Miłość nigdy nie zawodzi!

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świadkowie Jehowy
 PortalKategoria

Miłość nigdy nie zawodzi! – ogólnoświatowa seria trzydniowych zgromadzeń religijnych zorganizowanych przez Świadków Jehowy. Kongresy rozpoczęły się w maju 2019 roku na półkuli północnej, a zakończą się w grudniu 2019 roku na półkuli południowej. W trakcie serii zgromadzeń zaplanowano 24 duże kongresy międzynarodowe w 22 miastach w 18 krajach świata oraz mniejsze, kongresy regionalne w przeszło 200 krajach[1][2] w ponad 400 językach[3]. Szacuje się, że na kongresach będzie ponad 14 milionów obecnych[4].

Hasło kongresu „Miłość nigdy nie zawodzi” zaczerpnięto z biblijnego 1 listu do Koryntian 13:8 (NW). Program kongresu kieruje uwagę na temat prawdziwej miłości, pomocnej w radzeniu sobie z problemami, zjednoczeniu rodziny, w tym jak znaleźć prawdziwych przyjaciół, jak stać się lepszym człowiekiem i mieć dobre relacje z Bogiem, a także zwraca uwagę jak ją okazywać i jak odwzajemniać[5][4][6]. Według organizatorów – Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy – kongres miał na celu przekonać, że Jehowa Bóg dzięki miłości – swemu dominującemu przymiotowi – zawsze będzie zapewniał ochronę[7] oraz miał unaocznić pozytywny wpływ miłości, która łączy ludzi z różnych środowisk[8]. Poza tym kongres ukazywał 22 miasta kongresów międzynarodowych, wybrane do ugoszczenia delegatów z różnych krajów całego świata[9]. Program kongresu jest skierowany do wszystkich grup społecznych i wiekowych[4].

Kongresy międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

W ramach serii zaplanowano kongresy międzynarodowe w Argentynie, Australii, Brazylii, Danii, Ekwadorze, Filipinach, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Kanadzie, Korei Południowej, Meksyku, Niemczech, Polsce, Południowej Afryce, Portugalii i Stanach Zjednoczonych.

Kongresy międzynarodowe zaplanowano w 22 miastach: Atenach, Atlancie, Berlinie, Buenos Aires, Guayaquil, Houston (angielski i hiszpański), Johannesburgu, Kopenhadze, Lizbonie, Madrycie, Manili, Melbourne, Miami (angielski i hiszpański), Monterrey, Paryżu, Phoenix, Saint Louis, São Paulo, Seulu, Toronto, Utrechcie i Warszawie.

Na zakończenie programu kongresu w 2018 roku pod hasłem „Bądź odważny!” poinformowano o zaplanowanych kongresach międzynarodowych w 2019 roku (w tym w Warszawie). Z tej okazji powstał specjalny serwis internetowy oraz bezpłatna aplikakacja na urządzenia mobilne – JW Event[10][a].

Dział Podróży, działający pod nadzorem Komitetu Nauczania Ciała Kierowniczego przy Biurze Głównym Świadków Jehowy zarezerwował loty oraz zakupił bilety lotnicze dla misjonarzy i innych głosicieli pełniących specjalną służbę pełnoczasową na terenie zagranicznym w przeszło 170 krajach. Dział podróży korzystał ze środków specjalnie przeznaczonych przez zbory na ten cel, a pochodzących z dobrowolnych datków. Postanowienie to dawało takim osobom możliwość wzięcia udziału w tym kongresie w swoich rodzinnych stronach.

140 000 zatwierdzonych delegatów zagranicznych[11] uczestniczy w przydzielonych kongresach międzynarodowych, korzystają oni też z możliwości udziału w działalności ewangelizacyjnej z miejscowymi głosicielami, specjalnych spotkaniach oraz możliwość zwiedzania lokalnego Biura Oddziału i atrakcji turystycznych[12].

Kongres międzynarodowy w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 9 do 11 sierpnia 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się na Stadionie Legii oraz w hali Torwar w Warszawie[11][13]. Uczestniczyło w nim 32 069 osób, w tym 6892 zagranicznych delegatów z przeszło 35 krajów[14][4][3] (m.in. z Austrii, Białorusi, Chile, Ekwadoru, Estonii, Finlandii, Francji, Gruzji, Gujany Francuskiej, Japonii, Korei Południowej, Litwy, Łotwy, Mołdawii, Mongolii, Niemiec, Rumunii, Stanów Zjednoczonych (3426 osób), Ukrainy i Węgier) oraz 123 zagranicznych misjonarzy i sług specjalnych usługujących w służbie zagranicznej. Program przedstawiany był w języku polskim i angielskim[b][10]. Ochrzczono 190 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Gerrit Lösch. Trzy przemówienia (po jednym w każdym dniu) wygłosił również Robert Luccioni, pomocnik Ciała Kierowniczego z Komitetu Wydawniczego. Delegaci udający się na kongres mieli zapewnione nieodpłatne korzystanie z komunikacji miejskiej[15][16].

