Miękusz szafranowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miękusz szafranwy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd żagwiowce
Rodzina żagwiowate
Rodzaj Hapalopilus
Gatunek miękusz szafranowy
Nazwa systematyczna
Hapalopilus croceus (Pers.) Donk
Meded. Bot. Mus. Herb. Rijks Univ. Utrecht 9: 172 (1933)

Miękusz szafranowy (Hapalopilus croceus (Pers.) Donk) – gatunek grzybów należący do rodziny żagwiowatych (Polyporaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hapalopilus, Polyporaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1796 r. Christian Hendrik Persoon nadając mu nazwę Boletus croceus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1933 r. Marinus Anton Donk, przenosząc go do rodzaju Hapalipilus[1].

Synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Aurantiporus croceus (Pers.) Murrill 1920
  • Boletus croceus Pers. 1796
  • Inonotus croceus (Pers.) P. Karst. 1882
  • Ochroporus croceus (Pers.) J. Schröt. 1888
  • Phaeolus croceus (Pers.) Pat. 1900
  • Polyporus croceus (Pers.) Fr. 1815
  • Polystictus croceus (Pers.) Bigeard & H. Guill. 1913
  • Tyromyces croceus (Pers.) J. Lowe 1975

Nazwę polską podał Stanisław Domański w 1967 r[3].

Morfologia[edytuj]

Owocnik

Półkolisty, bokiem przyrośnięty do podłoża, rozpostarto odgięty lub poduszkowaty. Na powierzchni delikatnie aksamitny, później nagi i pomarszczony. Czerwonopomarańczowy z brązowawym odcieniem u nasady. Szeroki na 5-10 cm, gruby na 1-4 cm[4].

Rurki

Barwy miąższu. Pory jaskrawopomarańczowe, początkowo koliste, później nieregularnego kształtu[4].

Miąższ

Włóknisty, elastyczny, gąbczasty, przesycony wodą. Barwa kremowopomarańczowa do karminowej. Po wyschnięciu twardy, kremowobrązowy[4].

Zarodniki

Gładkie, bezbarwne, elipsoidalne. Wysyp zarodników: jasnosłomkowy[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce jest rzadki i podlega ścisłej ochronie gatunkowej[5]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający[6]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Czechach, Niemczech, Danii, Estonii, Anglii, Słowacji, Szwajcarii, Litwie, Holandii, Szwecji, Finlandii[3].

Rośnie na żywych lub martwych pniach drzew liściastych, głównie dębach, w naturalnych kompleksach leśnych[4].

Gatunki podobne[edytuj]

  • pomarańczowiec błyszczący (Pycnoporellus fulgens), rosnący na drzewach iglastych
  • miękusz rabarbarowy (Hamalopilus nidulans), który ma owocniki barwy ochrowej, rośnie na drewnie różnych drzew, a jego miąższ pod wpływem zasad przebarwia się na kolor intensywnie fiołkowy[4].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-01].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-16].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.
  5. Dz.U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1408 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.