Przejdź do zawartości

Międzynarodowy Rok ONZ

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Flaga ONZ.

Międzynarodowy Rok ONZ – międzynarodowe lata, czasami wchodzące w skład dłuższego okresu międzynarodowych dekad, projektowane każdorazowo przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w celu przyciągnięcia uwagi do wybranych kwestii o ogólnoświatowym znaczeniu.

Używając symboliki, zwłaszcza specjalnie zaprojektowanego logo, wybranego motto oraz infrastruktury Narodów Zjednoczonych, ONZ (czasem poprzez swoje agendy) koordynuje przebieg obchodów na skalę światową i regionalną, będąc katalizatorem zmian w istotnych dla świata kwestiach. Pewne szczególnie istotne tematyki powracają cyklicznie w kolejnych odsłonach, np. na początku i końcu wyznaczonej dekady. Wielokrotnie podkreślanym wątkiem w tematyce lat i dekad ONZ jest znaczenie elementów środowiska przyrodniczego oraz kultury ludzkiej i zjawisk społecznych dla realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG).

Od 1985 roku ONZ ogłasza całe Międzynarodowe Dekady, w celu zwrócenia uwagi społeczności międzynarodowej na najważniejsze zagadnienia o znaczeniu cywilizacyjnym i wspierania działań o znaczeniu światowym[1].

Tematyka Roku lub Dekady ONZ przyjmowana i ogłaszana jest w postaci rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ (czasem aktów wyspecjalizowanych agend ONZ) i podawana do wiadomości publicznej na stronie internetowej organizacji[2][3][4][5].

Zazwyczaj, specjalnie wyznaczona dla danego Roku, agencja prezentuje w następnym roku pisemny raport podsumowujący działania i wydarzenia, które miały miejsce na całym świecie pod auspicjami Międzynarodowego Roku, oraz przygotowuje rekomendacje na przyszłość.

Międzynarodowe lata ONZ

[edytuj | edytuj kod]
Sala posiedzeń Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.
Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 - reklama na toruńskiej starówce.