Przed kongresem wolontariusze wykonali prace porządkowe wokół i na obiekcie kongresowym. W tym roku, podobnie jak w poprzednim, dzień przed kongresem odbywał się tutaj mecz Legii, dlatego prace porządkowe rozpoczęły się o północy z czwartku (8 sierpnia) na piątek (9 sierpnia). W nocy przed kongresem m.in. zainstalowano około 38 ton sprzętu audio-video – w tym 9 własnych wyświetlaczy LED[4]. Ulica Łazienkowska pomiędzy tymi obiektami została na czas wydarzenia zamknięta.

Do pracy przy organizacji kongresu oraz obsłudze zagranicznych delegatów zgłosiło się łącznie ponad 10 000 przeszkolonych wolontariuszy. Codziennie brali oni udział m.in. w obsłudze parkingów i przystanków autobusowych, służby porządkowej, obsłudze wydawania lunchów, sprzątaniu, obsługą delegatów zagranicznych oraz obsłudze systemów audio-video. Dla wolontrariuszy nie mogących w związku z tym skorzystać w pełni z programu, został zorganizowany dodatkowy kongres regionalny w Sali Zgromadzeń w warszawskim Ursusie oraz w 9 innych miejscach w Polsce.

Kongres miedzynarodowy przygotowany został przez organizację Świadków Jehowy samodzielnie, bez angażowania agencji eventowej. Przygotowania związane z planowaniem wydarzenia, rozpoczęły się dwa lata wcześniej, a związane z logistyką, opracowaniem sposobu dojazdu uczestników do miejsca odbywały się od roku. Wszyscy delegaci witani byli na lotnisku Chopina (oraz na innych lotniskach w Polsce) i odwożeni do miejsc zakwaterowania, zapewniali to wolontariusze. Specjalna aplikacja Świadków Jehowy, zbierała informacje o tym, która grupa delegatów przyjechała, jak jest liczna i do jakiego hotelu została przydzielona, a wolontariusze – Świadkowie Jehowy z Warszawy i okolic – czekający przy lotnisku otrzymywali SMS-em wiadomość, po kogo mają podjechać. Wielu delegatów uczestniczyło w kongresie w tradycyjnych strojach ludowych ze swoich stron. Osoby witające, a także obsługujące gości na kongresie i zajęciach dodatkowych były ubrane w tradycyjne polskie stroje ludowe (głównie mazowieckich). Delegaci zagraniczni oprócz noclegu i posiłków w hotelu mieli zapewniony również podczas przerwy w programie lunch na stadionie, specjalnie przygotowane lunchboxy zwierały cztery rodzaje posiłków: tradycyjne, bezglutenowe, wegetariańskie oraz bezglutenowo-wegetariańskie (zgodnie z wcześniejszym określeniem preferencji żywieniowych). Oprócz korzystania z trzydniowego programu składającego się z opartych na Biblii przemówień, pokazów, materiałów multimedialnych delegaci podczas całego pobytu mogli zwiedzać miejscowe atrakcje i poczuć turystyczny klimat Warszawy. Organizatorzy kilkanaście miesięcy wcześniej, odwiedzili ponad 200 warszawskich hoteli. Wybrano 59 obiektów, w 23 z nich nocowało 6915 gości zagranicznych, a w 36 – 3400 gości z Polski (głównie uczestniczących wyznawców z województwa mazowieckiego, podlaskiego, z większej części łódzkiego, kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego). Delegatów gościło także 56 rekomendowanych przez organizatorów kongresu restauracji. Zagranicznym delegatom przygotowano też m.in. program zwiedzania stolicy i okolic (m.in. Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, Dom Urodzenia Fryderyka Chopina, Biura Oddziału Świadków Jehowy w Polsce znajdujące się w Nadarzynie), spotkań kulturalno-artystycznych (pokaz tańców ludowych, polskiej kuchni, program muzyczny polskich kompozytorów m.in. Chopina i Wieniawskiego, projekcje multimedialne oraz przedstawienie historii Świadków Jehowy w Polsce) przygotowane przez wolontariuszy z Polski[4]. Część z nich przyjechała do Warszawy tydzień przed kongresem, część została kilka dni po nim. W okolicach warszawskiej Starówki i w innych punktach stolicy, delegaci z zagranicy integrowali się ze Świadkami Jehowy z Polski np. wspólnie śpiewając Pieśni Królestwa. Niektórzy zwiedzili również inne miasta Polski, m.in. Kraków, Zakopane czy Wrocław, gdzie też spotkali się z miejscowymi Świadkami Jehowy[9].

