Metro 2033 (książka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metro 2033
'Метро 2033'
Autor Dmitrij Głuchowski
Typ utworu fantastyka postapokaliptyczna
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania  Rosja
Język rosyjski
Data wydania 2005
Wydawca Eksmo (Эксмо)
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 24 lutego 2010
Wydawca Insignis Media
Dmitrij Głuchowski wraz z polskimi autorami serii: Robertem Szmidtem (w środku) i Pawłem Majką (z prawej)[1]
Stoisko reklamowe na Festiwalu Fantastyki Pyrkon, Poznań 2015
Gra planszowa Metro 2033[2]

Metro 2033 (ros. Метро 2033) – powieść Dmitrija Głuchowskiego, opisująca życie ludzi chroniących się w moskiewskim metrze po wojnie atomowej. Opublikowana w Rosji nakładem wydawnictwa Eksmo (Эксмо) w 2005 roku, następnie w 2007 roku wznowiona przez wydawnictwo Populiarnaja litieratura (Популярная литература). W 2007 roku nagrodzona za najlepszy debiut na europejskim konkursie literackim Eurocon w Kopenhadze.

W Polsce została ona wydana 24 lutego 2010 nakładem wydawnictwa Insignis Media.

W Moskwie jedna z prezentacji Metra 2033 miała miejsce w znajdującym się głęboko pod ziemią odtajnionym bunkrze Ministerstwa Łączności na Tagance.

Książka zawiera przemyślenia natury filozoficznej, psychologicznej, socjologicznej (krytyka społecznych relacji), ma cechy satyry politycznej, antyutopii. Jest to wielowarstwowa opowieść o dorastaniu człowieka, szukaniu swojego miejsca w życiu, przeznaczenia.

Realia Metro 2033[edytuj]

Książka opowiada o ludziach, którzy przeżyli wojnę atomową. Niemal cała akcja rozgrywa się w moskiewskim metrze (największym na świecie schronie przeciwatomowym, mogącym pełnić funkcję podziemnego miasta), na którego stacjach i w przejściach mieszkają ludzie. Dzięki sprawnym działaniom obrony cywilnej sieć metra udało się uchronić przed skażeniem promieniotwórczym – niemal na wszystkich stacjach zamknięto hermetyczne wrota, aktywowano filtry przeciwradiacyjne i oczyszczające wodę. Wszystko wskazuje na to, że w chwili zagłady Moskwy w metrze mogło się schronić około 70 000 osób. Po 20 latach od czasu wojny atomowej, metro zamieszkiwane jest przez 50 000 ludzi. Jedynie połowa stacji jest zaludniona – niektóre zostały porzucone, wiele zostało strawionych przez pożary bądź odciętych w wyniku zawalenia się tuneli. Są też stacje zdobyte przez istoty zamieszkujące powierzchnię. W opowiadaniu Przed i po (До и после) z 2008 roku Głuchowski pokrótce opisał, jak doszło do wybuchu wojny. Chiny dokonały ataku rakietowego na Tajwan. Stany Zjednoczone opowiedziały się po stronie Tajwanu i napadły na Chiny. W końcu Rosja zaatakowała USA. Na skutek globalnego konfliktu nuklearnego wszystkie duże miasta zostały starte z powierzchni ziemi, a planeta skażona radioaktywnie.

Mieszkańcy metra żywią się tym, co zdołają wyhodować w tunelach – przede wszystkim grzybami niepotrzebującymi do rozwoju światła słonecznego. Pod ziemią hodowane są też świnie i kury. Wiele stacji jest zaopatrywanych w elektryczność poprzez różnego typu generatory, jednak w związku z ich niską mocą często działa jedynie słabe, awaryjne oświetlenie. Większość przedmiotów codziennego użytku (z wyjątkiem tych, które od początku znajdowały się w metrze), a także broń, lekarstwa, paliwo itp. jest dostarczana przez licznych stalkerów, którzy udają się na powierzchnię, by przeszukiwać zrujnowane miasto. W podziemnym świecie funkcjonuje handel – uniwersalną walutą są naboje.