Międzynarodowe dekady ONZ

[edytuj | edytuj kod]
  • 2027–2036
    • Dekada Wylesiania i Ponownego Zalesiania zgodnych z Zasadami Zrównoważonego Zarządzania Lasami
  • 2025–2034
    • Dekada Walki z Burzami Piaskowymi i Pyłowymi
    • Dekada Działań na rzecz Nauk Kriosferycznych (Lodowcowych)
    • Druga Międzynarodowa Dekada Ludzi Pochodzenia Afrykańskiego
  • 2024–2033
    • Dekada Nauk na rzecz Zrównoważonego Rozwoju[3]
  • 2022–2032
    • Dekada Języków Rdzennych
  • 2021–2030
    • Dekada Nauk o Ocenie na rzecz Zrównoważonego Rozwoju
    • Dekada na rzecz odbudowy ekosystemu
    • Druga Dekada Działania na rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
    • Czwarta Międzynarodowa Dekada Wykorzenienia Kolonializmu
    • Dekada zdrowego starzenia się
  • 2019–2028
    • Dekada Pokoju Nelsona Mandeli
    • Dekada Rolnictwa Rodzinnego
  • 2018–2028
    • Dekada Działań "Woda dla Zrównoważonego Rozwoju"
    • Trzecia Druga Dekada Walki z Ubóstwem
  • 2016–2025
    • Dekada działań na rzecz żywienia
    • Trzecia Dekada Rozwoju Przemysłowego dla Afryki
  • 2015–2024
    • Międzynarodowa Dekada Ludzi Pochodzenia Afrykańskiego
  • 2014–2024
    • Dekada Zrównoważonej Energii dla Wszystkich
  • 2013–2022
    • Dekada Zbliżenia Kultur
  • 2011–2020
    • Dekada Różnorodności Biologicznej
    • Dekada Działania na rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
    • Trzecia Międzynarodowa Dekada Wykorzenienia Kolonializmu
  • 2010–2020
    • Dekada Pustyń i Walki z Pustynnieniem, ustanowiona na wniosek agendy ONZ, UNEP - rezolucja 60/192 z 19 grudnia 2007
  • 2008–2017
    • Druga Dekada Walki z Ubóstwem - rezolucja 62/205 z 19 grudnia 2007
  • 2006–2016
    • Dekada Odbudowy i Zrównoważonego Rozwoju Zagrożonych Regionów, ustanowiona w trzecią dekadę po katastrofie w elektrowni atomowej w Czarnobylu - rezolucja 62/9 z 20 listopada 2007
  • 2005–2014
    • Dekada Edukacji na temat Zrównoważonego Rozwoju (pod patronatem UNESCO)[57] – rezolucja 57/254 z 20 grudnia 2002
    • Druga Międzynarodowa Dekada Ludności Tubylczej na Świecie- rezolucja 59/174 z 20 grudnia 2004;
      16 grudnia 2005 Zgromadzenie Ogólne przyjęło Program Działania dla Drugiej Międzynarodowej Dekady Ludności Tubylczej na Świecie , pod hasłem: "Partnerstwo dla działania i godności" - dokument A/60/270, sect. II
  • 2003–2012
    • Dekada Piśmienności / Zwalczania Analfabetyzmu: Edukacja dla Wszystkich - rezolucja 56/116 z 19 grudnia 2001
  • 2001–2010
    • Dekada Ograniczania Malarii w Krajach Rozwijających się, zwłaszcza w Afryce (pod patronatem WHO i UNICEF-u - rezolucja 60/221 z 22 grudnia 2006
    • Druga Międzynarodowa Dekada Eliminacji Kolonializmu, ustanowiona w 40. rocznicę uchwalenia Deklaracji o Przyznaniu Niepodległości Krajom i Ludom Kolonialnym - rezolucja 55/146 z 8 grudnia 2000
    • Międzynarodowa Dekada Kultury Pokoju i Niestosowania Przemocy dla Dobra Dzieci na Całym Świecie' (pod patronatem UNESCO) - rezolucja A/RES/59/143 (72 posiedzenie plenarne 15 grudnia 2004)[58]
  • 1997–2006
    • Dekada Walki z Ubóstwem
  • 1994/95–2004
    • Dekada Edukacji Praw Człowieka[59] – rezolucja 49/184 z 23 grudnia 1994
    • Międzynarodowa Dekada Ludności Tubylczej na Świecie - rezolucja 48/163 z 21 grudnia 1993
  • 1991–2000
    • Druga Dekada Rozwoju Przemysłowego Afryki[60]
    • Dekada Przeciwko Narkomanii
    • Druga Dekada Transportu i Komunikacji w Afryce
  • 1990–2000
    • Międzynarodowa Dekada Eliminacji Kolonializmu
    • Czwarta Dekada Rozwoju ONZ
  • 1990–1999
    • Dekada na rzecz Ograniczania Klęsk Żywiołowych
    • Dekada Prawa Międzynarodowego
  • lata 90.
    • Trzecia Dekada Rozbrojenia
  • 1988–1997
    • Światowa Dekada Rozwoju Kulturalnego
  • 1983–1992
    • Dekada Osób Niepełnosprawnych[61]
  • 1981–1990
    • Trzecia Dekada Rozwoju ONZ
    • Dekada Zaopatrzenia w Wodę Pitną i Sanitacji
  • 1980–1990
    • Druga Dekada Rozbrojenia
  • lata 80.
    • Dekada Rozwoju Przemysłowego Afryk
  • 1976–1985
    • Dekada Kobiet: Równość, Rozwój i Pokój
  • 1973–1982/83, 1983–1992/93, 1992/93–2002/03
    • I, II i III Dekada Walki z Rasizmem i Dyskryminacją Rasową[62]
  • 1971–1980
    • Druga Dekada Rozwoju ONZ
  • lata 70.
    • Dekada Rozbrojenia
  • lata 60. (1960–1970)
    • Pierwsza Dekada Rozwoju ONZ (ogłoszona na wniosek prezydenta Stanów Zjednoczonych rezolucją nr 1710 z 19 grudnia 1961)[63]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ UNIC Warsaw / Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie [online], www.unic.un.org.pl [dostęp 2025-07-06].
  2. ↑ United Nations, International Years [online], United Nations [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  3. 1 2 Polski Komitet ds UNESCO, Dni, tygodnie, dekady ONZ [online], www.unesco.pl [dostęp 2025-07-05].
  4. ↑ United Nations, International Decades [online], United Nations [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  5. ↑ Konferencje i obchody organizowane przez UN [online], www.unic.un.org.pl [dostęp 2025-07-05].
