Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego
Henryk Wieniawski Violin Competition
Data i miejsce od 1935
Poznań,
Polska,
Aula Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
Organizator Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu
Założyciel Adam Wieniawski
Tematyka muzyka poważna
Strona internetowa

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy imienia Henryka Wieniawskiego – konkurs muzyczny odbywający się co pięć lat w Poznaniu oddający hołd wirtuozowi i kompozytorowi Henrykowi Wieniawskiemu, dla skrzypków do 30. roku życia.

Charakterystyka Konkursu[edytuj | edytuj kod]

Jest to najstarszy konkurs skrzypcowy na świecie. Po raz pierwszy odbył się w 1935 roku w Warszawie[1]. Inicjatorem międzynarodowych spotkań młodych skrzypków był bratanek Henryka, Adam Wieniawski, a organizatorem Warszawskie Towarzystwo Muzyczne. Jego celem było propagowanie muzyki kompozytora oraz zapewnienie promocji wybitnym skrzypkom. Kolejne edycje miały się odbywać co pięć lat, jednak plany przerwała II wojna światowa. Drugi konkurs zorganizowany został po 17 latach w 1952 w Poznaniu. Od tej chwili konkurs odbywa się regularnie co pięć lat w Auli UAM, a organizatorem jest poznańskie Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego jest najstarszym europejskim konkursem skrzypcowym oraz członkiem i współzałożycielem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie.

Od 1957 konkursowi skrzypcowemu towarzyszy Międzynarodowy Konkurs Lutniczy im. Henryka Wieniawskiego.

W jury konkursu zasiadali m.in. Yehudi Menuhin (1996), Louis Persinger (1957 i 1962), Shlomo Mintz (2001), Neville Marriner (2006), Ida Haendel (2006), a także Irena Dubiska, Grażyna Bacewicz, Konstanty Andrzej Kulka, Igor Ojstrach i Henryk Szeryng[2], Maksim Wiengierow (2011 i 2016).

Historia Konkursu[edytuj | edytuj kod]

W 1935 roku – w setną rocznicę urodzin Henryka Wieniawskiego – jego bratanek Adam, sam też kompozytor, zainicjował w Warszawie międzynarodowe spotkania młodych skrzypków; w glorii laureatów opuścili je: Francuzka Ginette Neveu (z I nagrodą), u progu wielkiej kariery, tragicznie przerwanej katastrofą lotniczą; Rosjanin Dawid Ojstrach (II nagroda), o którego późniejszej roli w światowej wiolinistyce wprost nie uchodzi przypominać oraz Anglik Henry Temianka (III nagroda). Wśród nagrodzonych byli też m.in. Ida Haendel, Bronisław Gimpel, Grażyna Bacewicz i wielu innych, którym wojna pokrzyżowała artystyczne drogi.

Po 17 latach Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odrodził się w Poznaniu – mieście, które wobec zniszczonej stolicy – z wielu względów najbardziej było predestynowane do tej roli. Uwielbiał je kiedyś sam Wieniawski. I chociaż w grudniu 1952 roku zjawiło się tutaj zaledwie 23 skrzypków z 7 krajów, to niektóre ich nazwiska do dzisiaj poruszają melomanów. Zwyciężył młodziutki Igor Ojstrach (syn Dawida). Tuż za nim (z II nagrodą ex aequo) byli Wanda Wiłkomirska i Rosjanin Julian Sitkowiecki. III Konkurs (w 1957 r. z 45 uczestnikami z 16 państw i m.in. z Dawidem Ojstrachem w jury), to rywalizacja między Rosjanką Rozą Fajn i faworytem publiczności, Amerykaninem Sidney Harthem. W 1962 r., już przez nikogo nie kwestionowanym zwycięzcą został jego rodak, fenomenalny Charles Treger. Pięć lat później (1967 r.) triumfował po raz pierwszy Polak Piotr Janowski. VI Konkurs w 1972 r. należał do trzech skrzypaczek: Rosjanki Tatiany Grindienko, Japonki Shizuki Ishikawy i Polki Barbary Górzyńskiej, za to następny w 1977 r. zdominowali mężczyźni: Wadim Brodski, Piotr Milewski i Michaił Wajman. Kolejny turniej (1981 r.) rozegrał się z legendarnym Henrykiem Szeryngiem w roli szefa jurorów i pod znakiem dominacji Japończyków; Obok Keiko Urushihary (I miejsce), jeszcze cztery główne nagrody im przypadły w udziale. IX Konkurs (1986 r.), to triumf Rosjanina Ewgenija Buszkowa. Natomiast jubileuszowa, dziesiąta edycja (1991 r.), z liczbą 54 uczestników, zakończyła się podwójnym sukcesem Polaków – Bartłomieja Nizioła i Piotra Pławnera. Tymczasem w 1996 r. jurorzy pod honorowym przewodnictwem Yehudi Menuhina, nie znaleźli osobowości godnej złotego medalu i dopiero II nagrodą obdarzyli Japonkę Reiko Otani.

