Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej”
Awers
Awers
Rewers
Rewers
Baretka
Baretka
Ustanowiono 22 listopada 1983
Wycofano 23 grudnia 1992
(ust. z dn. 16.10.1992 r.)
Wielkość średnica 38 mm
Kruszec srebrzony, oksydowany
Wydano 137 304
Powyżej Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”
Poniżej Śląski Krzyż Powstańczy

Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” – polskie odznaczenie państwowe okresu PRL, nadawany żołnierzom, milicjantom, pracownikom UB i cywilom biorącym czynny udział w walkach[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Medal "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" został ustanowiony ustawą z dnia 22 listopada 1983 roku „w uznaniu zasług żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego, funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa publicznego i Milicji Obywatelskiej, członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej oraz osób cywilnych, którzy w pierwszych latach po wyzwoleniu brali czynny udział w walkach z reakcyjnym podziemiem skierowanym przeciwko władzy ludowej[2].

W historiografii okresu PRL za reakcyjne podziemie uważano nie tylko polskie antykomunistyczne podziemie zbrojne ale i ukraińskie reprezentowane przez UPA i niemieckie reprezentowane przez Werwolf[3].

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Medal nadawany[4] był wszystkim uczestnikom walk z podziemiem skierowanym przeciwko władzy ludowej, a w szczególności:

Medal był nadawany obywatelom polskim, także pośmiertnie[1]. W szczególnych przypadkach mógł być nadawany obywatelom innych państw, którzy brali czynny udział w walkach lub wnieśli istotny wkład w obronę władzy ludowej. Medal nadawany był z okazji Święta Odrodzenia Polski.

Medal nadawała Rada Państwa na wniosek:

  • Ministra Obrony Narodowej – w odniesieniu do osób pełniących czynną służbę wojskową oraz pracowników cywilnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej
  • Ministra Spraw Wewnętrznych – w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, osób pełniących czynną służbę wojskową w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, pracowników cywilnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych podległych temu Ministrowi, członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej oraz emerytów i rencistów Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej
  • Ministra Spraw Zagranicznych – w odniesieniu do obywateli polskich zamieszkałych za granica oraz obywateli innych państw
  • Związku Bojowników o Wolność i Demokrację – w odniesieniu do członków tego Związku
  • Prezesa Urzędu do Spraw Kombatantów lub terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego – w stosunku do innych osób.

Według Stefana Oberleitnera do końca 1989 odznaczono medalem 137 304 osoby[1], a według danych Biura Odznaczeń Państwowych Kancelarii Rady Państwa oraz Biura Odznaczeń Kancelarii Prezydenta RP nadano łącznie 117 824 medale[5]

Z dniem 23 grudnia 1992 ustawa o ustanowieniu Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" utraciła moc i medal ten usunięto z polskiego systemu odznaczeń[6].

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Odznaką medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej"[7] jest krążek srebrzony, oksydowany o średnicy 38 mm. Na awersie medalu w środku znajduje się orzeł piastowski na tle obusiecznego miecza skierowanego ostrzem ku dołowi, skrzyżowanego z rozwiniętą flagą państwową PRL i dwiema gałązkami oliwnymi i napisem MANIFEST PKWN 1944. Na rewersie znajduje się w środku tarcza, na której znajdują się kontury granic Polski i napis PRL. Wokół medalu w otoku napis UCZESTNIKOM WALK W OBRONIE WŁADZY LUDOWEJ.

Wstążka medalu ma szerokość 38 mm w kolorze czerwonym, zielonym oraz białym i czerwonym na obrzeżach.

Medal noszono na lewej stronie piersi po Medalu "Za udział w wojnie obronnej 1939".

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Polska Rzeczpospolita Ludowa 1944-1990. W: Stefan Oberleitner: Polskie ordery odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705-1990. T. II. Zielona Góra: Kanion, 1999, s. 127-127.
  2. Ustawa z dnia 22 listopada 1983 r. o ustanowieniu Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" (Dz.U. z 1983 r. nr 65, poz. 293)
  3. Słownik 1970 ↓, s. 385.
  4. Uchwała Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1983 r. w sprawie trybu przedstawiania wniosków o nadanie Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" oraz sposobu jego noszenia (M.P. z 1984 r. nr 1, poz. 1)
  5. Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 20.
  6. Art. 2 pkt. 1 ust. 3 Ustawy z dnia 16 października 1992 r. Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustawy (Dz.U. z 1992 r. nr 90, poz. 451)
  7. Art. 4 ustawy z dnia 22 listopada 1983 r. o ustanowieniu Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej"

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wanda Bigoszewska: Polskie ordery i odznaczenia. Warszawa: Wyd. Interpress, 1989. ISBN 83-223-2287-9.
  • Praca zbiorowa: Słownik wiedzy obywatelskiej. Warszawa: PWN, 1970.