  6. ↑ United Nations, International Year of Asteroid Awareness and Planetary Defence, 2029 [online], United Nations [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  7. ↑ w, Water Action Decade; https://wateractiondecade.org/, Organizacja Narodów Zjednoczonych, 21 czerwca 2018 [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  8. ↑ o, Global Launch of the UN Decade of Family Farming (2019-2028) [online], WFO-OMA, 31 maja 2019 [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  9. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  10. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  11. ↑ Home | International Year of Rangelands and Pastoralists Initiative [online], iyrp.info, 27 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  12. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  13. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  14. ↑ Endorsing Organizations [online], IYQ 2025 [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  15. ↑ StudioFabryka.pl, Rok 2025 Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości [online], bswloszakowice.pl [dostęp 2025-07-05].
  16. ↑ For people, for peace [online], undp [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  17. ↑ Home | International Year of Camelids (IYC) 2024 | Food and Agriculture Organization of the United Nations [online], InternationalYearofCamelids [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  18. ↑ Kończy się Międzynarodowy Rok Prosa i podobnych zbóż - Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych - Portal Gov.pl [online], Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych [dostęp 2025-07-05].
  19. ↑ Home | International Year of Millets 2023 | Food and Agriculture Organization of the United Nations [online], InternationalYearOfMillets [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  20. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  21. ↑ Teksty przyjęte - Obecna sytuacja i perspektywy rybołówstwa łodziowego w UE - Czwartek, 19 stycznia 2023 r. [online], www.europarl.europa.eu [dostęp 2025-07-05].
  22. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  23. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  24. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  25. ↑ 2022 was the International Year of Mountains. Here is why it matters [online], UN Decade on Restoration [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  26. ↑ Międzynarodowe lata ustanowione przez ONZ w 2021 roku [online], UNIC Warsaw [dostęp 2021-06-09].
  27. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  28. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  29. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  30. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  31. ↑ 2020 Międzynarodowym Rokiem Zdrowia Roślin [online], Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich [dostęp 2021-06-09].
  32. ↑ 2020 - Year of the Nurse and the Midwife [online], www.who.int [dostęp 2025-07-05] (ang.).
  33. ↑ 2019: Międzynarodowy Rok Języków Rdzennych [online], Polski Komitet ds. UNESCO [dostęp 2021-06-09].
  34. ↑ Międzynarodowy Rok Układu Okresowego Pierwiastków Chemicznych 2019 [online], UNIC Warsaw [dostęp 2021-06-09].
  35. ↑ 2019: Międzynarodowy Rok Układu Okresowego Pierwiastków Chemicznych [online], Polski Komitet ds. UNESCO [dostęp 2021-06-09].
  36. ↑ Document Viewer [online], docs.un.org [dostęp 2025-07-05].
  37. 1 2 Międzynarodowy Rok Suchych Nasion Roślin Strączkowych. UNIC Polska. [dostęp 2017-01-28].
  38. ↑ 2015: Międzynarodowy Rok Światła. Polski Komitet ds. UNESCO. [dostęp 2015-12-20].
  39. ↑ ONZ ustanowiła rok 2015 Międzynarodowym Rokiem Gleby. CZARNA ZIEMIA Pismo Informacyjne Polskiego Towarzystwa Gleboznawczego (wersja htm) Numer 10 Marzec 2014. [dostęp 2015-07-05].
  40. ↑ MIĘDZYNARODOWY ROK KRYSTALOGRAFII 2014. UNIC Warszawa. [dostęp 2015-07-05].
  41. ↑ Międzynarodowy Rok Małych, Rozwijających się Państw Wyspiarskich. UNIC Warszawa. [dostęp 2015-07-05].
  42. 1 2 3 International Years. United Nations. [dostęp 2012-03-25]. (ang.).
  43. ↑ MIĘDZYNARODOWY ROK ROLNICTWA RODZINNEGO. UNIC Warszawa. [dostęp 2015-07-05].
  44. ↑ Międzynarodowy Rok Solidarności z Ludnością Palestyńską. UNIC Warszawa. [dostęp 2015-07-05].
  45. ↑ ONZ ogłosiła Międzynarodowy Rok Rodziny - www.deon.pl
  46. ↑ Proposal by the Government of Bolivia for an International Year of Quinoa. FAO, czerwiec 2011. [dostęp 2012-03-25]. (ang.).
  47. ↑ Międzynarodowy Rok Zrównoważonej Energii dla Wszystkich Ludzi (2012). Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie. [dostęp 2012-03-25].
  48. ↑ Międzynarodowy Rok Spółdzielczości (2012). Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie. [dostęp 2012-03-25].
  49. ↑ 2008 – Międzynarodowy Rok Warunków Sanitarnych. UNIC Warsaw. [dostęp 2013-06-17].
  50. ↑ Międzynarodowy Rok Mikrokredytu – oficjalna strona (ang.)
  51. ↑ 2004: Slavery Abolition Year - portal UNESCO (ang.)
  52. ↑ IYR na stronie FAO (ang.)
  53. ↑ Międzynarodowy Rok Ekoturystyki. UNIC Polska. [dostęp 2015-07-05].
  54. ↑ Międzynarodowy Rok Terenów Górskich - archiwum wydarzeń na UNIC Warsaw
  55. ↑ Woda dla życia
  56. ↑ Dekada na Rzecz Romów w Europie. wiadomosci.ngo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-12)]. na ngo.pl [opublikowano: 2005-02-16]
  57. ↑ Dekada Edukacji
  58. ↑ 59/143. Dekada Kultury Pokoju i Niestosowania Przemocy dla Dobra Dzieci na Całym Świecie, 2001-2010. Zgromadzenie Ogólne ONZ. [dostęp 2011-10-02]. (pol.).
  59. ↑ Historia Praw Człowieka
  60. ↑ Konferencje i obchody ONZ (Dzień Industrializacji Afryki). ONZ w Warszawie. [dostęp 2011-11-13].
  61. ↑ Konferencje i obchody ONZ (kalendarium). Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie. [dostęp 2011-11-26].
  62. ↑ Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie, 2006. [dostęp 2011-11-01].
  63. ↑ Dialogi o rozwoju: Koncepcje rozwoju i ich aplikacje. Global Development Research Group (GDRG). s. 9. [dostęp 2011-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)]. (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Międzynarodowy_Rok_ONZ&oldid=79969187”