Messier 72

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Messier 72
Gromada kulista M72 (HST)
Gromada kulista M72 (HST)
Odkrywca Pierre Méchain
Data odkrycia 30 sierpnia 1780
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wodnik
Typ kulista, klasa IX
Rektascensja 20h 53m 27,70s[1]
Deklinacja –12° 32′ 14,3″[1]
Odległość 55,4 tys. ly (17 kpc[1])
Jasność obserwowana 9,27[1]m
Rozmiar kątowy 6,6'
Charakterystyka fizyczna
Masa 300-500 tys. M
Wymiary Ø 106 ly
Jasność absolutna –7,04[1]m
Liczba gwiazd ponad 100 tys.
Alternatywne oznaczenia
NGC 6981, GCl 118, C 2050-127
Aquarius constelation PP3 map PL.jpg
Gwiazdozbiór Wodnika

Messier 72 (również M72 lub NGC 6981) – gromada kulista znajdująca się w gwiazdozbiorze Wodnika. Odkrył ją w nocy z 29 na 30 sierpnia 1780 roku Pierre Méchain. Charles Messier po obserwacjach z 4 i 5 października dodał ją do swojego katalogu pod numerem 72.

Charakterystyka gromady[edytuj | edytuj kod]

M72 jest jedną z mniejszych i słabszych gromad kulistych w katalogu Messiera. Jest też jedną z najdalszych – znajduje się w odległości ok. 55,4 tys. lat świetlnych od Ziemi oraz 42,1 tys. lat świetlnych od centrum Galaktyki[1]. Zbliża się do Układu Słonecznego z prędkością 255 km/s. Średnica gromady wynosi około 106 lat świetlnych.

M72 jest słabo skoncentrowana – należy do klasy IX. W katalogu Messiera mniej gęste są tylko M71 (IX-X) i M56 (X).

Do tej pory w M72 odkryto 49 gwiazd zmiennych, głównie typu RR Lyrae. Najjaśniejsza z gwiazd gromady ma jasność obserwowaną ok. 14,2m. Szacuje się, że łączna liczba gwiazd przekracza 100 tysięcy, a masa gromady wynosi 300-500 tysięcy mas Słońca.

M72 zawiera głównie stare gwiazdy. Chociaż w gromadzie nie zachodzą procesy gwiazdotwórcze odnaleziono w niej kilka młodych błękitnych olbrzymów. Najnowsze badania tłumaczą ten fakt innym mechanizmem powstawania olbrzymów w gromadach – rodzą się one na skutek zderzenia dwu starszych gwiazd.

Typ widmowy M72 określa się na F7[1].

Obserwacje[edytuj | edytuj kod]

W 4-calowym teleskopie M72 wygląda na bardzo małą (ok. 2') i „ziarnistą”. Przez instrument 8-calowy można dostrzec pojedyncze gwiazdy na brzegach.

Aby odnaleźć M72 na niebie należy najpierw znaleźć gwiazdę epsilon Aquarii (4m, α: 20h 47m 40,55s, δ: -09° 29′ 44,8″), gromada znajduje się w odległości około 3,3° od niej. Drugim sposobem jest odnalezienie M73 (α: 20h 58m 55,97s, δ: -12° 38′ 07,8″) – grupy czterech gwiazd, M72 znajduje się w odległości ok. 1,5°. Trzecim jest odmierzenie około 9° od gwiazdy alfa Capricorni (α: 20h 18m, δ: -12° 32′).

W odległości 40' od M72 znajduje się gwiazda HD 198431 (6m, typ widmowy K1 III, α: 20h 50m 41,78s, δ: -12° 32′ 41,7″). W podobnej odległości od gwiazdy znajduje się bardzo słaba galaktyka karłowata Karzeł Wodnika należąca do Grupy Lokalnej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g William E. Harris: Katalog gromad kulistych Drogi Mlecznej 1996 (rewizja 2010). [dostęp 2015-11-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • Poprzedni obiektMessier 72Następny obiekt • …
NGC 6978NGC 6979NGC 6980Messier 72NGC 6982NGC 6983NGC 6984