Maurycy Allerhand

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maurycy Allerhand
Maurycy Allerhand
Data i miejsce urodzenia 28 czerwca 1868
Rzeszów
Data i miejsce śmierci sierpień 1942
Lwów
Grobowiec rodziny Allerhandów na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie

Maurycy Mojżesz Allerhand (ur. 28 czerwca 1868 w Rzeszowie, zm. w sierpniu 1942 we Lwowie) – polski prawnik, cywilista, adwokat, profesor Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego.

Biografia[edytuj]

Pochodził z zamożnej żydowskiej rodziny właściciela ziemskiego. Ukończył gimnazjum w Rzeszowie, po czym podjął studia na Uniwersytecie Wiedeńskim. Stopień doktora praw uzyskał tam w 1892. Po powrocie do Galicji zamieszkał we Lwowie i rozpoczął praktykę adwokacką. W 1900 otworzył samodzielną kancelarię adwokacką, jednocześnie publikował w czasopismach krajowych i zagranicznych rozprawy, artykuły i monografie prawnicze. Był współpracownikiem czasopisma „Reforma Sądowa” w zakresie ustawodawstwa naftowego[1]. W 1909 habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim w dziedzinie prawa procesowego na podstawie pracy Podstęp w procesie. Wiele prac ogłosił także w języku niemieckim, głównie publikował jednak w języku polskim. Od 1910 profesor na Uniwersytecie Lwowskim, w 1917 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, w 1922 – zwyczajnym. Pełnił funkcję kuratora Towarzystwa Żydowskich Słuchaczy Prawa UJK[2]. Wykładał także na Studium Dyplomatycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 22 sierpnia 1919 został mianowany członkiem Komisji Kodyfikacyjnej RP. W 1922 z ramienia Koła Żydowskiego został wybrany przez Sejm RP I kadencji członkiem Trybunału Stanu[3]. W 1929 był także prezesem Żydowskiej Gminy Wyznaniowej. Został członkiem żydowskiej loży masońskiej Izraelickie Stowarzyszenie Humanitarne. Nie angażował się politycznie, reprezentował postawę pełnej asymilacji z narodem i państwem polskim. Przez cały czas prowadził praktykę adwokacką. Pracował też naukowo: wykładał prawo egzekucyjne, prawo niesporne i konkursowe, historię i organizację sądownictwa, adwokatury i notariatu, prawo ubezpieczeniowe w lotnictwie. Do 1933 był kierownikiem Zakładu Prawa Handlowego i Wekslowego. Zapraszał często młodych prawników na seminaria w swym gabinecie. Uczestnikami tych seminariów byli znani później polscy prawnicy: Karol Koranyi, Kazimierz Przybyłowski, Ludwik Dworzak. Do udziału w seminariach prof. Allerhanda przyznawali się też Jerzy Sawicki i Stefan Rozmaryn-Kwieciński.

W latach 1932–1933 ogłosił dwuczęściowy komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego, w 1935 Komentarz do Kodeksu Handlowego, zaś w 1937 komentarz do Prawa Upadłościowego. Jego dorobek naukowy obejmuje ponad 1000 pozycji, w tym prace z zakresu prawa procesowego, cywilnego handlowego i etnografii. Został członkiem pierwszego komitetu redakcyjnego pisma „Nowy Proces Cywilny”, powołanego w 1933[4].

Po wybuchu II wojny światowej, agresji ZSRR na Polskę i nastaniu okupacji sowieckiej oraz reorganizacji uniwersytetu prowadził wykłady na wydziale prawa. Po ataku Niemiec na ZSRR i nastaniu okupacji niemieckiej odmówił przyjęcia stanowiska przewodniczącego Judenratu motywując decyzję podeszłym wiekiem i złym stanem zdrowia[5]. Zmuszony do zamieszkania w getciem lwowskim. Dnia 10 sierpnia 1942 wywieziony wraz z żoną do obozu Janowskiego, gdzie oboje zostali zamordowani przez rozstrzelanie. Ciała ofiar spalono, a prochy rozsypano. Jego syn Joachim (1897–1970), synowa Zina (1908–1978) i wnuk Leszek (ur. 1931) uratowali się z Holocaustu.

Symboliczny grób Maurycego Allerhanda i jego żony Salomei znajduje się na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie. W 2009 został patronem fundacji prawniczej – Instytut Allerhanda z siedzibą w Krakowie.

Przypisy

  1. Podział pracy między P. T. współpracowników „Reformy sądowej”. „Reforma Sądowa”. 6, 7, 8, s. 86, 1907. 
  2. Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 62. ISBN 978-83-7188-964-6.
  3. Trybunał Stanu. „Tydzień Płocki”, s. 3, Nr 4 z 26 marca 1924. 
  4. Co przynosi prasa prawnicza? Nowy Proces Cywilny. „Czasopismo Sędziowskie”. 2, s. 76, 1933. 
  5. Magdalena Siek: Teka lwowska. Lata: 1898-1928, 1941-1942. Żydowski Instytut Historyczny, 2010. [dostęp 2015-05-13]. s. 2.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]