Dwunasty z kolei Konkurs Wieniawskiego w 2001 roku otworzył nowy rozdział w jego dziejach. Organizatorzy zdecydowali się powierzyć współautorstwo programu, regulaminu i składu jury Shlomo Mintzowi, wioliniście i pedagogowi o uznanym, międzynarodowym autorytecie. Artysta rzeczywiście przyciągnął ponad 100 ciekawych talentów, spośród których sam wyselekcjonował 46 kandydatów do właściwej rywalizacji. Wygrała ją 16-letnia Rosjanka Alena Bajewa. Trzynasta edycja była efektem doświadczeń poprzedniej. Wraz z zarządem Towarzystwa im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, wspartym zespołem konsultantów w kraju i za granicą, współtworzył ją Konstanty Andrzej Kulka, jeden z najznakomitszych polskich artystów-muzyków. On też, razem z Wandą Wiłkomirską i Bartłomiejem Niziołem – przedstawicielami dwóch, jakże różnych generacji laureatów Konkursu oraz ośmioma autorytetami gry skrzypcowej ze świata, poszukiwał najgodniejszych młodych wirtuozów lauru Wieniawskiego 2006. Godność tę uzyskała Polka Agata Szymczewska, wykształcona w poznańskiej Akademii Muzycznej oraz w Wyższej Szkole Muzycznej w Hanowerze. Czternasta edycja należała do wyjątkowych. Funkcję przewodniczącego jury objął skrzypek światowego formatu Maksim Wiengierow. Honorową przewodniczącą została Ida Haendel. Po raz pierwszy uczestnicy byli kwalifikowani do konkursu na podstawie preselekcji, które w dziewięciu miastach świata (w Bergamo, Londynie, Quebecu, Jokohamie, Seulu, Moskwie, Baku, Brukseli i Poznaniu) osobiście przeprowadził Wiengierow. Nowością był również etap z orkiestrą kameralną. Pierwszą nagrodą i Złotym Medalem Towarzystwa Muzycznego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu została uhonorowana koreańska skrzypaczka Yoon So-young. Ostatnia piętnasta edycja konkursu odbyła się w 2016 roku. Zwyciężyła gruzińsko-turecka wiolinistka Weriko Czumburidze.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. H. Wieniawskiego organizowany przez Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu jest członkiem-założycielem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie (World Federation of International Music Competitions – WFIMC). Federacja, utworzona przez trzynaście międzynarodowych konkursów muzycznych, powstała w 1957 r. Obecnie WFIMC zrzesza ponad 120 członków – konkursów muzycznych charakteryzujących się najwyższymi artystycznymi i organizacyjnymi standardami. Członkowie Federacji odgrywają ważną rolę, wskazując i promując najbardziej obiecujące talenty muzyki klasycznej, wspomagając rozwój ich kariery – poprzez umożliwienie im zaistnienia na scenie konkursowej przed wybitnymi jurorami, publicznością oraz mediami.

