Przejdź do zawartości

Międzynarodowa Unia Astronomiczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Międzynarodowa Unia Astronomiczna
International Astronomical Union
Union Astronomique Internationale
Logotyp / flaga
Mapa
74 kraje członkowskie Międzynarodowej Unii Astronomicznej
Siedziba

Paryż, Francja

Prezydent

Willy Benz

Utworzenie

28 lipca 1919

Strona internetowa

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union; fr. Union Astronomique Internationale – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXXII, odbył się w sierpniu 2024 r. w Kapsztadzie w Południowej Afryce, następny zaplanowany jest na 2027 rok w Rzymie we Włoszech[1]), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach).

Zorganizowana jest w 9 wydziałów, 39 komisji i 47 grup roboczych[2]. Posiada także wyspecjalizowane biura: Biuro IAU ds. Młodych Astronomów (IAU Office for Young Astronomers), Biuro IAU ds. Astronomii dla Rozwoju (IAU Office of Astronomy for Development), Biuro IAU ds. Popularyzacji Astronomii (IAU Office for Astronomy Outreach) oraz Biuro Astronomii dla Edukacji (IAU Office of Astronomy for Education). Obecnym prezydentem IAU jest Willy Benz, a sekretarzem generalnym Diana Mary Worrall[3].

Unia posiada wyłączne prawo do nadawania nazw nowo odkrytym ciałom niebieskim oraz nazywania tworów powierzchniowych na nich występujących. Zajmuje się tym Grupa Robocza ds. Oznaczeń i Nazewnictwa (ang. Working Group for Designations & Nomenclature)[4].

IAU powstała w 1919 roku w wyniku połączenia różnych międzynarodowych projektów, m.in. Carte du Ciel, Unii Słonecznej (Solar Union) i Międzynarodowego Biura Czasu (fr. Bureau International de l'Heure). Pierwszym prezydentem IAU był Benjamin Baillaud.

Polska przystąpiła do IAU w 1922 roku, obecnie do organizacji należy prawie dwustu polskich astronomów. Kilku najwybitniejszych Polaków zostało też wybranych na 6-letnią kadencję Wiceprezydentów Unii. Byli to: Tadeusz Banachiewicz (1932–1938), Eugeniusz Rybka (1952–1958), Wilhelmina Iwanowska (1973–1979) oraz Józef Smak (1991–1997).

W 2009 roku IAU przeprowadziła, we współpracy m.in. z ONZ, Międzynarodowy Rok Astronomii 2009, będący szeregiem projektów popularyzujących astronomię w społeczeństwie. W wydarzeniach wzięło udział łącznie 815 milionów ludzi ze 148 krajów[5].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ 33rd IAU General Assembly 2027. [dostęp 2026-09-19]. (ang.).
  2. ↑ Scientific Bodies [online], www.iau.org [dostęp 2026-09-19].
  3. ↑ Executive Committee [online], www.iau.org [dostęp 2026-09-19].
  4. ↑ Commision B2 WG Designations & Nomenclature. www.iau.org. [dostęp 2026-09-19]. (ang.).
  5. ↑ IYA2009 Final Report Executive Summary [online], www.astronomy2009.org [dostęp 2019-06-21].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]