Frakcje[edytuj]

Zaraz po wybuchu wojny atomowej scentralizowany system metra uległ rozpadowi. Stacje zaczęły funkcjonować samodzielnie. Prowadziły pomiędzy sobą wojny lub zawierały sojusze, jednoczone przez ideologie, religie, dostęp do czystej wody itp.

  • Hanza (Związek Stacji Linii Okrężnej) – stacje znajdujące się na "okręgu" moskiewskiego metra. Ostoja kapitalizmu. Przez wiele lat ich mieszkańcy prowadzili wojny z Linią Czerwoną.
  • Linia Czerwonakomuniści, którzy zamieszkują Linię Czerwoną, prowadzili długą, wyniszczającą wojnę z Hanzą o stację "Plac Rewolucji". Konflikt zakończył się rozejmem. I sekretarzem Komunistycznej Partii Metra jest niejaki Moskwin.
  • Czwarta Rzeszanaziści, szowiniści zamieszkujący stacje Puszkińską, Twerską i Czechowską. Wrogo nastawieni do ludności nie-rosyjskiej zamieszkującej metro.

Oprócz tego w metrze istnieje szereg niezależnych stacji połączonych w federacje, jak np. Stowarzyszenie WOGN czy Konfederacja Arbacka, Międzynarodowa Brygada Rewolucyjna im. Che Guevary (trockiści), oraz sekty (między innymi sekta Wielkiego Czerwia, sekta świadków Jehowy, sataniści).

Historia wydania[edytuj]

Głuchowski zaczął pisać powieść jako nastolatek. Pomysł na książkę zrodził się, gdy jeszcze jako uczeń dojeżdżał do szkoły metrem z jednego jego krańca na drugi (godzina drogi w jedną stronę). Bohater książki pokonuje tę samą trasę, co autor w dzieciństwie, od stacji metra WOGN do stacji Arbacka (jedna ze stacji tworzących tzw. Polis).

Istotny wpływ na charakter książki miała twórczość takich pisarzy, jak Stanisław Lem, bracia Strugaccy, Ray Bradbury, Julio Cortázar, czy Franz Kafka. Inspiracje Głuchowski czerpał także z gier komputerowych, przede wszystkim z serii Fallout.

Książka była wielokrotnie wydawana:

  • Pierwsza wersja powieści, o tytule Metro, składająca się z 13 rozdziałów (2002 rok) została zamieszczona na stronie internetowej autora. Tekst był podzielony według rozdziałów i przy każdym znajdowały się odnośniki do muzyki wybranej przez pisarza i zalecanej do słuchania w czasie czytania.

W pierwszej wersji główny bohater ginie postrzelony zbłąkaną kulą. Według autora było to oczywiste uwieńczenie fabuły. Wydawnictwa odmówiły wydania książki kończącej się w ten sposób, odpowiadając, że utwór nie pasuje do ich profilu wydawniczego. Dlatego autor zdecydował się opublikować tekst w Internecie. Stworzył w języku Flash stronę internetową i umieścił na niej utwór. Strona stała się bardzo popularna, odwiedzały ją dziesiątki tysięcy czytelników. Wielu z nich domagało się ożywienia bohatera i kontynuacji opowieści. Po kilku latach autor dojrzał do tego, by przeredagować książkę i uległ sugestiom czytelników. Od tego momentu powstawała ona przy ścisłej współpracy z fanami. Praca nad książką miała charakter interaktywnego eksperymentu. Swoją wiedzą na temat funkcjonowania moskiewskiego metra, różnego typu maszyn czy broni oraz informacjami dotyczącymi możliwego przebiegu ewolucji dzielili się między innymi pracownicy metra, inżynierowie, biolodzy, wojskowi (także funkcjonariusze Specnazu). Każdy kolejny rozdział był publikowany na bieżąco w Internecie, komentowany i poprawiany wraz z czytelnikami. Głuchowski określił to zjawisko mianem „literackiego beta testu”.

Do dziś pełny tekst Metro 2033 w języku rosyjskim znajduje się na stronie internetowej pisarza i dostęp do niego jest darmowy.

