Melampitta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Melampitta[1]
Schlegel, 1871
Czarniak mały (Melampitta lugubris) autorstwa Johna Goulda
Czarniak mały (Melampitta lugubris) autorstwa Johna Goulda
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina patrz w tekście

Melampitta – rodzaj ptaków endemicznych dla Nowe Gwinei o statusie incertae sedis; ich pokrewieństwo z innymi gatunkami nie jest pewne. Są to czarno ubarwione ptaki żyjące w lasach deszczowych.

Taksonomia

Podobieństwo dwóch gatunków z tego rodzaju do kurtaczków (Pittidae) zadecydowało o początkowym umieszczeniu Melampitta w tej rodzinie. Jako że budowa ich organu głosowego była bardziej zbliżona do śpiewających (Passeriformes), przeniesiono je do rodziny tymaliowatych (Timaliidae), następnie do ziemnodrozdów (Orthonychidae), w końcu do rodzaju Ptilorrhoa z rodziny trzaskaczy.[2] Na podstawie badań DNA Sibley i Ahlquist umieścili rodzaj w rodzinie cudowronek (Paradisaeidae)[3], jednak te wnioski nie były poparte behawiorem ani biologią czarniaków[4]. Ostatnie badania wykazały pokrewieństwo ze skałowronami. Zasugerowano by utworzyć dla tego rodzaju nową rodzinę[2].

Do rodzaju należą 2 gatunki[5]:

Morfologia

Oba gatunki czarniaków posiadają całkowicie czarne upierzenie, długie, silne nogi i są podobne do kurtaczków[2]. Pióra na czole nastroszone. Czarniak mały mierzy 18 cm i waży ok. 30 g, natomiast czarniaka dużego cechuje zdecydowanie większa masa ciała, około 205 g, długość ciała wynosi 29 cm. Posiada także mocniejsze lostki i sterówki, prawdopodobnie jako przystosowanie do przebywania w wapiennych jaskiniach[7]. Nie występuje dymorfizm płciowy, jedynie u czarniaka małego samca cechuje czerwona tęczówka, a samicę brązowa[4].

Habitat i behawior

Ptaki z rodzaju Melampita zamieszkują górskie lasy deszczowe. Czarniak mały występuje do wysokości 3500 m n.p.m., zazwyczaj 2000–2800[2]. Czarniak duży zasiedla jedynie tereny pokryte wapieniem, na którym zarówno przebywa, jak i gniazduje. Oba gatunki są endemiczne dla Nowej Gwinei, przy rzadszy jest M. gigantea. Pożywienie stanowią głównie bezkręgowce, jednakże jest to pewne jedynie w przypadku czarniaka małego.

Wszystkie dostępne dane o rozrodzie dotyczą jedynie czarniaka małego. Jednakże od lokalnej ludności pochodzą doniesienia, że drugi gatunek czarniaka buduje gniazda z winorośli w zagłębieniach skał wapiennych. Wiadomo, że czarniak mały rozpoczyna lęgi w porze suchej i trwają aż do początku pory deszczowej[2]. Gniazdo stanowi kopuła z mchu. Samica składa jedno kredowobiałe jajo i wysiaduje je sama przez 27 dni, co jest długim okresem jak na ptaki wróblowe. W trakcie inkubacji samiec dostarcza partnerce pożywienie.[4] Pisklę nie wykluwa się nagie, a pokryte puchem; oba ptaki z pary karmią je. W przeciwieństwie do cudowronek, młode nie otrzymuje zwracanego pokarmu, a świeżo przyniesionego. Opierza się ono po około 35 dniach.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Melampitta, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e J. Del Hoyo, A. Elliott & D. Christie: Handbook of the Birds of the World. T. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, 2007. ISBN 978-84-96553-42-2.
  3. Sibley & J. Ahlquist. The Lesser Melampitta is a Bird of Paradise. „Emu”. 87, s. 66-68, 1987. 
  4. a b c C.B. i D.W. Firth. Nesting Biology and Relationships of the Lesser Melampitta Melampitta lugubris. . 90, s. 65-73, 1990. 
  5. Gill, F & D Donsker: Vireos, crows, and allies. IOC World Bird List (v 3.3). [dostęp 20 kwietnia 2013].
  6. a b Mielczarek, P. & M. Kuziemko: Kompletna lista ptaków świata. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 20 kwietnia 2013].
  7. J. Diamond. Melampitta gigantea: Possible Relation between Feather Structure and Underground Roosting Habits. „Condor”. 85, s. 89-91, 1983.