McDonald’s

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z McDonald's)
Skocz do: nawigacja, szukaj
McDonald’s Corporation
McDonald’s Corporation
Forma prawna Spółka akcyjna
Data założenia 15 maja 1940 w San Bernardino, Kalifornia
Państwo  Stany Zjednoczone
Siedziba Oak Brook, Illinois
Ważni pracownicy Steve Easterbrook (Prezes i CEO)
Branża bary szybkiej obsługi
Produkty fast food
Zatrudnienie 420 tys. osób (2014)[1]
Przychody Decrease2.svg 27,441 mld USD (2014)[1]
Zysk operacyjny Decrease2.svg 7,949 mld USD (2014)[1]
Zysk netto Decrease2.svg 4,758 mld USD (2014)[1]
Aktywa Decrease2.svg 34,241 mld USD (2014)[1]
Kapitał własny Decrease2.svg 12,853 mld USD (2014)[1]
ISIN

US5801351017

Symbol akcji NYSE: MCD
Położenie na mapie Illinois
Mapa lokalizacyjna Illinois
McDonald’s Corporation
McDonald’s Corporation
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
McDonald’s Corporation
McDonald’s Corporation
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
McDonald’s Corporation
McDonald’s Corporation
Ziemia 41°50′06,0000″N 87°56′40,0000″W/41,835000 -87,944444
Strona internetowa
McDonald’s na świecie

McDonald’s Corporation – sieć barów szybkiej obsługi założona w 1940 roku w San Bernardino w Kalifornii.

Historia[edytuj]

Przedsiębiorstwo zostało założone 15 maja 1940 roku w San Bernardino w Kalifornii przez braci Richarda i Maurice’a McDonaldów. Od 1953 r. przedsiębiorstwo udziela franczyz. Dwa lata później, 15 kwietnia, Ray Kroc stworzył prawną formę dla systemu franczyzowego: McDonald’s Systems, Inc.

W roku 1960 przedsiębiorstwo zmieniło nazwę firmy na McDonald’s Corporation. Jako spółka akcyjna jest ona notowana na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (NYSE) od 5 stycznia 1966.

W 2007 roku McDonald’s dysponował 31 tysiącami barów szybkiej obsługi w ponad 119 krajach na całym świecie[2]. Przedsiębiorstwo jest również właścicielem innych marek związanych z gastronomią: Aroma Café, Boston Market i Donatos Pizza. W 2007 roku przychody spółki wyniosły 22,8 mld dolarów, a zyski netto 3,9 mld dolarów.

Model biznesowy[edytuj]

Większość barów McDonald’s serwuje dania zarówno dla gości zajmujących stoliki, jak i kierowców samochodów (drive-in lub drive-through), jednak w lokalach usytuowanych w centrach miast zwykle nie ma możliwości dokonania zakupu drive-in. Jest też wiele barów typu McDrive, w których przyjmuje się wyłącznie zamówienia od kierowców i nie ma żadnych stolików – zwykle przy autostradach, stacjach benzynowych lub centrach handlowych. Istnieje szereg barów „tematycznych”, na przykład Rock-and-Roll McDonald’s. Niektóre nowsze bary są jednocześnie miejscami rozrywki (McDonald’s Playlands lub PlayPlaces). Model biznesowy McDonald’s Corporation różni się nieco od modelu innych sieci fast food.

Oprócz zwykłych opłat franczyzowych i procentu od sprzedaży dochodem McDonald’s są również czynsze, częściowo powiązane ze sprzedażą; w Stanach Zjednoczonych McDonald’s jest zawsze właścicielem nieruchomości, na której znajduje się bar będący przedmiotem umowy franczyzowej. Harry J. Sonneborn, jeden z założycieli McDonald’s, powiedział: Prowadzimy działalność gospodarczą w dziedzinie nieruchomości. Jedynym powodem, dla którego sprzedajemy hamburgery, jest to, że przynoszą największy dochód płatnikom czynszu[3]. W Europie model jest odmienny: na przykład w Wielkiej Brytanii McDonald’s jest właścicielem jedynie około 30% placówek, także w Polsce franczyzobiorcy często najmują powierzchnię od innych podmiotów.

