Międzynarodowy Salon Lotniczo-Kosmiczny MAKS
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Miejscowość | |
Położenie na mapie obwodu moskiewskiego | |
Położenie na mapie Rosji | |
| Strona internetowa | |
Międzynarodowy Salon Lotniczo-Kosmiczny MAKS (ros. Международный авиационно-космический салон «МАКС») – cykliczna impreza rosyjskiego przemysłu lotniczego i kosmicznego organizowana w Żukowskim pod Moskwą, na lotnisku Instytutu Badań Lotniczych im. M.M. Gromowa. Salon pełni funkcję przeglądu najnowszych konstrukcji oraz platformy kontaktów biznesowych rosyjskiego sektora lotniczo-kosmicznego z partnerami zagranicznymi[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 r. rosyjski przemysł lotniczo-kosmiczny poszukiwał nowych form promocji na rynkach światowych. W 1992 r. w Żukowskim odbyło się wydarzenie MosAeroShow-92, które miało charakter eksperymentalny i stało się pierwszą próbą prezentacji rosyjskich konstrukcji w formule zbliżonej do zachodnich salonów lotniczych. Sukces organizacyjny skłonił władze do powołania cyklicznego Międzynarodowego Salonu Lotniczo-Kosmicznego MAKS, od 1993 r. organizowanego co dwa lata[2][1].
Stałym elementem MAKS jest udział najwyższych władz państwowych. Prezydenci Federacji Rosyjskiej wielokrotnie otwierali salon i odwiedzali ekspozycje – m.in. w 2015 r. Władimir Putin brał udział w ceremonii otwarcia i przeglądzie programu lotów[3] a w 2019 r. na inauguracji pojawił się wraz z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem[4].
O wystawie
[edytuj | edytuj kod]Salony lotnicze odbywają się w Żukowskim, na lotnisku centralnej bazy doświadczalnej Federacji Rosyjskiej – Instytutu Badań Lotniczych im. M.M. Gromowa. Po raz pierwszy wystawa odbyła się w 1993 r. i od tego czasu MAKS organizowany jest zazwyczaj co dwa lata i trwa sześć dni, z których ostatnie trzy są otwarte dla szerokiej publiczności. Istotne miejsce w programie MAKS zajmują konferencje naukowe i sympozja prowadzone pod auspicjami Państwowego Centrum Naukowego Rosji – CAGI[5].
Organizatorem wykonawczym salonu jest spółka akcyjna AO „Awiasałon” (ros. АО „Авиасалон”) (wcześniej działająca jako OAO „Авиасалон”), natomiast formalnymi organizatorami są Ministerstwo Przemysłu i Handlu Federacji Rosyjskiej oraz państwowa korporacja Rostiech. AO „Awiasałon” odpowiada za przygotowanie i obsługę techniczną wydarzenia[1][4].
W założeniu celem organizacji salonu jest prezentacja rosyjskich technologii oraz otwartości rynku wewnętrznego Federacji Rosyjskiej na wspólne projekty z partnerami zagranicznymi[6]. Na rynku rosyjskim MAKS jest ważnym wydarzeniem branżowym, największą wystawą techniki lotniczej w Europie Wschodniej i jednym z największych wydarzeń publicznych organizowanych w Rosji. Podczas sześciu dni trwania odwiedza go około 500 tysięcy osób; rekord frekwencji padł podczas edycji MAKS-2001, którą zobaczyło ponad 660 tysięcy widzów[7].
MAKS charakteryzuje nie tylko program wystawienniczy, lecz także widowiskowość. W ramach pokazów lotniczych występowały tam rosyjskie zespoły akrobacyjne („Russkije Witiazi”, „Striży” i in.), a także zagraniczne („Patrouille de France”, „Frecce Tricolori” czy chińska grupa „Pierwszy Sierpnia” i in.)[8].
Znaczenie
[edytuj | edytuj kod]Znaczenie MAKS wynika z połączenia funkcji pokazowej i targowej: podczas imprezy ogłaszane są premiery, a firmy zawierają kontrakty i prezentują ofertę eksportową; wydarzenie pozostaje jednym z kluczowych narzędzi promocji rosyjskiego przemysłu lotniczego i kosmicznego na rynkach państw trzecich[9].
W wymiarze lokalnym MAKS jest „wizytówką” Żukowskiego i obwodu moskiewskiego: generuje duży napływ odwiedzających, aktywizuje lokalne usługi i infrastrukturę oraz buduje markę regionu jako ośrodka badań i przemysłu lotniczego[10][11].
