Metro w Baku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metro w Baku
Metro w Baku
Dane ogólne
Lokalizacja Azerbejdżan Baku
Rodzaj transportu metro
Data uruchomienia 6 listopada 1967
Infrastruktura
Baku Metro map 2016.jpg
Schemat sieci
Całkowita
długość linii
ponad 35 km
Liczba linii 3
Liczba stacji 24 pasażerskie
1 techniczna
Inne informacje
Dzienna
liczba pasażerów
500–700 tys. (2013)[1]
Rozstaw toru 1520 mm[2]
Właściciel Bakı Metropoliteni[3]
Operator Bakı Metropoliteni[3]
Strona internetowa

Metro w Baku (azer. Bakı Metropoliteni) – system metra w Baku, stolicy Azerbejdżanu. Jest to jedyny system kolei podziemnej w tym kraju. Został on uruchomiony w 1967 i składa się z trzech linii o łącznej długości ponad 35 km, na których zlokalizowane są 24 stacje pasażerskie. Ponadto w systemie pracuje jedna stacja techniczna.

Historia[edytuj]

Tabor bakijskiego metra na stacji technicznej Bakmil

W latach 30. XX w. pojawiły się pierwsze plany budowy metra w Baku, ale decyzję o jej rozpoczęciu podjęto dopiero w latach 40. Pierwsze prace ruszyły w 1951, ale przerwano je dwa lata później ze względów finansowych oraz trudnych warunków hydrogeologicznych[1].

W 1960 budowa została wznowiona, jednak w związku z rozwojem miasta zmienione zostały przebiegi linii oraz kolejność budowy odcinków. Z uwagi na położenie Baku porzucono charakterystyczny dla systemów metra w miastach byłego ZSRR układ trójkątny z trzema przecinającymi się liniami. Obrano wariant z dwoma liniami eliptycznymi krzyżującymi się przy dworcu kolejowym. Ponadto uproszczona została konstrukcja stacji przesiadkowej, dla której przyjęto założenie, że pociągi obydwu linii będą korzystać z jednego peronu[1].

6 listopada 1967, w 50. rocznicę rewolucji październikowej, jako piąty system kolei podziemnej w ZSRR po Moskwie, Leningradzie, Kijowie i Tbilisi, zostało uruchomione metro w Baku. Pierwszy odcinek czerwonej linii 1 liczył 6,5 km i składał się z 5 stacji. Rok później natomiast uruchomiony został 2,2-kilometrowy odcinek będący zaczątkiem zielonej linii 2, który kończył się na planowanej stacji przesiadkowej 28 Aprel będącej wówczas stacją wspólną obydwu nitek[1]. W 1979 otwarto stację techniczną Elektrodepo, a do 1989[4] linie były wydłużane etapami[1].

Po rozpadzie ZSRR sytuacja polityczna Azerbejdżanu stała się niepewna i panował w nim kryzys ekonomiczny, w związku z czym, mimo trwających prac nad kolejnymi odcinkami, przerwano rozbudowę bakijskiego metra i nastąpiła dłuższa przerwa w rozwoju systemu. W 1993 stację przesiadkową[1], której nazwę zmieniono rok wcześniej na 28 May[4], rozbudowano o osobny peron dla linii 2 tworząc stację Cəfər Cabbarlı, co pozwoliło połączyć obydwa fragmenty tej nitki. Rok później miały miejsce dwa zamachy, w których zginęło 27 osób, a 107 zostało rannych. W 1995 natomiast doszło do pożaru pociągu w tunelu. W wypadku śmierć poniosło 289 pasażerów, zaś 265 było rannych. Za jego przyczynę oficjalnie uznano usterkę elektryczną, ale nie wykluczono możliwości sabotażu. Następne powiększenie systemu metra w Baku miało miejsce w 2002, kiedy to rozpoczęto eksploatację stacji Həzi Aslanov wybudowanej przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej. W 2008 ponownie rozbudowano przesiadkową stację linii 2[1], a do 2011 otwierano kolejne stacje tej linii[4]. System miał wówczas długość 34,6 km[1].

19 kwietnia 2016 uruchomiona została fioletowa linia 3 bakijskiego metra. Jej uroczystego otwarcia dokonał prezydent kraju İlham Əliyev[2]. Po tej rozbudowie system ma długość ponad 35 km[5].

Chronologia[edytuj]

Data Linia Odcinek lub stacja
6 listopada 1967 1 Bakı SovetiNəriman Nərimanov [4]
22 lutego 1968 2 Şaumyan28 Aprel [4]
5 maja 1970 1 Nəriman NərimanovUlduz [4]
6 listopada 1972 1 UlduzNeftçilər [4]
31 grudnia 1976 2 28 AprelNizami [4]
28 marca 1979 1 Elektrodepo (stacja techniczna) [4]
31 grudnia 1985 2 NizamiMemar Əcəmi [4]
28 kwietnia 1989 1 NeftçilərƏhmədli [4]
27 grudnia 1993 2 Cəfər Cabbarlı [4]
10 grudnia 2002 1 ƏhmədliHəzi Aslanov [4]
9 października 2008 2 Memar ƏcəmiNəsimi [4]
30 grudnia 2009 2 NəsimiAzadlıq prospekti [4]
29 sierpnia 2011 2 Azadlıq prospektiDərnəgül [4]
19 kwietnia 2016 3 Memar Əcəmi-2Avtovağzal [2]

Zmiany nazw[edytuj]

Data zmiany Stara nazwa Nowa nazwa
11 maja 1990 Şaumyan Xətai [4]
9 kwietnia 1992 26 Bakı komissarı Sahil [4]
28 Aprel 28 May [4]
27 kwietnia 1992 Avrora Qara Qarayev [4]
XI Qızıl Ordu 20 Yanvar [4]
1 stycznia 1993 Elektrodepo Bakmil [4]
25 kwietnia 2008 Bakı Soveti İçərişəhər [4]
30 grudnia 2011 Məşədi Əzizbəyov Koroğlu [4]

Plany[edytuj]

Schemat planowanego układu linii

Do 2030 planowane jest wydłużenie fioletowej linii 3 i zamknięcie w okrąg zielonej linii 2, a ponadto wybudowanie dwóch kolejnych linii – żółtej i niebieskiej[2]. Wówczas system ma składać się łącznie z 76 stacji i 5 linii o długości 119 km[5].

Linie[edytuj]

Linia Kolor Trasa Data otwarcia Liczba stacji
1 czerwony İçərişəhərHəzi Aslanov 6 listopada 1967 12 [4]
2 zielony XətaiDərnəgül 22 lutego 1968 10 [4]
3 fioletowy AvtovağzalMemar Əcəmi-2 19 kwietnia 2016 2 [2]

Przypisy

  1. a b c d e f g h Witold Urbanowicz. Metro na Kaukazie – Baku. „Rynek Kolejowy”. 10/2013, s. 84-86. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  2. a b c d e Baku inaugurates third metro line (ang.). railwaygazette.com, 2016-04-19. [dostęp 2016-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-26)].
  3. a b Bakı Metropoliteni: About „Baku Metropolitan” CJSC (ang.). metro.gov.az. [dostęp 2016-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-26)].
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Bakı Metropoliteni: Tarix (azer.). metro.gov.az. [dostęp 2016-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-28)].
  5. a b Aynur Karimova: Long-awaited subway stations open (ang.). azernews.az, 2016-04-19. [dostęp 2016-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-26)].

Linki zewnętrzne[edytuj]