Medal Komisji Edukacji Narodowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Medal Komisji Edukacji Narodowej
Awers
Awers
Rewers
Rewers aktualny (od 1991)
Rewers
Rewers – przed 1991
Baretka
Baretka
Ustanowiono 27 kwietnia 1956
Wielkość średnica 36 mm

Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) – polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.

Medalowi patronuje Komisja Edukacji Narodowej – pierwszy w Polsce i Europie centralny organ władzy oświatowej, powołany przez Sejm 14 października 1773 na wniosek króla Stanisława Poniatowskiego.

Historia[edytuj]

Medal Komisji Edukacji Narodowej ustanowiony został ustawą z dnia 27 kwietnia 1956 r. o prawach i obowiązkach nauczycieli[1], która przewidywała, że medal ten nadawany będzie „osobom zasłużonym dla oświaty i wychowania, w szczególności za działalność w zakresie piśmiennictwa, nauk pedagogicznych, programów, podręczników i pomocy naukowych” (art. 31 ust. 2). Medal został utrzymany w aktualnie obowiązującej ustawie z 26 stycznia 1982 – Karta Nauczyciela, która określiła, że Medal Komisji Edukacji Narodowej nadawany będzie nauczycielom i innym osobom za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania[2].

Zasady nadawania Medalu zmieniały się w szczegółach na przestrzeni lat, aczkolwiek były zbliżone, określano je zarządzeniami z 1967[3], 1982[4], 1991[5]. Obecnie określa je rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 września 2000[6].

Zgodnie z nim, Medal jest nadawany za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania, w szczególności w zakresie działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, twórczości dla dzieci i młodzieży oraz kształcenia i doskonalenia nauczycieli:

  • autorom wybitnych prac pedagogicznych, wyróżniających się nowatorskich podręczników i pomocy naukowych,
  • nauczycielom legitymującym się co najmniej siedmioletnią wyróżniającą się działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, inicjującym i podejmującym nowatorskie formy i metody pracy edukacyjnej,
  • autorom utworów literackich, popularnonaukowych, dzieł scenicznych, muzycznych, plastycznych, filmowych, widowisk telewizyjnych i audycji radiowych, które wywierają szczególnie wartościowy wpływ wychowawczy i edukacyjny na dzieci i młodzież,
  • nauczycielom akademickim legitymującym się wybitnym dorobkiem w zakresie oświaty i wychowania,
  • działaczom społecznym i związkowym, fundatorom oraz innym osobom, których działalność wydatnie przyczynia się do rozwoju oświaty i wychowania,
  • wyróżniającym się pracownikom nadzoru i doradztwa pedagogicznego oraz doskonalenia zawodowego nauczycieli,
  • obywatelom polskim mieszkającym za granicą, cudzoziemcom i innym osobom, którzy swoją działalnością przyczyniają się do promowania Polski za granicą i rozwoju współpracy międzynarodowej w zakresie oświaty i wychowania,
  • innym osobom legitymującym się wybitnym, uznanym dorobkiem w zakresie oświaty i wychowania.

Medal Komisji Edukacji Narodowej nadaje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, którego nazwa zmieniała się w czasie, obecnie jest to minister edukacji narodowej. Minister nadaje Medal z własnej inicjatywy albo na wniosek innych organów. Wraz z Medalem wręczana jest jego legitymacja. Do 2000 roku minister mógł osobę wyróżnioną pozbawić Medalu w razie stwierdzenia, że nadanie Medalu nastąpiło na podstawie sfałszowanych dokumentów lub gdy osoba ta stała się niegodna Medalu.

Od 16 kwietnia 2010 może być nadawany pośmiertnie[7].

Opis odznaki[edytuj]

Medal ma kształt koła o średnicy 36 mm i wykonany jest z metalu koloru jasnobrązowego. Na awersie Medalu widnieje wizerunek otwartej książki przełożonej gałązką drzewa laurowego oraz napis w otoku MEDAL KOMISJI EDUKACJI NARODOWEJ. Na rewersie Medalu jest umieszczony napis RZECZPOSPOLITA / POLSKA, a w dolnej i górnej części wizerunek gałązek drzewa laurowego. Do 1991 na rewersie znajdował się napis: POLSKA / RZECZPOSPOLITA / LUDOWA.

Medal jest zawieszony na czerwonej wstążce o szerokości 35 mm z trzema pionowymi białymi paskami – dwoma o szerokości 5 mm umieszczonymi po zewnętrznych stronach wstążki oraz środkowym o szerokości 2 mm.

Medal nosi się na lewej stronie piersi, w kolejności bezpośrednio po orderach i innych odznaczeniach państwowych.

Odznaczeni[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o prawach i obowiązkach nauczycieli (Dz. U. z 1956 r. Nr 12, poz. 63)
  2. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19. Art. 51)
  3. Zarządzenie nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 1967 r. w sprawie określenia zasad nadawania "Medalu Komisji Edukacji Narodowej", jego wzoru oraz trybu jego wręczania i noszenia (M.P. z 1967 r. Nr 54, poz. 266)
  4. Zarządzenie nr 29 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1982 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu nadawania "Medalu Komisji Edukacji Narodowej" (M.P. z 1982 r. Nr 32, poz. 278)
  5. Zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu nadawania "Medalu Komisji Edukacji Narodowej" oraz ustalenia jego wzoru i sposobu noszenia (M.P. z 1991 r. Nr 18, poz. 121)
  6. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 20 września 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad nadawania "Medalu Komisji Edukacji Narodowej", trybu przedstawiania wniosków, wzoru medalu, trybu jego wręczania i sposobu noszenia (Dz. U. z 2000 r. Nr 99, poz. 1073)
  7. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad nadawania "Medalu Komisji Edukacji Narodowej", trybu przedstawiania wniosków, wzoru medalu, trybu jego wręczania i sposobu noszenia (Dz. U. z 2010 r. Nr 63, poz. 392)