Edycje
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Daty | Wydarzenia i premiery | Liczba wystawców | Kontrakty / umowy | Liczba odwiedzających |
|---|---|---|---|---|---|
| 1992 (MosAeroShow)[1] | 11–16 sierpnia | Pierwsze pokazy w Żukowskim, prezentacje MiG-29 i Su-27 | ok. 200 firm | brak danych | brak danych |
| 1993[1] | 31 sierpnia - 5 września | Pierwsza edycja pod nazwą MAKS; udział delegacji zagranicznych | ok. 250 firm | pierwsze kontrakty eksportowe (szczegóły niepublikowane) | brak danych |
| 1995[12] | 22-27 sierpnia | Pokazy zespołu Russkije Witiazi | brak danych | umowy na dostawy sprzętu wojskowego (kwoty niejawne) | brak danych |
| 1997[13] | 19-24 sierpnia | Obecność prezydenta Borisa Jelcyna; prezentacja eksperymentalnego Su-37 | brak danych | brak danych | brak danych |
| 1999[14] | 17-22 sierpnia | Akcent na awionikę i elektronikę; demonstracje MiG-29SMT | brak danych | brak danych | brak danych |
| 2001[15] | 14-19 sierpnia | Premiera Tu-204-300 | ok. 500 firm | kontrakty cywilne i wojskowe, brak szczegółów | brak danych |
| 2003[16] | 19-24 sierpnia | Prezentacja Su-30MKI; rozwój eksportu do Indii | >500 firm | kontrakty z Indiami (Su-30MKI) | brak danych |
| 2005[17] | 16-21 sierpnia | Rozszerzenie programu o technologie kosmiczne | >600 firm | brak danych | brak danych |
| 2007[18] | 21-26 sierpnia | Wysoka frekwencja; udział ekip akrobacyjnych | >700 firm | brak danych | brak danych |
| 2009[19] | 18-23 sierpnia | Prezentacja w locie An-124 Rusłan; udział gości z 40 państw | >700 firm | kontrakty eksportowe (kwoty niepublikowane) | brak danych |
| 2011[20] | 16-21 sierpnia | Premiera w locie prototypu T-50 (PAK FA) | >800 firm | kontrakty modernizacyjne | ok. 440 000[21] |
| 2013[22] | 27 sierpnia - 1 września | Edycja jubileuszowa; >850 firm z 40 państw | 850 firm | kontrakty szac. 12–15 mld USD | ok. 340 000[21]; rekordowy dzień: >150 000 w sobotę[23] |
| 2015[21] | 25-30 sierpnia | Zmniejszona obecność Zachodu (sankcje); silna obecność Azji i Bliskiego Wschodu | >700 firm | kontrakty m.in. z Chinami i Indiami (kwoty niejawne) | ok. 405 000[21] |
| 2017[24] | 18-23 lipca | Prezentacja Su-35[25] i śmigłowca Mi-38 | 880 firm[26] | umowy eksportowe (szczegóły ograniczone) | brak danych |
| 2019[27] | 27 sierpnia – 1 września | Pokazy Irkut MC-21, szeroka promocja eksportowa | >800 firm | >230 kontraktów o wartości ok. 15 mld USD[28] | >250 000 po 4 dniach; kulminacja w weekend[29] |
| 2021[30] | 20–25 lipca | Premiera lekkiego myśliwca LTS Checkmate[31] | >800 firm | kontrakty głównie wewnętrzne (kwoty niepublikowane) | 63 110 po 4 dniach (limity covidowe)[32] |
| 2023[33] | 25–30 lipca (planowane) | Edycja odwołana | – | – | – |
| 2024[34] | lipiec (planowane) | Brak edycji stacjonarnej; projekt „eMAKS” online | – | – | – |
| 2025[35] | lipiec (planowane) | Salon przełożony na kolejny rok | – | – | – |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Aviasalon history. Aviasalon JSC. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ MAKS Presentation: Airshow. airshow.ru. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Vladimir Putin visited International Aviation and Space Salon MAKS. Kremlin.ru, 2015-08-25. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ a b The double-presidential visit as the highlight of the opening day at MAKS-2019. Afterburner, 2019-09-10. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Международный авиационно-космический салон (МАКС). Проект «Календарь событий», 2019-09-10. [dostęp 2025-09-12]. (ang.).
- ↑ Общая информация об Авиасалоне. OAO „Aviasalon”, 2009-08-19. [dostęp 2025-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ros.).
- ↑ МАКС в июле 2021 года пройдёт в Жуковском в пятнадцатый раз. Aviasalon.com, 2021-08-09. [dostęp 2025-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ros.).
- ↑ Китайская пилотажная группа «1 августа» впервые выступила в России. CBS MEDIA. [dostęp 2025-09-11]. (ros.).
- ↑ Rosoboronexport Signs Contracts Worth Over €1 Billion at MAKS 2021. Rostiech. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ MAKS air show is Russia’s calling card. Passport Magazine. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ MAKS Air Show. Russia eGuide. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Российская авиапромышленность учится салонным манерам. Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ Борис Ельцин сел в "МиГ". Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ В Подмосковье открылся МАКС-99. Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ Основные итоги МАКС-2001. Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ Итоги международного авиакосмического салона МАКС-2003. Радио Свобода. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ Авиасалон для своих МАКС-2005. Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ МАКС превзошел Ле-Бурже пробками. Газета.Ру. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ Итоги авиасалона МАКС-2009. Радио Свобода. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ МАКС-2011. Голос Америки. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ a b c d MAKS-2015 aerospace show hosts slightly over 400,000 visitors. 50skyshades (za: TASS), 2015-08-31. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ МАКС-2013. Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ MAKS show sets records in business deals, attendance. The Moscow Times, 2013-09-01. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ МАКС-2017. Коммерса́нтъ. [dostęp 2025-09-14]. (ros.).
- ↑ Lotnictwo i 9'2017 ↓, s. 49.
- ↑ Lotnictwo i 9'2017 ↓, s. 48.
- ↑ MAKS-2019: the Russian Aviation Showcase. European Defence Review, 2019-08-26. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Safran and Aviadvigatel to partner on Russian aviation programmes. Flightglobal, 2019-08-29. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Over 250,000 people visited MAKS-2019 in first 4 days — organizers. TASS, 2019-08-30. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Rostec announces presentation of a fundamentally new military plane From UAC at MAKS-2021. Rostec, 2021-07-15. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ See Russia’s new Checkmate fighter jet unveiled at defense expo. Defense News, 2021-07-27. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ Over 22,000 people visit MAKS-2021 air show on fourth day. TASS, 2021-07-23. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ MAKS 2023 aerospace show in Russia cancelled, to be moved. Interfax, 2023-06-30. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ The MAKS organizer to launch online demonstration of the Russian aircraft engineering achievements. Rostec, 2024-07-10. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).
- ↑ MAKS air show deferred until next year — Rostec CEO. TASS, 2025-06-03. [dostęp 2025-09-11]. (ang.).