Miękinia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Miękinia
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Urząd Miejski w Miękini
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

średzki

Gmina

Miękinia

Prawa miejskie

2023

Burmistrz

Jan Grzegorczyn

Powierzchnia

11,05 km²

Populacja (01.01.2023)
• liczba ludności
• gęstość


2054[1]
185,9 os./km²

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-330[2]

Tablice rejestracyjne

DSR

Położenie na mapie gminy Miękinia
Mapa konturowa gminy Miękinia, po lewej znajduje się punkt z opisem „Miękinia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Miękinia”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Miękinia”
Położenie na mapie powiatu średzkiego
Mapa konturowa powiatu średzkiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Miękinia”
Ziemia51°11′24,9″N 16°44′10,1″E/51,190250 16,736139
TERC (TERYT)

0218034

SIMC

0877424

Urząd miejski
ul. Kościuszki 41
55-330 Miękinia
Strona internetowa
BIP

Miękinia (tuż po wojnie Niemkini[3], niem. Nimkau[4]) – miasto w Polsce, położone w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy Miękinia. Prawa miejskie Miękinia uzyskała z dniem 1 stycznia 2023[5].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według Głównego Urzędu Statystycznego w styczniu 2023 r. Miękinia liczyła 2054 mieszkańców[1] (830. miejsce w kraju). Jest największą miejscowością gminy Miękinia.

Otrzymanie statusu miasta (2023)[edytuj | edytuj kod]

Na sesji w dniu 31 stycznia 2022 Rada Gminy w Miękini przyjęła uchwałę o przeprowadzeniu konsultacji społecznych w sprawie nadania statusu miasta miejscowości Miękinia. Termin konsultacji 18-25 lutego 2022[6]. W konsultacjach udział wzięło 458 spośród 13464 osób uprawnionych do głosowania (frekwencja wyniosła tylko 3,4%). Za nadaniem Miękini statusu miasta głos oddały 282 osoby (61,6%), 169 osób było przeciw (36,9%), a 7 osób wstrzymało się od głosu (1,5%)[7]. Dnia 29 marca 2022 roku, Rada Gminy Miękinia, głosami 14 radnych "za" przy jednym wstrzymującym się podjęła uchwałę XL/484/2022 w sprawie wystąpienia z wnioskiem o nadanie statusu miasta miejscowości Miękinia[8]. 1 stycznia 2023 doszło do nadania statusu miasta[9].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium historii Miękini[10], począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności:

  • 1305 Miękinia wymieniona w księgach fundacyjnych kapituły wrocławskiej, jako mała, lecz dająca spore dochody wieś z 65 mieszkańcami.
  • 1335 poświęcenie kościoła pod wezwaniem Marii Panny, zanotowane w rejestrze nuncjusza apostolskiego Galharda.
  • 1345 osada uzyskuje prawo lokacji na prawie niemieckim, nadana jako lenno książęce rodzinie von Seidlitz.
  • 1353 wieś włączono do Księstwa Wrocławskiego.
  • 1387 w księgach rachunkowych miasta Wrocławia odnotowano czynsz spłacony przez wieś Miękinię (villa Nymke).
  • 1450 wieś Miękinia przechodzi w posiadanie pana Petera von Saluscha, właściciela wsi Zabór.
  • 1549 cesarz habsburski Ferdynand I oddaje wieś w lenno rycerzowi Mikołajowi Popelau. Jako kolejnego właściciela odnotowano Hansa Popplau, rajcę miejskiego.
  • 1561 od tego roku we wsi był pastor.
  • 1589 od tego roku właścicielem Miękini jest Krzysztof von Schindel, po jego śmierci majątek odziedziczyła córka. Od niej cesarz Rudolf odkupił wszystkie prawa do wsi i majątku Miękinia oraz do sąsiednich, należących do spadkobierczyni, miejscowości.
  • Po wojnie trzydziestoletniej (1618–1648) majątek Miękinia, należący do popierających protestantów właścicieli, uległ prawnej konfiskacie na rzecz skarbu państwa.
  • 1670 dobra miękińskie kupuje za 55 tys. talarów zakon jezuitów wrocławskich. Na mocy regulaminu ustalonego przez papieża Klemensa IV, zarządzanie majątkiem powierzono administratorowi wyznaczonemu przez generała zakonu.
  • 1750 we wsi jest wymieniana siedziba pańska i kościół należący do wrocławskich jezuitów. Po konfiskacie zakonu dobra te przekazano grafowi von Hoym Ercell.
  • 1795 dominium kupuje hrabia von Haugwitz.
  • 1810 wieś i dominium Miękinia upaństwowiono.
  • 1830 wymieniono we wsi zamek, folwark, kościół katolicki, szkołę katolicką, browar i gorzelnię, a także cegielnię i młyn oraz folwark poza wsią.
  • 1842 dzierżawcą majątku zostaje Felix Casper.
  • 1844 przez Miękinię przeprowadzono tory linii kolejowej relacji Wrocław–Berlin.
  • 1896 zostaje założona cegielnia parowa należąca do Śląskich Zakładów Ceramicznych.

