. [dostęp 15 stycznia 2020].
  6. Mata o relacjach z rodzicami. „Tata wymyślił mi ksywkę i był przy pierwszym nagraniu”, fakt.pl, 16 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-21].
  7. Trap w bibliotece, czyli nowy uczestnik SBM Starter. glamrap.pl, 2019-04-15. [dostęp 2019-12-20].
  8. Fumar Mata. W: SoundCloud [on-line]. soundcloud.com. [dostęp 2019-12-20].
  9. a b Patointeligencja. YouTube. [dostęp 16 stycznia 2020].
  10. Elżbieta Turlej: Raper z dobrego domu, którego powinni słuchać dorośli. W: Newsweek Polska [on-line]. newsweek.pl, 2019-12-14. [dostęp 2019-12-19].
  11. Konrad Chwast: Mata i jego Patointeligencja – młody raper udowodnił, że patologie to nie tylko wynik biedy i programów socjalnych. spidersweb.pl, 2019-12-13. [dostęp 2019-12-19].
  12. Oliwia Bosomtwe, Michał Bachowski: „Patointeligencja” – bogaty dzieciak z prestiżowego liceum nagrał numer, o którym mówią wszyscy. noizz.pl, 2019-12-13. [dostęp 2019-12-19].
  13. „To skandal”. Dyrekcja LO im. Batorego oburzona teledyskiem do „Patointeligencji”. dorzeczy.pl, 2019-12-19. [dostęp 2019-12-23].
  14. Małgorzata Zubik: Patointeligencja to wołanie o pomoc. „Byłam w szoku. Dziadek wysłuchał na luzie, babcia gorzej. Mama powiedziała, że zawsze w szkole tak było”. O tym się mówi w Liceum Batorego. Gazeta Wyborcza Warszawa, 20 grudnia 2019. [dostęp 18 lutego 2020].
  15. Oświadczenie Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie w sprawie utworu „Patointeligencja”. Facebook, 17 grudnia 2019. [dostęp 18 lutego 2020]. Cytat: Być może w dzisiejszych czasach dyskusję jest w stanie wzbudzić dopiero użycie tak mocnych środków wyrazu. Ważne jest, że przesłanie wychowanków Szkoły odbija się szerokim echem w debacie publicznej. Jeśli pojawia się w sferze publicznej utwór pokazujący istnienie zjawiska co najmniej nieodpowiedniego, zamiast poddawać go krytyce, warto zastanowić się nad ewentualnymi przyczynami zjawisk w nim opisanych i możliwością poprawy sytuacji, o której opowiada.
  16. Maxymilian Hozer, Mata doceniony przez ekspertów muzycznych z całego świata, GlamRap.pl, 19 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-21] (pol.).
  17. Mariusz Jop, „Patointeligencja” w TVP, a Ojciec Maty z przesłaniem do rodziców, GlamRap.pl, 16 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-21].
  18. W „Wiadomościach” znowu przeszli samych siebie. Uderzyli w sędziów korzystając z „Patointeligencji”, naTemat.pl [dostęp 2019-12-21].
  19. Teledysk „Patointeligencja” w „Wiadomościach” TVP. Reporter: Patologia elit prawniczych, gazetapl [dostęp 2019-12-21].
  20. „Patointeligencja” w TVP. „Wiadomości” wykorzystały przebój Maty, by uderzyć w sędziów, wiadomosci.dziennik.pl, 16 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-21].
  21. 100 dni do matury. sbmstore.pl. [dostęp 15 stycznia 2020].
  22. a b c d e f g h i j k l m Platynowe płyty CD przyznane w 2020 roku, ZPAV [dostęp 2020-12-05].
  23. a b Bartosz Sąder: Mata, „100 dni do matury”: burzyciel z pierwszej ławki. Onet.pl, 17 stycznia 2020. [dostęp 22 stycznia 2020].
  24. a b Jarek Szubrycht: Mata przechodzi z dzieciństwa w dorosłość. Twórca „Patointeligencji” wydał płytę. Gazeta Wyborcza, 17 stycznia 2020. [dostęp 22 stycznia 2020].
  25. a b c Bartek Chaciński: Szkołonotatnik. Recenzja płyty: Mata, „100 dni do matury”. Polityka, 28 stycznia 2020. [dostęp 13 lutego 2020].
  26. a b c d Maciej Wernio: Mata, czyli buntownik w piżamie. „100 dni do matury”. noizz.pl, 20 stycznia 2020. [dostęp 22 stycznia 2020].
  27. a b c Konrad Chwast: Mata wydał swój debiutancki album. Ale nie spodziewajcie się kontrowersji jak przy „Patointeligencji”. spidersweb.pl, 17 stycznia 2020. [dostęp 22 stycznia 2020].
  28. Za nami gala rapu Popkilery 2020. Wśród laureatów Mata, Sokół i Bedoes, rozrywka.blog – Cyfrowy styl życia, 10 września 2020 [dostęp 2020-10-12] (pol.).
  29. Oficjalna lista sprzedaży. OLIS – Official Retail Sales Chart (pol. • ang.). ZPAV. [dostęp 2020-01-30].
  30. Regulamin przyznawania wyróżnień (pol.). Związek Producentów Audio-Video. [dostęp 2018-07-27].
  31. Platynowe płyty CD przyznane w 2021 roku, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-02-10].
  32. Notowanie nr 165, Warszawa i Mazowsze - najnowsze wiadomości w RDC [dostęp 2021-02-08] (pol.).
  33. a b c d e f Złote płyty CD przyznane w 2020 roku, ZPAV [dostęp 2020-12-18].
  34. Maffija jest na zawsze Mixtape by SB Maffija, Genius [dostęp 2020-04-26] (ang.).
  35. a b Solar feat. Kacperczyk, Mata, Jan-rapowanie – Zobaczymy. [dostęp 2020-02-13].
  36. a b Żabson (Ft. Mata) – Aromatyczne przyprawy. [dostęp 2021-02-08].
  37. Białas ft. Mata – Drift (prod. Lanek). [dostęp 2020-02-13].
  38. 4 grudnia premiera albumu Męskiego Grania 2020 (pol.). Wirtualne Media, 2020-11-03. [dostęp 2020-11-04].
  39. Żabson (Ft. Mata) – Dziadyga Freestyle SKIT. [dostęp 2021-02-08].