Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego
Nazwa angielska Henryk Wieniawski Violin Competition
Lokalizacja Poznań  Polska
Aktywność w latach od 1935
Gatunek muzyczny muzyka poważna

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy imienia Henryka Wieniawskiego – odbywający się co pięć lat w Poznaniu konkurs oddający hołd wirtuozowi i kompozytorowi Henrykowi Wieniawskiemu, dla skrzypków do 30. roku życia.

Informacje ogólne[edytuj]

Jest to najstarszy konkurs skrzypcowy na świecie. Po raz pierwszy odbył się w 1935 roku w Warszawie [1]. Inicjatorem międzynarodowych spotkań młodych skrzypków był bratanek Henryka, Adam Wieniawski, a organizatorem Warszawskie Towarzystwo Muzyczne. Jego celem było propagowanie muzyki kompozytora oraz zapewnienie promocji wybitnym skrzypkom. Kolejne edycje miały się odbywać co pięć lat, jednak plany przerwała II wojna światowa. Drugi konkurs zorganizowany został po 17 latach w 1952 w Poznaniu. Od tej chwili konkurs odbywa się regularnie co pięć lat w Auli UAM, a organizatorem jest poznańskie Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego jest najstarszym europejskim konkursem skrzypcowym oraz członkiem i współzałożycielem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie.

Od 1957 konkursowi skrzypcowemu towarzyszy Międzynarodowy Konkurs Lutniczy im. Henryka Wieniawskiego.

W jury konkursu zasiadali m.in. Yehudi Menuhin (1996), Louis Persinger (1957 i 1962), Shlomo Mintz (2001), Neville Marriner (2006), Ida Haendel (2006), a także Irena Dubiska, Grażyna Bacewicz, Konstanty Andrzej Kulka, Igor Ojstrach i Henryk Szeryng[2], Maxim Vengerov (2011 i 2016).

Informacje szczegółowe[edytuj]

W 1935 roku – w setną rocznicę urodzin Henryka Wieniawskiego – jego bratanek Adam, sam też kompozytor, zainicjował w Warszawie międzynarodowe spotkania młodych skrzypków; w glorii laureatów opuścili je: Francuzka Ginette Neveu (z I nagrodą), u progu wielkiej kariery, tragicznie przerwanej katastrofą lotniczą; Rosjanin Dawid Ojstrach (II nagroda), o którego późniejszej roli w światowej wiolinistyce wprost nie uchodzi przypominać oraz Anglik Henry Temianka (III nagroda). Wśród nagrodzonych byli też m.in. Ida Haendel, Bronisław Gimpel, Grażyna Bacewicz i wielu innych, którym wojna pokrzyżowała artystyczne drogi, a także przerwała tak pięknie rozpoczęte dzieje konkursu.

Po 17 latach Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odrodził się on w Poznaniu – mieście, które wobec zniszczonej stolicy – z wielu względów najbardziej było predestynowane do tej roli. Uwielbiał je kiedyś sam Wieniawski. I chociaż w grudniu 1952 roku zjawiło się tutaj zaledwie 23 skrzypków z 7 krajów, to niektóre ich nazwiska do dzisiaj poruszają melomanów. Zwyciężył młodziutki Igor Ojstrach (syn Dawida). Tuż za nim (z II nagrodą ex aequo) byli Wanda Wiłkomirska i Rosjanin Julian Sitkowiecki. III Konkurs (w 1957 r. z 45 uczestnikami z 16 państw i m.in. z Dawidem Ojstrachem w jury), to rywalizacja między Rosjanką Rozą Fajn i faworytem publiczności, Amerykaninem Sidney Harthem. W 1962 r., już przez nikogo nie kwestionowanym zwycięzcą został jego rodak, fenomenalny Charles Treger. Pięć lat później (1967 r.) triumfował po raz pierwszy Polak Piotr Janowski. VI Konkurs w 1972 r. należał do trzech skrzypaczek: Rosjanki Tatiany Grindienko, Japonki Shizuki Ishikawy i Polki Barbary Górzyńskiej, za to następny w 1977 r. zdominowali mężczyźni: Wadim Brodski, Piotr Milewski i Michaił Wajman. Kolejny turniej (1981 r.) rozegrał się z legendarnym Henrykiem Szeryngiem w roli szefa jurorów i pod znakiem dominacji Japończyków; Obok Keiko Urushihary (I miejsce), jeszcze cztery główne nagrody im przypadły w udziale. IX Konkurs (1986 r.), to triumf Rosjanina Ewgenija Buszkowa. Natomiast jubileuszowa, dziesiąta edycja (1991 r.), z liczbą 54 uczestników, zakończyła się podwójnym sukcesem Polaków – Bartłomieja Nizioła i Piotra Pławnera. Tymczasem w 1996 r. jurorzy pod honorowym przewodnictwem Yehudi Menuhina, nie znaleźli osobowości godnej złotego medalu i dopiero II nagrodą obdarzyli Japonkę Reiko Otani.