  • Druga wersja powieści – 20 rozdziałów (2005 rok). Przeredagowana i uzupełniona, opublikowana była na stronie internetowej m-e-t-r-o.ru. Tak jak w pierwszej wersji, przy kolejnych rozdziałach znajdują się odnośniki do muzyki.
  • Pierwsza publikacja powieści w formie drukowanej książki ukazała się 24 października 2005. Została wydana przez Eksmo w nakładzie 8000 sztuk, później dodrukowano jeszcze 3000 egzemplarzy.
  • Drugie książkowe wydanie powieści ukazało się w 2007 roku nakładem wydawnictwa Populiarnaja Litieratura, początkowo w ilości 100 000 sztuk.

Seria książkowa Uniwersum Metro 2033[edytuj]

Na podstawie powieści Metro 2033, a także gry komputerowej pod tym samym tytułem stworzonej przez ukraińskie studio 4A Games, wydawana jest seria książek innych autorów. Akcja toczy się w świecie wykreowanym przez Dmitrija Głuchowskiego. Projekt nosi nazwę Uniwersum Metro 2033 i liczy kilkadziesiąt powieści wydanych w Rosji.

W 2009 roku wydano książkę tego samego autora, Metro 2034, która nawiązuje fabułą do świata Metro 2033. Książka ta została wydana w Polsce w listopadzie 2010.

W roku 2011 wydano książkę z Uniwersum Metro 2033 pod tytułem Piter autorstwa Szymuna Wroczka. Książka ta opowiada o ludziach ocalałych w petersburskim metrze.

27 czerwca 2012 wydany został w Polsce pierwszy tom trylogii Andrieja Diakowa pt. Do światła. Opowiada ona o grupie stalkerów, którzy wyruszyli z petersburskiego metra w poszukiwaniu tytułowego światła, którego źródło znajduje się gdzieś w Kronsztadzie. 7 listopada 2012 opublikowano drugi tom pt. W mrok, natomiast 9 października 2013 finałowy pt. Za horyzont.

8 maja 2013 wydano w Polsce kolejną powieść z Uniwersum Metro 2033 pt. Korzenie niebios autorstwa włoskiego pisarza Tullia Avoleda. Opowiada ona o ocalałych w rzymskich katakumbach katolickich księżach. Jeden z nich – John Daniels – otrzymuje zadanie wyprawy przez zniszczone tereny Włoch do Wenecji w celu odszukania członka kolegium kardynalskiego.

19 lutego 2014 została wydana książka z Uniwersum Metro 2033 pt. Dziedzictwo przodków, której autorem jest Suren Cormudian.

28 sierpnia 2014 opublikowano pierwszą polską powieść rozgrywającą się w Uniwersum Metro 2033. Była to Dzielnica obiecana autorstwa Pawła Majki.

22 października 2014 została wydana książka Mrówańcza napisana przez Rusłana Mielnikowa.

