Messier 80

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Messier 80
Gromada kulista M80 - zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a
Gromada kulista M80 - zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a
Odkrywca Charles Messier
Data odkrycia 4 stycznia 1781
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Skorpion
Typ kulista, klasa II
Rektascensja 16h 17m 02,51s[1]
Deklinacja -22° 58' 30,4"[1]
Odległość 32,6 tys. ly[2] (10 kpc[3])
Jasność obserwowana 7,3[2]m
Rozmiar kątowy Ø 10'
Charakterystyka fizyczna
Wymiary Ø 95 ly
Liczba gwiazd kilkaset tysięcy[2]
Alternatywne oznaczenia
M80, NGC 6093, GCl 39, C 1614-228
Pp3 pl scorpius.jpg
Konstelacja Skorpiona

Messier 80 (M80, NGC 6093) – gromada kulista w gwiazdozbiorze Skorpiona o bardzo dużej koncentracji gwiazd w centrum. Odkrył ją 4 stycznia 1781 roku Charles Messier. Dodał ją do swojego katalogu jako mgławicę bez gwiazd, (...) przypominającą jądro komety. William Herschel jako pierwszy zaobserwował gwiazdy gromady (przed 1785), stwierdził, że jest ona jedną z najbogatszych i najbardziej skompresowanych gromad małych gwiazd jaką sobie przypomina.

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

M80 jest oddalona od Ziemi o około 32,6 tys. lat świetlnych. Średnica gromady wynosi około 95 lat świetlnych (średnica kątowa ok. 10'). Jej jasność obserwowana to ok. 7,3m, typ widmowy określa się na F6[4].

Dane astronomiczne[edytuj | edytuj kod]

M80 jest jedną z najgęstszych gromad kulistych w Drodze Mlecznej. Jak ustalono przez badania widma, zawiera dużą ilość tzw. błękitnych maruderów (Blue Stragglers), około dwukrotnie więcej niż inne gromady kuliste badane przez Teleskop Hubble'a. Tak duża ich ilość wskazuje na wyjątkowo częste zderzenia gwiazd w gromadzie. Badania wykazały obecność jedynie dwóch gwiazd podwójnych o ciasnych orbitach. Jest to ilość daleko mniejsza niż wynikałoby z teorii.

Nowa T Scorpii[edytuj | edytuj kod]

21 maja 1860 w gromadzie rozbłysła nowa, zmieniając zupełnie jej wygląd na kilka dni. Była to T Scorpii, w momencie odkrycia miała jasność ok. 7m, do 16 czerwca osłabła do 10,5m.

Obserwacje[edytuj | edytuj kod]

Obserwowana, M80 przypomina słabą kometę bez warkocza. Gromada może być łatwo znaleziona - leży mniej więcej w połowie odległości między gwiazdami Antares (α Scorpii) i Acrab (β Scorpii). Powierzchnia obiektu zmniejsza się w jego zewnętrznych rejonach.

Messier wyznaczył średnicę gromady na 2', jednak przez lepsze, średniej wielkości teleskopy można dostrzec ją jako nakrapiany, mgławicopodobny obiekt o promieniu 1,5-2,5', w najlepszym razie słabo rozdzielony. Obserwacje pojedynczych gwiazd umożliwiają większe teleskopy.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database pobrane ze strony The STScI Digitized Sky Survey.
  2. 2,0 2,1 2,2 Dane według Students for the Exploration and Development of Space.
  3. Odległość w parsekach = odległość w latach świetlnych / 3,26
  4. Dane według Messier 80 w bazie SIMBAD (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • Poprzedni obiektMessier 80Następny obiekt • …

… • NGC 6090NGC 6091NGC 6092Messier 80NGC 6094NGC 6095NGC 6096 • …