Mgła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy zjawiska atmosferycznego. Zobacz też: inne znaczenia słowa „mgła”.
Mgła – widok z Oberfallenberg
Mgła nad osiedlem Na Kozłówce w Krakowie
Mgła wokół góry Lushan w prowincji Jiangxi w Chinach.
Mgła – Podkarpacie

Mgła – zjawisko kondensacji pary wodnej zawartej w powietrzu, które powoduje w przyziemnej warstwie powietrza zmniejszenie widzialności poniżej 1000m. Gdy widzialność wynosi od 1000 do 2000m mówi się potocznie że jest mglisto. Gdy widzialność wynosi ponad 2000m mówimy o występowaniu zamglenia[1].

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Mgła może występować zarówno przy temperaturze dodatniej, jak i ujemnej. Gdy temperatura jest dodatnia mgła składa się z drobnych kropelek wody, w temperaturze poniżej 0 °C mgła może składać się z drobnych kropelek przechłodzonej wody lub kryształków lodu, ewentualnie z mieszaniny przechłodzonych kropelek wody i kryształów lodu[1].

1m3 mgły zawiera od 0,05 g do 1 g wody. Przy silnej mgle (widzialność do 200 m) w 1m3 jest 200-600 kropelek wody. Promień tych że kropelek wynosi od 0,1 do 50-60 μm. Kropelki mgły tworzą się najchętniej na jądrach kondensacyjnych produktów spalania 50%, kryształków soli 40% i cząsteczek ziemi 10%. W 80% jądra kondensacyjne mgły mają średnicę 1 μm[1].

Mgła różni się od chmur stratus tym, że jej dolna podstawa styka się z powierzchnią ziemi, podczas gdy podstawa chmur jest ponad powierzchnią ziemi. Gdy kropelki mgły rosną, mgła może przekształcić się w drobny opad atmosferyczny typu mżawka. Woda zawarta we mgle może osiadać na różnych przedmiotach, tworząc osad atmosferyczny. Szczególnie groźnym zjawiskiem jest oblodzenie.

Podział mgieł[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na warunki powstawania[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe

Mgły lodowe[edytuj | edytuj kod]

Mgły orograficzne
Powstają przez ochłodzenie wilgotnego powietrza w wyniku jego uniesienia. Tworzą się najczęściej w górach.
Mgły z wyparowania
Powstają na skutek parowania z cieplejszej, swobodnej powierzchni wodnej. Powietrze ogrzane od powierzchni wody i nasycone parą wodną unosi się, unosząc się ochładza się, a zawarta w nim para wodna ulega skropleniu. Do tworzenia się tego rodzaju mgieł potrzebny jest normalny profil temperatury powietrza w przyziemnej/przywodnej warstwie powietrza o stosunkowo dużym pionowym gradiencie temperatury (rzędu 2–4 °C/m). Mgła tego rodzaju powstaje w wyniku:
  1. Napływu chłodnego powietrza nad znacznie cieplejszą wodę. Zjawisko to ma miejsce na krawędziach lodów arktycznych i jest nazywane „dymieniem” mórz arktycznych.
  2. Gdy deszcz wypada z wyższej warstwy cieplejszego powietrza i przechodzi przez chłodną warstwę zalegającą przy powierzchni ziemi. Parowanie ciepłych kropel powoduje powstanie mgły nazywanej deszczową. Mgła z wyparowania morza jest nazywana dymieniem morza[2].
Smog

Mieszanka mgły z dymem i spalinami.

Symbole wykorzystywane do opisu mgły[edytuj | edytuj kod]

Symbol Numer Opis
Symbol Fog7.png 40 mgła (mgła lodowa) w pewnej odległości od stacji
Symbol Fog12.png 47 mgła (mgła lodowa), niebo niewidoczne, gęstnieje
Symbol Fog8.png 45 mgła (mgła lodowa), niebo niewidoczne, bez zmian w ciągu ostatniej godziny
Symbol Fog6.png 43 mgła (mgła lodowa), niebo niewidoczne, staje się rzadsza
Symbol Fog11.png 46 mgła (mgła lodowa), niebo widoczne, gęstnieje
Symbol Fog10.png 44 mgła (mgła lodowa), niebo widoczne, bez zmian w ciągu ostatniej godziny
Symbol Fog5.png 42 mgła (mgła lodowa), niebo widoczne, staje się rzadsza
Symbol Fog3.png 28 po mgle lub mgle lodowej
Symbol Fog2.png 12 cienka warstwa mgły lub mgły lodowej na stacji, do 2 m na lądzie lub do 10 m na morzu – mniej lub bardziej ciągła
Symbol Fog1.png 11 cienka warstwa mgły lub mgły lodowej na stacji, do 2 m na lądzie lub do 10 m na morzu – w płatach
Symbol Fog4.png 41 mgła (mgła lodowa) w płatach
Symbol Fog13.png 48 mgła osadzająca szadź, niebo widoczne
Symbol Fog9.png 49 mgła osadzająca szadź, niebo niewidoczne

Pozostałe symbole można znaleźć na stronie Mapa synoptyczna.

Skala natężenia mgły[3]
Symbol Opis
Symbol Fog8.png2 ... reper na 200m już widoczny;
Symbol Fog8.png1 ... reper na 200m jeszcze nie widoczny, zaś reper na 500m już widoczny
Symbol Fog8.png0 ... reper na 500m jeszcze nie widoczny, zaś reper na 1000m już widoczny

Wpływ mgły na przyrodę[edytuj | edytuj kod]

Mgła powoduje zmniejszenie ilości promieniowania i wypromieniowywania energii oraz wpływa na zmniejszenie się parowania[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c M. Schmidt, Meteorologia dla każdego, Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1972.
  2. Mgły z wyparowania. [dostęp 2011-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. Dziennik Klimatyczny, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
  4. Stanisław Bac, Tytus Bartoszak, Bohdan Dobrzański, Uprawa roślin Tom 1, wyd. V, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sverre Petterssen: Zarys meteorologii. Warszawa: PWN, 1964.