Autor Książka Miejsce akcji Data wydania w Rosji Data wydania w Polsce
1 Władimir Bieriezin Znaki drogowe Moskwa, Obwód moskiewski, Petersburg, Obwód leningradzki, Obwód twerski, Obwód nowogrodzki Grudzień 2009
2 Siergiej Antonow Ciemne tunele Moskwa Styczeń 2010 Kwiecień 2015
3 Szymun Wroczek Piter Petersburg, Obwód leningradzki, Zatoka Fińska Luty 2010 Listopad 2011
4 Andriej Diakow Do światła Petersburg, Obwód leningradzki, Peterhof, Zatoka Fińska, Kronsztad Czerwiec 2010 Czerwiec 2012
5 Andriej Jerpylew Wyjście siłą Moskwa Lipiec 2010
6 Siergiej Kuzniecow Marmurowy raj Moskwa, Obwód moskiewski Sierpień 2010
7 Suren Cormudian Wędrowiec Moskwa Wrzesień 2010
8 Andriej Butorin Północ Obwód murmański, Łowoziero, Kola, Murmańsk, Widiajewo, Oleniegorsk, Monczegorsk Październik 2010
9 Siergiej Antonow W interesie rewolucji Moskwa Listopad 2010
10 Aleksandr Szakiłow Wojna kretów Kijów Grudzień 2010
11 Rusłan Mielnikow Mrówańcza Rostów nad Donem Styczeń 2011 Październik 2014
12 Siergiej Palij Bezimienna Samara Luty 2011
13 Siergiej Moskwin Zobaczyć słońce Nowosybirsk Marzec 2011
14 Andriej Griebienszczykow Poniżej piekła Jekaterynburg, Obwód swierdłowski Kwiecień 2011
15 Anna Kalinkina Stacja duch Moskwa Czerwiec 2011
16 Andriej Diakow W mrok Wyspa Moszczny, Zatoka Fińska, Petersburg, Obwód leningradzki Lipiec 2011 Listopad 2012
17 Siergiej Zajcew Sanitariusze Moskwa Sierpień 2011
18 Grant McMaster Brytania Glasgow, Szkocja, Anglia, York, Conisbrough, Doncaster, Sheffield, Chesterfield, Leicester, Londyn Wrzesień 2011
19 Igor Wardunas Lodowa niewola Antarktyda, Pionierskij, Morze Bałtyckie, Kanał La Manche, Ocean Atlantycki, Afryka Październik 2011
20 Andriej Butorin Oblężenie raju Obwód murmański, Polarne Zorze Listopad 2011
21 Wielu autorów Ostatni azyl Petersburg, Jekaterynburg, Moskwa, Krasnodar, Bijsk, Nowosybirsk, Obwód moskiewski, Soczi, Niżny Nowogród Grudzień 2011
22 Siergiej Antonow Niepochowani Moskwa Styczeń 2012
23 Tullio Avoledo Korzenie niebios Rzym, Lacjum, Torrita Tiberina, Umbria, Marche, Urbino, Emilia-Romania, Rimini, Santarcangelo di Romagna, Rawenna, Wenecja, Wenecja Euganejska Luty 2012 Maj 2013
24 Andrej Czerniecow, Walentin Leżenda Oślepiająca pustka Charków Marzec 2012
25 Anna Kalinkina Królestwo szczurów Moskwa Kwiecień 2012
26 Zachar Pietrow MUOS Moskwa, Borysów, Mińsk Maj 2012
27 Suren Cormudian Dziedzictwo przodków Krasnotorowka, Obwód kaliningradzki, Bałtyjsk, Pionierskij, Kaliningrad, Jantarnyj, Chmielowka Lipiec 2012 Luty 2014
28 Denis Szabałow Prawo do użycia siły Sierdobsk Sierpień 2012 Marzec 2016
29 Timofiej Kałasznikow (wielu autorów pod fikcyjnym nazwiskiem) Opowieść o szaleństwie Świata Moskwa Wrzesień 2012
30 Siergiej Moskwin Głód Nowa Ziemia Październik 2012
31 Irina Baranowa, Konstantin Bieniew Świadek Petersburg, Obwód leningradzki Listopad 2012
32 Andriej Butorin Córka ducha niebieskiego Obwód murmański Grudzień 2012
33 Andriej Diakow Za horyzont Petersburg, Obwód leningradzki, Obwód wołogodzki, Czerepowiec, Obwód jarosławski, Rybińsk, Jarosław, Obwód iwanowski, Kostroma, Niżny Nowogród

Republika Tatarstanu, Kazań, Republika Baszkirii, Biełorieck, Góra Jamantau, Obwód orenburski, Jasnyj, Dagestan, Kaspijsk, Kraj Nadmorski, Władywostok