Dwunasty z kolei Konkurs Wieniawskiego w 2001 roku otworzył nowy rozdział w jego dziejach. Organizatorzy zdecydowali się powierzyć współautorstwo programu, regulaminu i składu jury Shlomo Mintzowi, wioliniście i pedagogowi o uznanym, międzynarodowym autorytecie. Artysta rzeczywiście przyciągnął ponad 100 ciekawych talentów, spośród których sam wyselekcjonował 46 kandydatów do właściwej rywalizacji. Wygrała ją 16-letnia Rosjanka Alena Bayeva. Trzynasta edycja była efektem doświadczeń poprzedniej. Wraz z zarządem Towarzystwa im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, wspartym zespołem konsultantów w kraju i za granicą, współtworzył ją Konstanty Andrzej Kulka, jeden z najznakomitszych polskich artystów-muzyków. On też, razem z Wandą Wiłkomirską i Bartłomiejem Niziołem – przedstawicielami dwóch, jakże różnych generacji laureatów Konkursu oraz ośmioma autorytetami gry skrzypcowej ze świata, poszukiwał najgodniejszych młodych wirtuozów lauru Wieniawskiego 2006. Godność tę uzyskała Polka Agata Szymczewska, wykształcona w poznańskiej Akademii Muzycznej oraz w Wyższej Szkole Muzycznej w Hanowerze. Czternasta edycja należała do wyjątkowych. Funkcję przewodniczącego jury objął skrzypek światowego formatu Maxim Vengerov. Honorową przewodniczącą została Ida Haendel. Po raz pierwszy uczestnicy byli kwalifikowani do konkursu na podstawie preselekcji, które w dziewięciu miastach świata (w Bergamo, Londynie, Quebecu, Jokohamie, Seulu, Moskwie, Baku, Brukseli i Poznaniu) osobiście przeprowadził Vengerov. Nowością był również etap z orkiestrą kameralną. Pierwszą nagrodą i Złotym Medalem Towarzystwa Muzycznego im. Henryka Wieniawskiego została uhonorowana koreańska skrzypaczka Soyoung Yoon. Ostatnia piętnasta edycja konkursu odbyła się w 2016 roku. Zwyciężyła gruzińsko-turecka wiolinistka Veriko Tchumburidze.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. H. Wieniawskiego organizowany przez Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu jest członkiem-założycielem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie (World Federation of International Music Competitions – WFIMC). Federacja, utworzona przez trzynaście międzynarodowych konkursów muzycznych, powstała w 1957 r. Obecnie WFIMC zrzesza ponad 120 członków – konkursów muzycznych charakteryzujących się najwyższymi artystycznymi i organizacyjnymi standardami. Członkowie Federacji odgrywają ważną rolę, wskazując i promując najbardziej obiecujące talenty muzyki klasycznej, wspomagając rozwój ich kariery – poprzez umożliwienie im zaistnienia na scenie konkursowej przed wybitnymi jurorami, publicznością oraz mediami.