W końcu XIX wieku funkcjonują w Miękini siedziby kilku przedsiębiorstw. Są to: założona w 1896 roku cegielnia parowa, należąca do Śląskich Zakładów Ceramicznych, dwa zakłady budowlane, młyn zbożowy, warzelnia syropu, dwa domy handlowe, dwa składy spożywcze. Działało kilkunastu rzemieślników. W Miękini istniała filia Śląskiego Towarzystwa Krajoznawczego, która zorganizowała i prowadziła obozowisko turystyczne.

  • Do 1945 roku struktura gospodarcza Miękini nie uległa zmianie.
  • 1972 w wyniku nowego podziału administracyjnego utworzona zostaje Gmina Miękinia.
  • 2018 14 września otwarto obwodnicę Miękini. Budowa 5 km odcinka drogi za kwotę o wartości ponad 54 mln zł trwała 4 lata.
  • 2023 z dniem 1 stycznia Miękinia uzyskuje prawa miejskie.

Zabytki i osobliwości[edytuj | edytuj kod]

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[11]:

  • kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, gotycki, wzmiankowany w 1335 r, zbudowany pod koniec XV w. w miejsce wcześniejszego z pierwszej połowy XIV w. Po pożarze w 1710 r. gruntownie przebudowany, obecnie barokowy, otoczony murem. Kościół restaurowano w latach 1967–1968. Obiekt jednonawowy z wieżą od zachodu, z trójbocznie zakończonym prezbiterium, zwieńczonym szczytem z wolutowymi spływami. Wnętrze nakryte sklepieniem kolebkowym z lunetami. Zachowało się barokowe wyposażenie kościoła, pochodzące z początku i 2. połowy XVIII wieku. Do ciekawszych jego przykładów należy rzeźbiony, drewniany ołtarz główny z 1711 roku, polichromowana, drewniana ambona z 1. ćwierci XVIII wieku, dekoracja stiukowa z 1. połowy XVIII wieku oraz kamienna figura św. Józefa z początku XVIII wieku.
  • kaplica grobowa rodziny von Haugwitz z 1803 r.[12]
  • zespół pałacowy, z XVII-XIX w.:
  • ratusz, dawny dom nr 81, murowany z elementami muru pruskiego, z 1906 r. Niegdyś willa zamożnych przedsiębiorców miękińskich z branży mięsnej, w której mieścił się również sklep, oferujący lokalne przetwory – mięsa i wędliny, a także gospoda (Spitze’s Gasthaus) i dom towarowy. Budynek po trwających kilkanaście lat przebudowie i gruntownym remoncie od roku 1990 pełni funkcję gminnego ratusza

W 2001 założono we wsi największą wówczas polską winnicę z czterdziestoma odmianami winorośli (Winnice Jaworek)[13].

Na południowy zachód od miasta znajduje się Szubieniczne Wzgórze, na którym wznosi się wysoka wieża obserwacyjna, natomiast na północny zachód znajduje się rezerwat przyrody "Zabór"[14].

Budynki użyteczności publicznej
Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Zespół pałacowy w Miękini
Stacja kolejowa


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS, Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2023 roku, stat.gov.pl [dostęp 2023-08-05] (pol.).
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 788 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945
  4. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2022 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta (Dz.U. z 2022 r. poz. 1597)
  6. Uchwała XXXVIII/453/22
  7. Wyniki Miękinia
  8. Uchwała 484
  9. Dz.U. z 2022 r. poz. 1597.
  10. Zbigniew Pilch, Gmina Miękinia : moja mała ojczyzna, Wojnowice: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, 2019, ISBN 978-83-7893-239-0 [dostęp 2023-01-29].
  11. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 154. [dostęp 2012-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-29)].
  12. Marcin Brzeziński, Zbigniew Pilch, Blisko Wrocławia i Odry. Czekają na ciebie piękne zabytki i krajobrazy, wroclaw.wyborcza.pl, 13 lipca 2019 [dostęp 2019-07-14].
  13. Aromat i smak dolnośląskiego wina, w: Smak i Tradycja, nr 9/2019, s. 26, ISSN 2084-1671
  14. Konrad Bałajewicz: Nowe miasto na Dolnym Śląsku. Już od nowego roku! To Miękinia. Co o zmianie statusu myślą mieszkańcy? Jak się tutaj żyje?. Gazeta Wrocławska, 2022-12-18. [dostęp 2022-12-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Cetwiński, 1987. Zabytki architektury w województwie wrocławskim. Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu.
  • Zbigniew Pilch, 2019. Gmina Miękinia moja mała ojczyzna. Wyd. Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego Wojnowice-Miękinia

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]