McDonald’s w Polsce[edytuj]

Pierwszy bar (dziś już nieistniejący[4]) otwarto 17 czerwca 1992 roku w Warszawie na rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, w dobudowanej od strony północnej części Spółdzielczego Domu Handlowego „Sezam”[5]. Koszt budowy wynosił 1 mln dolarów. W dniu otwarcia ustanowiony został rekord świata w liczbie transakcji, dokonano 13,3 tys. zamówień. Bar zamknięto 1 października 2014. Rekord ten został pobity sześć miesięcy później w Katowicach (13,6 tys. zamówień). W Polsce w czerwcu 2016 roku w 368 lokalach tej sieci zatrudnionych było ponad 18,5 tys. pracowników[6].

Krytyka McDonald’s Corporation[edytuj]

Przedsiębiorstwu zarzuca się wykorzystywanie pracy dzieci oraz wyzysk pracowników w zakładach dostawczych[7]. Latem 2000 roku w Hongkongu opublikowano raport na temat nieprawidłowości w pięciu chińskich zakładach dostawczych, które wytwarzały figurki do zestawów dla dzieci „Happy Meal”[8]. Opisano w nim pracę dzieci oraz fakt fałszowania dokumentów poprzez dodawanie lat małoletnim pracownikom. Za 8 godzin pracy przysługiwało wynagrodzenie w wysokości około 1,5 euro – zatrudnieni musieli pracować jednak nawet 15 godzin dziennie, a gdy było dużo zamówień, nie otrzymywali dnia wolnego. Koncern początkowo odciął się od zarzutów. Gdy udowodniono, że ponad setka dzieci w wieku 12–13 lat pracowała tam po 12 godzin dziennie, a sprawą zainteresowały się media, McDonald’s wysłał do fabryk kontrolę. Ostatecznie koncern wstrzymał wszystkie zamówienia z tych fabryk i powierzył je innym przedsiębiorstwom[7].

McDonald’s, a także inne przedsiębiorstwa z branży fast food, są na celowniku organizacji zajmujących się obroną praw zwierząt (np. PETA). Organizacje te zarzucają przedsiębiorstwu, że zwierzęta przeznaczone na ubój żyją w ciasnych warunkach, często bez wybiegu. Twierdzą, że byki kastrowane są bez środków przeciwbólowych, a do pasz dodawane są hormony i antybiotyki[9], aby zwierzęta szybko rosły i wcześniej mogły zostać odprowadzone do rzeźni. Podają też, że przekarmione osobniki często nie dożywają terminu uboju[10].

Firmie zarzuca się ponadto niechęć do związków zawodowych oraz reklamowanie swych produktów jako pożywnych[11].

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f 2014 Annual Report (ang.). McDonald's. [dostęp 2015-04-25].
  2. McDonald’s: McDonald’s: Our Storys: FAQ (ang.). 2007-03. [dostęp 2009-05-13].
  3. Eric Schlosser: Fast food nation: the dark side of the all-American meal (ang.). Houghton Mifflin Harcourt. [dostęp 2012-01-02].
  4. wot, mr: Ostatni dzień pierwszego w Polsce McDonalda na Świętokrzyskiej. gazeta.pl. [dostęp 2014-10-01].
  5. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 778. ISBN 83-01-08836-2.
  6. McDonald's Praca, mcdonaldspraca.com.pl [dostęp 2016-06-08].
  7. a b Klaus Werner, Hans Weiss: Czarna lista firm. Intrygi światowych koncernów. Stargard Szczeciński: Hidari, 2009, s. 316 i n. ISBN 978-83-61410-00-3.
  8. Calum Macleod, Lijia Macleod: McDonald’s faces child-labour furore (ang.). The Independent, 3 września 2000 r. [dostęp 22 października 2009].
  9. Od gospodarstwa do fabryki i z powrotem. EkoEnergia, 10 maja 2007 r. [dostęp 22 października 2009].
  10. Klaus Werner, Hans Weiss: Czarna lista firm. Intrygi światowych koncernów. Stargard Szczeciński: Hidari, 2009, s. 165. ISBN 978-83-61410-00-3.
  11. podsumowanie wyroku sądowego z dnia 19 czerwca 1997 r. ws. zniesławienia McDonald’s Corporation (ang.). [dostęp 22 października 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj]