Mewastatyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mewastatyna
Mewastatyna
Wizualizacja kompleksu reduktazy HMG-CoA z mewastatyną wykonana na podstawie badań rentgenostrukturalnych
Wizualizacja kompleksu reduktazy HMG-CoA z mewastatyną wykonana na podstawie badań rentgenostrukturalnych
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C23H34O5
Masa molowa 390,51 g/mol
Wygląd biały proszek
Identyfikacja
Numer CAS 73573-88-3
PubChem 64715[1]
DrugBank DB06693[2]
Podobne związki
Podobne związki simwastatyna
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Mewastatyna (łac. Mevastatinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny pochodzenia naturalnego z grupy laktonów. Zbudowany jest z układu zredukowanego 1-naftolu zestryfikowanego kwasem metylomasłowym i zawierający boczny łańcuch zakończony pierścieniem δ-walerolaktonu (od półsyntetycznego leku, simwastatyny, różni się brakiem 2 grup metylowych). Jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA oraz hamuje podziały komórkowe w fazie G1.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1959 w Instytucie Molekularnej Biologii Komórki i Genetyki Maxa Plancka odkryto enzym reduktazę HMG-CoA pełniący kluczową rolę w szlaku metabolicznym syntezy cholesterolu[7]. W latach 60. XX w. ustalono, iż wątroba nawet przy diecie bezcholesterolowej jest w stanie zwiększyć swoją zdolność do syntezy cholesterolu w stopniu wystarczającym na pokrycie potrzeb całego organizmu[8]. W 1973 roku[8] zespół Akira Endō po przebadaniu ponad 6 tys. szczepów bakteryjnych wykazał, że substancja ML-236B (mewastatyna) wydzielana przez Penicillium citrinum ma właściwości obniżania poziomu cholesterolu oraz lipoproteiny niskiej gęstości w surowicy zwierząt i ludzi, jednakże badania na zwierzętach wykazały jej potencjalną toksyczność. W 1976 mewastatyna (pod nazwą kompaktyna) została wyizolowana z Penicillium brevicompactum przez Aliana Browna jako potencjalny nowy lek przeciwgrzybiczy[9].

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm działania mewastatyny opiera się na specyficznym, kompetytywnym i odwracalnym hamowaniu reduktazy HMG-CoA, co następuje natychmiast po wniknięciu do komórki wątrobowej. Skutkiem jest nasilenie transkrypcji genu kodującego receptor dla lipoprotein niskiej gęstości (LDL), wzrost liczby receptorów kodowanych przez gen na powierzchni błony komórkowej i zwiększenie wychwytu z krwi lipoprotein niskiej oraz pośredniej gęstości[10].

Kaskada biosyntezy donorów grup prenylowych i cholesterolu[10]. Mewastatyna hamuje syntezę mewalonianu z HMG-CoA

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Mewastatyna nigdy nie została zarejestrowana jako lek. W wysokich dawkach hamuje wzrost i wywiera działanie antyproliferacyjne na komórki czerniaka[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mewastatyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Mewastatyna (DB06693) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Santa Cruz Biotechnology, Inc.: Mevastatin (Compactin) (CAS 73573-88-3) (ang.). [dostęp 2014-01-22].
  4. Mewastatyna (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2014-01-25].
  5. Serajuddin, Abu T. M., Ranadive, Sunanda A., Mahoney, Eileen M.. Relative lipophilicities, solubilities, and structure-pharmacological considerations of 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme a (HMG-COA) reductase inhibitors pravastatin, lovastatin, mevastatin, and simvastatin. „Journal of Pharmaceutical Sciences”. 80 (9), s. 830-834, 1991. DOI: 10.1002/jps.2600800905. PMID: 1800703. 
  6. Mewastatyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2014-01-22].
  7. Maciej Banach, Jacek Rysz, Krzysztof J. Filipiak: Simwastatyna. Gdańsk: Via Medica, 2009, s. 2-3. ISBN 978-83-7599-118-5.
  8. 8,0 8,1 Akira Endo. The discovery and development of HMG-CoA reductase inhibitors. „Journal of Lipid Research”. 33 (11), s. 1569-1582, 1992. PMID: 1464741 (ang.). 
  9. Alian G. Brown, Terry C. Smale, Trevor J. King, Rainer Hasenkamp i inni. Crystal and Molecular Structure of Compactin, a New Antifungal Metabolite from Penicillium brevicompactum.. „Journal of the Chemical Society, Perkin Transactions 1”, s. 1165-1170, 1976. DOI: 10.1039/P19760001165. PMID: 945291 (ang.). 
  10. 10,0 10,1 Maciej Banach, Krzysztof J. Filipiak, Grzegorz Opolski: Aktualny stan wiedzy na temat statyn. Poznań: 2013, s. 31. ISBN 978-83-63622-21-3.
  11. Sharon A Glynn, Dermot O'Sullivan, Alex J Eustace, Martin Clynes i inni. The 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme A reductase inhibitors, simvastatin, lovastatin and mevastatin inhibit proliferation and invasion of melanoma cells. „BMC Cancer”. 8 (1), s. 9, 2008. DOI: 10.1186/1471-2407-8-9. PMID: 18199328. PMCID: PMC2253545 (ang.). 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.