Laureaci[edytuj | edytuj kod]

Lista laureatów i wyróżnionych
Edycja Rok I miejsce II miejsce III miejsce IV miejsce V miejsce VI miejsce Wyróżnieni lub następne miejsca
I 1935 Francja Ginette Neveu Dawid Ojstrach Wielka Brytania Henry Temianka Boris Goldsztejn Ljerko Spiller Mary Luisa Sardo VII. Polska Ida Haendel
VIII. Estonia Hubert Anton
IX. Polska Bronisław Gimpel
II 1952 Igor Ojstrach Julian Sitkowiecki
Polska Wanda Wiłkomirska
Marine Jaszwili
Olga Parchomienko
Francja Blanche Tarjus
Polska Igor Iwanow
Emil Kamilarow
Polska Henryk Palulis
Polska Edward Statkiewicz
Csaba Bokay Nie przyznano Kalman Banyák
Marta Hidy
Czechosłowacja Ladislav Jásek
Indie Homi Kanga
III 1957 Roza Fajn Stany Zjednoczone Sidney Harth Mark Komissarow Augustin Leon-Ara Turcja Ayla Erduran Władimir Malinin Wielka Brytania Daphne Godson
Dora Iwanowa
Francja Jean Leber
Polska Zenon Płoszaj
Czechosłowacja Jiří Šumpík
IV 1962 Stany Zjednoczone Charles Treger Oleg Krysa Polska Krzysztof Jakowicz Izabella Petrosjan Stany Zjednoczone Priscilla A. Ambrose
Mirosław Rusin
Polska Tomasz Michalak Aleksander Arenkow
Francja Antoine Goulard
Polska Janina Kaliszewska
Polska Andrzej Siwy
Kuba Evelio A. Tieles
V 1967 Polska Piotr Janowski Michał Bezwierchnyj Polska Kaja Danczowska Eduard Tetewosjan Anatolij Mielnikow Polska Michał Grabarczyk
Minczo Minczew
Polska Małgorzata Błażejewska
Polska Maria Brylanka
Ginka Giczkowa
VI 1972 Tatiana Grindienko Japonia Shizuka Ishikawa Polska Barbara Górzyńska Nie przyznano Graczija Arutunian
Polska Tadeusz Gadzina
Polska Stefan Czermak VII. Polska Edward Zbigniew Zienkowski
Japonia Machie Oguri
Magda Sarbu
Polska Stefan Stałanowski
VII 1977 Wadim Brodski Polska Piotr Milewski
Michaił Wajman
Zachar Bron
Stany Zjednoczone Peter Zazofsky
Francja Charles A. Linale Austria Hiro Kurosaki
Polska Anna Aleksandra Wódka
Japonia Kazuhiko Sawa Japonia Asa Konishi
Japonia Keiko Mizuno
VIII 1981 Japonia Keiko Urushihara Japonia Elisa Kawaguti Polska Aureli Błaszczok Japonia Seiji Kageyama Japonia Iwao Furusawa Japonia Megumi Shimane Lenuta Atanasiu-Ciulei
Polska Bartosz Bryła
Polska Magdalena Suchecka
Lothar Strauss
IX 1986 Jewgienij Buszkow Nie przyznano Polska Robert Kabara
Japonia Nobu Wakabayashi
Wiktor Kuzniecow Stany Zjednoczone Alexander Romanul Japonia Hiroko Suzuki Oleg Pochanowskij
Kanada Patricia Shih
Polska Dorota Siuda
Lothar Strauss
X 1991 Polska Bartłomiej Nizioł
Polska Piotr Pławner
Japonia Chie Abiko Japonia Reiko Shiraishi Polska Monika Jarecka Japonia Tomoko Yoshimura Nie przyznano Polska Erika Dobosiewicz
Polska Sebastian Gugała
Japonia Eijin Nimura
Polska Roland Orlik
Polska Ewa Pyrek
Polska Jarosław Żołnierczyk
XI 1996 Nie przyznano Japonia Reiko Otani Japonia Akiko Tanaka Polska Łukasz Błaszczyk
Japonia Asuka Sezaki
Polska Anna Reszniak Polska Maria Małgorzata Nowak Niemcy Karina Buschinger
Polska Erika Dobosiewicz
Polska Andrzej Hop
Japonia Chiyoko Noguchi
Finlandia Elina Vähälä
XII 2001 Rosja Alena Bajewa Korea Południowa Han Soo-jin
Ukraina Roman Simović
Armenia Gaik Kazazian
Stany Zjednoczone Bracha Malkin
Japonia Hiroko Takahashi
Japonia Mayuko Kamio Polska Jarosław Nadrzycki Wielka Brytania Alexandra Wood Francja Nicolas Dautricourt
Polska Jakub Haufa
Polska Mariusz Morys
XIII 2006 Polska Agata Szymczewska Japonia Airi Suzuki Polska Anna Maria Staśkiewicz Rosja Lew Sołodownikow Polska Maria Machowska
Polska Jarosław Nadrzycki
Polska Wojciech Pławner Rosja Simeon Klimaszewskij
XIV[3] 2011 Korea Południowa Yoon So-young Japonia Miki Kobayashi Niemcy Stefan Tarara Nie przyznano Kazachstan Erzhan Kulibajew
Rosja Ajlen Priczin
Japonia Arata Yumi
XV[4] 2016 Gruzja Turcja Weriko Czumburidze Korea Południowa Kim Bom-sori
Japonia Seiji Okamoto
Nie przyznano Stany Zjednoczone Luke Hsu Stany Zjednoczone Richard Lin Polska Maria Włoszczowska VII. Japonia Ryosuke Suho