Styczeń 2013 Październik 2013
34 Denis Szabałow Prawo do życia Sierdobsk, Obwód penzeński, Republika Mordowii, Republika Tatarstanu, Republika Mari El, Obwód kirowski, Republika Komi Marzec 2013 Sierpień 2016
35 Andriej Griebienszczykow Dom snów Moskwa, Obwód moskiewski Kwiecień 2013
36 Anna Kalinikina W kotka i myszkę Moskwa Maj 2013
37 Siergiej Antonow Rublowka Moskwa, Obwód moskiewski Czerwiec 2013
38 Olga Szwiecowa Stojąc u drzwi Moskwa, Obwód moskiewski Lipiec 2013
39 Siergiej Zajcew Ciemny cel Moskwa Sierpień 2013
40 Rusłan Mielnikow Z głębi Obwód swierdłowski, Kraj Permski, Perm, Tatarstan, Kazań, Obwód niżnonowogrodzki, Niżny Nowogród, Obwód włodzimierski, Obwód moskiewski, Moskwa Wrzesień 2013
41 Nikita Awierin Krym Krym Październik 2013
42 Dmitrij Jermakow Ślepcy Soczi, Nowy Aton Listopad 2013
43 Wielu autorów Zmierzch w końcu tunelu Moskwa, Petersburg, Kijów, Obwód riazański, Jekaterynburg, Samara, Obwód czelabiński, Karelia, Pietrozawodsk Grudzień 2013
44 Tagir Kiriejew Biały irbis Kazań Styczeń 2014
45 Igor Osipow Mierniczy Smoleńsk Luty 2014
46 Andriej Griebienszczykow Siostry smutku Jekaterynburg, Obwód swierdłowski, Kraj Permski, Moskwa, Obwód moskiewski Marzec 2014
47 Andriej Butorin Mutant Obwód wołogodzki, Wielki Ustiug Kwiecień 2014
48 Dmitrij Manasypow Droga stali i nadziei Baszkortostan, Obwód samarski, Obwód orenburski Maj 2014
49 Anna Kalinkina Gospodarz na Jauzie Moskwa Czerwiec 2014
50 Wiktor Lebiediew Urodzeni by pełzać Moskwa Lipiec 2014
51 Siergiej Antonow Rublowka 2 Moskwa, Obwód moskiewski Sierpień 2014
52 Paweł Majka Dzielnica obiecana Kraków Sierpień 2014
53 Nikita Awierin Krym 2: Wyspa straceńców Krym Wrzesień 2014
54 Ełona Demidow, Jewgienija Szkil Odstępca Taganrog, półwysep Miusskowo Październik 2014
55 Tullio Avoledo Dziecięca Krucjata Mediolan Listopad 2014
56 Olga Szwiecowa Nikt Moskwa, Obwód moskiewski Grudzień 2014
57 Kira Iłarionowa Zwierzęcy gen Wyspy Sołowieckie, Republika Karelii, Obwód leningradzki, Sankt Petersburg, Obwód nowogrodzki, Obwód twerski, Obwód moskiewski, Moskwa Styczeń 2015
58 Igor Wardunas Ostatnia wyprawa Antarktyda, Ocean Atlantycki, Cieśnina Drake'a, Ocean Spokojny, Villa Baviera (Dignidad), Kanał Panamski, Hawana, Wyspy Owcze, Morze Norweskie, Spitsbergen Luty 2015
59 Tatjana Żywowa, Aleksiej Matwieiczew, Paweł Gawriłow Bezimienna Julia Moskwa Marzec 2015
60 Wiaczesław Bakulin Bajki apokalipsy Moskwa, Obwód twerski, Wiaźma, Sankt Petersburg, Obwód leningradzki, Obwód

moskiewski, Adygeja, Krasnodar, Jekaterynburg

Kwiecień 2015
61 Dmitrij Jermakow, Anastasija Osipow Trzecia siła Sankt Petersburg Maj 2015
62 Jewgienij Szkil Igrzyska na Okrężnej Moskwa Czerwiec 2015
63 Nikita Awierin Krym 3: Popioły imperium Krym, Chersoń, Obwód chersoński, Zaporoże, Obwód zaporoski, Melitopol, Obwód dniepropetrowski, Charków, Obwód charkowski, Obwód połtawski, Kijów, Obwód kijowski, Boryspol, Czarnobyl, Obwód homelski, Mińsk, Obwód miński Lipiec 2015
64 Robert J. Szmidt Otchłań Wrocław Sierpień 2016 Sierpień 2015
65 Anna Kalinkina Oszukać przeznaczenie Moskwa Sierpień 2015
66 Igor Osipow Mierniczy 2: Lesze nie umierają Smoleńsk, Obwód smoleński Wrzesień 2015
67 Wiktor Lebiediew Lecący w dal Moskwa, Obwód moskiewski, Wołgodońsk, Kaluga Październik 2015
68 Robert J. Szmidt Wieża Wrocław Maj 2016

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]