Menkalinan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Melkalinan
β Aurigae
Położenie w gwiazdozbiorze
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Woźnica
Rektascensja 05h 59m 31,723s[1]
Deklinacja +44° 56′ 50,76″[1]
Paralaksa (π) 0,04021 ± 0,00023[1]
Odległość 81,11 ± 0,47 ly
24,87 ± 0,14 pc
Wielkość obserwowana 1,90[1]m
Ruch własny (RA) −56,44 ± 0,25[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −0,95 ± 0,11[1] mas/rok
Prędkość radialna −15,75 ± 0,62[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda zmienna typu β Persei
Typ widmowy A1 IV-Vp[1]
Masa Aa: 2,33 M
Ab: 2,25 M[2]
Metaliczność [Fe/H] −0,11[3]
Wielkość absolutna −0,08[3]m
Temperatura 9200[4] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 8886[3] pc
Mimośród 0,2059[3]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 34 Aur
2MASS: J05593172+4456508
Bonner Durchmusterung: BD+44°1328
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 227
Boss General Catalogue: GC 7543
Katalog Henry’ego Drapera: HD 40183
Katalog Hipparcosa: HIP 28360
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 2088
SAO Star Catalog: SAO 40750
Menkalinam, Menkalina; NN 3375, ADS 4556, CCDM 05596+4457

Menkalinan (beta Aurigae, β Aur) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy, odległa od Słońca o ok. 81 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta nosi tradycyjną nazwę Menkalinan, która wywodzi się od arabskiego ‏منكب ذي العنان‎ mankib ðī-l-‘inān, co oznacza „ramię woźnicy”[4][5]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Menkalinan dla określenia tej gwiazdy[6].

Charakterystyka obserwacyjna[edytuj | edytuj kod]

Jej wielkość obserwowana to 1,90m, zaś wielkość absolutna jest równa −0,08m[3]. W 1889 roku Antonia Maury odkryła, że beta Aurigae to gwiazda spektroskopowo podwójna, druga znana po zeta Ursae Majoris[2][7].

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Jest to gwiazda zmienna zaćmieniowa typu β Persei. Okres zmienności to 3,9600421 d – jeden ze składników zasłania drugi i w ten sposób dochodzi do zmian jasności układu[2].

Dwa składniki układu zaćmieniowego beta Aurigae A są podobnymi karłami lub podolbrzymami typu widmowego A, o jasności ok. 48 razy większej niż Słońce; temperatury ich powierzchni to około 9200 K[4]. Jasność wizualna całego systemu zaćmieniowego zmienia się w zakresie 1,89m – 1,98m[2]. Masy gwiazd to odpowiednio 2,33 i 2,25 M[2]. Średnica składnika beta Aurigae Aa jest równa trzem średnicom Słońca[2], ale wskutek wzajemnego oddziaływania gwiazdy nie są sferyczne[4].

Składnik beta Aurigae C o wielkości obserwowanej 14,1m, będący czerwonym karłem, jest widoczny na niebie w odległości 13,4″ od centralnej pary (pomiar z 2011 r.)[8][9]. Okrąża on ją w odległości co najmniej 330 au[4]. Na niebie w pobliżu Menkalinana widoczna jest także gwiazda beta Aurigae B (wielkość 10,86m), oddalona o 187,2″ (pomiar z 2011 r.)[8], jednak ma ona zupełnie inny ruch własny i jest tylko optycznym kompanem[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Menkalinan w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f Menkalinan (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-01-17].
  3. a b c d e Anderson E., Francis C.: HIP 28360 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-01-24].
  4. a b c d e Jim Kaler: MENKALINAN (Beta Aurigae) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2018-01-24].
  5. Auriga, the Charioteer. W: Allen, Richard Hinckley: Star Names: Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 83–90. ISBN 0-486-21079-0.
  6. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-24].
  7. John B. Hearnshaw: The Analysis of Starlight: Two Centuries of Astronomical Spectroscopy. Cambridge University Press, 2014, s. 53. ISBN 978-1-107-03174-6.
  8. a b Mason et al.: WDS J05595+4457Aa,Ab. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  9. CCDM J05596+4457P w bazie SIMBAD (ang.)
  10. beta Aurigae B w bazie SIMBAD (ang.)