Laureaci[edytuj]

Konkurs Rok I miejsce II miejsce III miejsce
I 1935 Ginette Neveu (Francja) Dawid Ojstrach (ZSRR) Henry Temianka (Wlk. Brytania)
II 1952 Igor Ojstrach (ZSRR) ex aequo:
Julian Sitkowiecki (ZSRR)
Wanda Wiłkomirska (Polska)
ex aequo:
Blanche Tarjus (Francja)
Marina Iaszwili (ZSRR)
Olga Parchomienko (ZSRR)
III 1957 Roza Fajn (ZSRR) Sidney Harth (USA) Mark Komissarow (ZSRR)
IV 1962 Charles Treger (USA) Oleg Krysa (ZSRR) Krzysztof Jakowicz (Polska)
V 1967 Piotr Janowski (Polska) Michał Bezwierchnyj (ZSRR) Kaja Danczowska (Polska)
VI 1972 Tatiana Grindienko (ZSRR) Shizuka Ishikawa (Japonia) Barbara Górzyńska (Polska)
VII 1977 Wadim Brodskij (ZSRR) ex aequo:
Piotr Milewski (Polska)
Michaił Wajman (ZSRR)
ex aequo:
Zachar Bron (ZSRR)
Peter A. Zazofsky (USA)
VIII 1981 Keiko Urushihara (Japonia) Elisa Kawaguti (Japonia) Aureli Błaszczok (Polska)
IX 1986 Jewgienij Buszkow (ZSRR) ex aequo:
Nobu Wakabayashi (Japonia)
Robert Kabara (Polska)
Wiktor Kuzniecow (ZSRR)
X 1991 ex aequo:
Bartłomiej Nizioł (Polska)
Piotr Pławner (Polska)
Chie Abiko (Japonia) Reiko Shiraishi (Japonia)
XI 1996 Nie przyznano Reiko Otani (Japonia) Akkiko Tanaka (Japonia)
XII 2001 Alona Bajewa (Rosja) ex aequo:
Soojin Han (Korea)
Roman Simović (Jugosławia)
ex aequo:
Gaik Kazazian (Armenia)
Bracha Malkin (USA)
Hiroko Takahashi (Japonia)
XIII 2006 Agata Szymczewska (Polska) Airi Suzuki (Japonia) Anna Maria Staśkiewicz (Polska)
XIV 2011 Soyoung Yoon (Korea Południowa)[3] Miki Kobayashi (Japonia) Stefan Tarara (Niemcy)
XV 2016 Veriko Tchumburidze (Gruzja/Turcja)[4] ex aequo:
Bomsori Kim (Korea Południowa)
Seiji Okamoto (Japonia)
Nie przyznano

XV Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego[edytuj]

XV Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odbył się w dniach 8–23 października 2016. Kandydaci byli wcześniej kwalifikowani do konkursu na podstawie preselekcji przeprowadzonych przez Przewodniczącego Jury Maxima Vengerova.

W konkursie przyznanych zostało siedem nagród regulaminowych [5] w następującej wysokości:

  • 1 nagroda - 30.000 Euro - Veriko Tchumburidze (Gruzja/Turcja)
  • 2 nagroda - 20.000 Euro ex aequo - Bomsori Kim (Korea Południowa), Seiji Okamoto (Japonia)
  • 3 nagroda - nie przyznano
  • 4 nagroda - 10.000 Euro - Luke Hsu (USA)
  • 5 nagroda - 10.000 Euro - Richard Lin (Tajwan/USA)
  • 6 nagroda - 5.000 Euro - Maria Włoszczowska (Polska)
  • 7 nagroda - 5.000 Euro - Ryosuke Suho (Japonia)

Dodatkowo przyznano:

  • Nagrodę Kapituły Krytyków - 3.000 Euro - Veriko Tchumburidze, Bomsori Kim
  • Nagroda Jury Młodych - 3.000 Euro - Veriko Tchumburidze

W Konkursie przyznano także liczne nagrody pozaregulaminowe[6].

Przypisy

  1. Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego w Encyklopedii PWN [dostęp 2016-09-11].
  2. Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań, 2014, s.177, 251, ​ISBN 978-83-7818-643-4
  3. Laureaci XIV Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego. [dostęp 2011-10-21].
  4. Laureaci 15. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego (2016). [dostęp 2016-10-23].
  5. Nagrody - Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, „Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego” [dostęp 2017-10-03] (pol.).
  6. Nagrody - Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, „Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego” [dostęp 2017-10-03] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj]