Materializm a empiriokrytycyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Materializm a empiriokrytycyzm
Материализм и эмпириокритицизм
Ilustracja
Oryginalna okładka książki Lenina Materializm a empiriokrytycyzm
Autor Włodzimierz Lenin
Pierwsze wydanie
Miejsce wydania Imperium Rosyjskie
Język rosyjski
Data wydania 1909

Materializm a empiriokrytycyzm. Krytyczne uwagi o pewnej reakcyjnej filozofii (ros. Материализм и эмпириокритицизм. Критические заметки об одной реакционной философии) – główna praca filozoficzna Włodzimierza Lenina, napisana w 1908 roku i opublikowana w maju 1909[1][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W początkach XX. wieku wśród rosyjskich marksistów był rozpowszechniony wpływ Ernsta Macha i Richarda Avenariusa[3]. Bezpośrednim powodem napisania dzieła Lenina była książka „Szkice z filozofii marksizmu” (ros. Очерки по философии марксизма, Oczerki po fiłosofii marksizma), zawierająca artykuły Aleksandra Bogdanowa, Anatola Łunaczarskiego, W. Bazarowa i innych autorów, którzy dążyli do połączenia marksizmu z empiriokrytycyzmem[1]. Machistowska rewizja marksizmu, zmierzająca do podważenia teoretycznych podstaw partii bolszewików, stanowiła poważne zagrożenie i było więc konieczne ukazanie reakcyjnej istoty machizmu, obrona marksizmu, wyłożenie podstawowych kwestii materializmu dialektycznego. Zadania te zrealizował Lenin w książce „Materializm a empiriokrytycyzm”. Przeciwko empiriokrytycyzmowi i jego rosyjskim zwolennikom najwcześniej w Rosji wystąpił Gieorgij Plechanow[4], ale Lenin przeprowadził bardziej głęboką i teoretycznie uzasadnioną analizę empiriokrytycyzmu niż Plechanow[5].

W książce Materializm a empiriokrytycyzm Lenin postawił sobie jako jedno z głównych zadań ujawnienie powiązania machizmu z jedną ze szkół w fizyce XX wieku, a równocześnie wykazanie, że roszczenia empiriokrytycyzmu pretendującego do rangi „filozofii współczesnego przyrodoznawstwa” są bezpodstawne[6].

Zawartość[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

W książce „Materializm a empiriokrytycyzm” Lenin ujawnił społeczne, klasowe źródła machizmu(ros.), wykazał, że służy on burżuazji w jej walce z proletariatem, z jego światopoglądem – z materializmem dialektycznym i historycznym. Broniąc materializmu marksistowskiego, Lenin dał klasyczną definicję materii, rozwinął engelsowskie sformułowanie podstawowego zagadnienia filozofii, poddał krytyce agnostyczną teorię symboli (hieroglifów) Helmholtza i uzasadnił dialektyczno-materialistyczną teorię odbicia, ukazał znaczenie praktyki jako kryterium prawdy i in.

Recepcja i polemiki[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Obok "Zeszytów filozoficznych" książka "Materializm a empiriokrytycyzm" stanowi leninowski etap w rozwoju filozofii marksistowskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]