XV Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego[edytuj | edytuj kod]

XV Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odbył się w dniach 8–23 października 2016[5]. Kandydaci byli wcześniej kwalifikowani do konkursu na podstawie preselekcji przeprowadzonych przez Przewodniczącego Jury Maksima Wiengierowa.

W konkursie przyznanych zostało siedem nagród regulaminowych[6] w następującej wysokości:

  • 1 nagroda – 30.000 Euro – Weriko Czumburidze (Gruzja/Turcja)
  • 2 nagroda – 20.000 Euro ex aequo – Kim Bom-sori (Korea Południowa), Seiji Okamoto (Japonia)
  • 3 nagroda – nie przyznano
  • 4 nagroda – 10.000 Euro – Luke Hsu (USA)
  • 5 nagroda – 10.000 Euro – Richard Lin (Tajwan/USA)
  • 6 nagroda – 5.000 Euro – Maria Włoszczowska (Polska)
  • 7 nagroda – 5.000 Euro – Ryosuke Suho (Japonia)

Dodatkowo przyznano:

  • Nagrodę Kapituły Krytyków – 3.000 Euro – Weriko Czumburidze, Kim Bom-sori
  • Nagroda Jury Młodych – 3.000 Euro – Weriko Czumburidze

W Konkursie przyznano także liczne nagrody pozaregulaminowe[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-09-11].
  2. Andrzej Wituski, Dorota Ronge-Juszczyk, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2014, s. 177, 251, ISBN 978-83-7818-643-4, OCLC 903323433.
  3. Laureaci XIV Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego. [dostęp 2011-10-21].
  4. Laureaci 15. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego (2016). [dostęp 2016-10-23].
  5. Anna S. Dębowska: Konkurs Wieniawskiego 2016: wyniki i podsumowanie (pol.). W: Gazeta Wyborcza - Muzyka [on-line]. 2016-10-22. [dostęp 2018-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-05)].
  6. a b Nagrody - Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, „Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego” [dostęp 2017-10-03] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]