Metoni (Mesenia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Methoni (Messenia))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metoni
Μεθώνη
Ilustracja
Kastro i Burtzi w Metoni
Państwo  Grecja
Administracja zdecentralizowana Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie
Region Peloponez
Jednostka regionalna Mesenia
Gmina Pylos-Nestoras
Populacja (2011)
• liczba ludności

1103
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Metoni
Metoni
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Metoni
Metoni
Ziemia 36°49′N 21°42′E/36,816667 21,700000
Strona internetowa

Metoni (gr. Μεθώνη), również Modon, Modoni, Metone, u Homera Pedasos – miejscowość portowa w Grecji, na południowo-zachodnim krańcu Peloponezu, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Mesenia, w gminie Pylos-Nestoras. W 2011 roku liczyła 1103 mieszkańców[1].

Historia[edytuj]

Strożytność[edytuj]

W czasach Homera Methoni znane był jako Pedasos, znajduje się wśród siedmiu grodów, które Agamemnon podarował Achillesowi, aby ułagodzić jego gniew po odebraniu mu pięknej Bryzeidy. Spartanie przekazali miasto osadnikom z Nauplionu. W 433 roku przed Chr. próbowały je zdobyć Ateny[2].

Twierdza bizantyńska[edytuj]

Od IX wieku w źródłach bizantyńskich wymienia się biskupstwo Metone podległe arcybiskupowi Patras[3]. Pod panowaniem bizantyńskim Metone stanowiło bazę do walki z piratami pojawiającymi się u wybrzeży greckich. W 879 roku flota arabska przeprowadziła atak na Metone i została rozbita w bitwie morskiej u brzegów miasta. Jeńcy arabscy zostali przekazani przez zwycięskiego dowódcę Nazara kościołowi w Metone[4]. W 1125 roku Metone zostało zaatakowane przez Wenecjan pustoszących wybrzeża i wyspy greckie w celu wyegzekwowania przywilejów handlowych nadanych im przez cesarza Aleksego I[5]. W 1199 roku Metone i Koroni zaatakował mający swą bazę na Kerkyrze pirat genueński Leon Vetrano[6].

Panorama Metoni

Z dokumentu Aleksego III dla Wenecjan z 1198 roku wynika, że Metone było siedzibą jednego z 5 temów peloponeskich (oprócz Koryntu, Argos, Nauplionu i Patras)[7]. W XIII wieku było też ważnym ośrodkiem kulturalnym. Biskup Mikołaj z Metone cieszył się opinią jednego z najwybitniejszych teologów swoich czasów[8]. W 1204 roku, w okresie całkowitego rozprzężenia Cesarstwa Bizantyńskiego, nieznany z imienia archont z rodu Kantakuzenów, zbuntował się przeciw władzy w Konstantynopolu i opanował Metone oraz przylegające do niego tereny. Jego działalność przypadła na przełom 1204 i 1205 roku[9].

W ręku weneckim i tureckim[edytuj]

W okresie dominacji łacinników na Peloponezie Metone została przemianowana na Modon. Pod koniec 1204 roku do Modonu zawinął wskutek niepomyślnych wiatrów uczestnik IV krucjaty Godfryd Villehardouin. W ciągu następnego roku wraz z przyjacielem Wilhelm z Champlitte dokonał podboju całego Peloponezu doprowadzając do powstania Księstwa Achai. Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców pretensje do Peloponezu zgłaszała również Wenecja. W 1206 roku flota wenecka pojawiła się u brzegów Peloponezu i wykorzystując słabość łacińskiego garnizonu Modonu zdobyła miasto[10]. Pod rządami Wenecjan Modon nadal rozwijał się jako ważny punkt tranzytowy w drodze z Europy do krajów Orientu, pełniąc rolę ośrodka handlowego, wojskowego i kulturalnego. Wenecjanie na gruzach dawniejszych twierdz wznieśli potężny zamek[2]. Z tego okresu pochodzą też najwcześniejsze świadectwa obecności Romów w Europie. Według zachowanych opisów[11] na wzgórzu pod miastem znajdowała się osada namiotów wędrownego ludu trudniącego się wróżbiarstwem i graniem na instrumentach.

12 sierpnia 1499 roku nieopodal Modonu eskadra wenecka poniosła klęskę w bitwie z Turkami[12]. W sierpniu 1500 roku twierdzę zdobył sułtan Bajazyd II na czele stutysięcznej armii. Rozkazał wymordować wszystkich mieszkańców płci męskiej, a kobiety i dzieci sprzedać w niewolę. Na mocy traktatu podpisanego w 1503 roku Wenecjanie zrzekli się praw do miasta[12].Twierdza pozostała w rękach tureckich do 1828 roku. Przejściowo znalazła się pod władzą Joannitów i Wenecjan[13]. W 1770 roku bez powodzenia zaatakowali Modon powstańcy greccy wspierani przez posiłki rosyjskie dowodzone przez Piotra Dołgorukowa[14]. 24 lutego 1825 roku w Modonie wylądowała licząca 50 okrętów flota egipska pod dowództwem Ibrahima Paszy. W następnych miesiącach stała się bazą wypadową, dla działań pacyfikujących objęty wojną o niepodległość Peloponez[15]. W 1828 roku twierdza została zdobyta przez interwencyjną armię francuską[13].

Zabytki[edytuj]

Forteca na wyspie Bourtzi, widok od południa

Kástro - twierdza, stanowiąca największą atrakcję Methoni, należy do najlepiej zachowanych średniowiecznych zabytków Europy. Z trzech stron otacza ją morze, z czwartej oddziela od lądu szeroka fosa. Wejście prowadzi przez most ponad fosą, w obręb murów gdzie niegdyś mieściło się weneckie miasto portowe. Do czasów dzisiejszych zachowały skąpe szczątki budowli z różnych epok. Są wśród nich ruiny weneckiej katedry, łaźni tureckich krytych podwójną kopułą, oraz ślady zabudowań. Potężna brama na południowym skraju twierdzy prowadzi na kamienną groblę łączącą zamek z maleńką wysepką Bourtzi[13].

Bourtzi - mały ośmiokątny zameczek wzniesiony przez Turków na wysepce o tej nazwie. W okresie panowania tureckiego służył jako więzienie i miejsce straceń[13].

Archipelag Inousse - szereg wysp na południe od Methoni składający się z Sapienzy, nad którą góruje okazała latarnia morska, Agíi Mariani i Schizy, na której znajduje się jaskinia z wystrojem naciekowym[13].

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός
  2. a b Wiesława Rusin: Grecja. s. 429.
  3. S. Turlej: Historia Grecji. s. 289.
  4. S. Turlej: Historia Grecji. s. 296.
  5. S. Turlej: Historia Grecji. s. 304.
  6. S. Turlej: Historia Grecji. s. 306.
  7. S. Turlej: Historia Grecji. s. 311.
  8. S. Turlej: Historia Grecji. s. 329.
  9. J. Bonarek: Historia Grecji. s. 336.
  10. J. Bonarek: Historia Grecji. s. 367 i 377.
  11. Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Cesarstwo Niemieckie - Arabowie na półwyspie pirenejskim. T. 17. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 232-233. ISBN 978-83-7425-697-1.
  12. a b J. Bonarek: Historia Grecji. s. 413-414.
  13. a b c d e Wiesława Rusin: Grecja. s. 430.
  14. Tadeusz. Czekalski: Historia Grecji. s. 424.
  15. Tadeusz. Czekalski: Historia Grecji. s. 456.