Melonowcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Melonowcowate
Ilustracja
Melonowiec właściwy (Carica papaja)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd kapustowce
Rodzina melonowcowate
Nazwa systematyczna
Caricaceae Dumort.
Anal. Fam. Pl.: 37, 42. 1829, nom. cons.

Melonowcowate (Caricaceae Dumort) – rodzina roślin należąca do rzędu kapustowców (Brassicales). Należy tu 6 rodzajów z 34[1]–35[2] gatunkami. Występują głównie w tropikalnej części Ameryki Południowej i Środkowej, tylko jeden rodzaj (Cylicomorpha) w tropikalnej Afryce[1][2]. Owoce wszystkich przedstawicieli są jadalne i lokalnie spożywane, jednak tylko melonowiec właściwy ma znaczenie ekonomiczne. Gatunek ten został szeroko rozprzestrzeniony w tropikach. Z rośliny tej pozyskuje się papainę – enzym powodujący rozkład białek. Wykorzystywany jest on w medycynie oraz w kuchni – do zmiękczania i nadawania kruchości daniom mięsnym[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owoce Vasconcellea chilensis
Jacaratia spinosa
Pokrój
Drzewa i krzewy o często zgrubiałych i uzbrojonych w ciernie łodygach, rzadko pnącza (Jarilla). Pędy zawierają mleczny lub żółty sok mleczny. Pędy Horovitzia cnidoscoloides pokryte są kolącymi włoskami[2].
Liście
Skrętoległe, skupione na końcach pędów. Blaszka pojedyncza lub dłoniasto podzielona, całobrzega lub głęboko wcinana[2].
Kwiaty
Zwykle jednopłciowe (rośliny najczęściej dwupienne, rzadziej jednopienne). Wolnych działek kielicha jest 5. W kwiatach męskich korona powstaje z 5 płatków zrośniętych w wąską rurkę. U jej nasadę znajdują się miodniki. Pręcików jest 10, w dwóch okółkach. Często występują także płonne prątniczki. Korona kwiatów żeńskich składa się z pięciu szeroko rozpostartych płatków. Zalążnia górna zbudowana jest z 5 owocolistków tworzących pięć komór. Słupek zwieńczony jest rozgałęzionym znamieniem[2].
Owoce
Soczyste jagody z licznymi nasionami ułożonymi w 5 rzędach[2].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina siostrzana w stosunku do moringowatych w obrębie rzędu kapustowców.

kapustowce


Akaniaceae



Tropaeolaceaenasturcjowate






Moringaceaemoringowate



Caricaceaemelonowcowate





Setchellanthaceae




Limnanthaceaelimnantesowate





Koeberliniaceae




Bataceae



Salvadoraceae






Emblingiaceae




Pentadiplandraceae




Resedaceaerezedowate



Gyrostemonaceae




Tovariaceae




Capparidaceaekaparowate




Cleomaceae



Brassicaceaekapustowate











Wykaz rodzajów[3]
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Violanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd melonowce (Caricales L.D. Benson), rodzina melonowcowate (Caricaceae Dumort.)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-10-23].
  2. a b c d e f g Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 404-405. ISBN 978-1-842466346.
  3. List of Genera in CARICACEAE (ang.). Vascular Plant Families and Genera. Kew Gardens. [dostęp 2018-10-23].
  4. Crescent Bloom: Caricaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-05-13].