Delegaci zagraniczni przyjeżdżali z hoteli na kongres 509 autokarami, a polscy – 254. Czas przyjazdu i odjazdu autokarów (przed rozpoczęciem programu i po jego zakończeniu) na miejsca wyznaczone przy Torwarze był dokładnie określony. Autokary, czekające na uczestników na wyznaczonych stanowiskach, odjeżdżały co 5 minut. Miasto zapewniło 15 dodatkowych autobusów ZTM, dojeżdżających do miejsca kongresu. Osoby starsze i niepełnosprawne mogły przyjechać samochodami. Świadkowie Jehowy stworzyli specjalne aplikacje na urządzenia mobilne, które rejestrowały pojazdy mogące podjechać na parking przy obiektach kongresowych. Był to wyjątek, gdyż organizator postawił na transport zbiorowy jako najbardziej efektywną formę dojazdu[9][17].

Pozostałych 7 kongresów regionalnych odbyło się w tym samym terminie, a niektóre punkty programu były transmitowane z Warszawy[3]. W sumie uczestniczyły w nich 128 164 osoby, a 803 osoby zostały ochrzczone. Dodatkowo tydzień później zorganizowano dodatkowych 10 mniejszych kongresów regionalnych z odtworzeniem niektórych punktów programu kongresu międzynarodowego, który odbył się w stolicy. Kongresy regionalne zorganizowano w 5 językach: polskim, angielskim, rosyjskim, ukraińskim i polskim migowym[18].

Pozostałe kongresy międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Kongres międzynarodowy w Argentynie[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 13 do 15 grudnia 2019 roku kongres międzynarodowy odbędzie się na Estadio Parque Roca w Buenos Aires w Argentynie. Uczestniczyć w nim będzie również 6500 zagranicznych delegatów z 54 krajów[19], m.in. z Austrii, Boliwii, Chile, Czech, Danii, Finlandii, Hiszpanii, Meksyku, Paragwaju, Peru, Rumunii, Słowacji, Stanów Zjednoczonych i Włoch. Program zostanie przedstawiony w języku angielskim i hiszpańskim[10]. Poza tym w Argentynie odbyło się 90 kongresów regionalnych[19].

Kongres międzynarodowy w Australii[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 22 do 24 listopada 2019 roku kongres międzynarodowy zaplanowano na Stadionie Docklands (Marvel Stadium) w Melbourne w Australii, z udziałem zagranicznych delegacji z 14 krajów, m.in. z Argentyny, Filipin, Hongkongu, Indii, Japonii, Kambodży, Kanady, Korei Południowej, Południowej Afryki, Stanów Zjednoczonych, Tajwanu, Włoch i Wysp Salomona. Program będzie przedstawiany w językach angielskim, chińskim (mandaryńskim), hiszpańskim, koreańskim, tagalskim i wietnamskim[10].

Kongres międzynarodowy w Brazylii[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 12 do 14 lipca 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się w São Paulo Expo w São Paulo w Brazylii. Uczestniczyły w nim 36 624 osoby, w tym 7000 delegatów z 67 krajów[20], m.in. z Angoli, Argentyny, Belgii, Czech, Danii, Francji, Gujany Francuskiej, Mozambiku, Portugalii, Słowacji, Stanów Zjednoczonych, Surinamu, Trynidadu i Tobago, Urugwaju, Wenezueli i Włoch. Program został przedstawiony w języku angielskim, portugalskim, francuskim, hiszpańskim, włoskim i brazylijskim migowym[10][21]. Ochrzczono 291 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Samuel Herd[22]. Oprócz tego kongresu międzynarodowego zorganizowano kongresy regionalne w 153 brazylijskich miastach[20].

Kongres międzynarodowy w Danii[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 19 do 21 lipca 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się na Stadionie Brøndby i Brøndby Hallen w Kopenhadze w Danii. Uczestniczyło w nim 26 409 osób, w tym 7000 zagranicznych delegatów z 30 krajów[23], m.in. z Australii, Białorusi, Brazylii, Dominikany, Estonii, Finlandii, Gruzji, Indii, Islandii, Japonii, Kolumbii, Litwy, Łotwy, Meksyku, Niemiec, Polski i Stanów Zjednoczonych. Program był przedstawiany w języku duńskim, angielskim, islandzkim, duńskim migowym, norweskim migowym i szwedzkim migowym[10]. Ochrzczono 141 osób[24]. 19 lipca ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku islandzkim. W kongresie uczestniczyło 341 delegatów z Islandii. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Stephen Lett[25], który 21 lipca odczytał wiadomość od Dennisa Christensena, obywatela Danii uwięzionego w Rosji za prowadzenie działalności religijnej[26].

Kongres międzynarodowy w Ekwadorze[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 14 do 16 czerwca 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się na stadionie Monumental w Guayaquil w Ekwadorze. Uczestniczyło w nim 53 055 osób, w tym ponad 5300 zagranicznych delegatów z przeszło 45 krajów, m.in. z Argentyny, Belgii, Belize, Birmy, Boliwii, Gwatemali, Hiszpanii, Hondurasu, Kazachstanu, Kolumbii, Korea Południowej, Kostaryki, Kuby, Meksyku, Mołdawii, Nikaragui, Panamy, Polski, Salwadoru, Stanów Zjednoczonych i Urugwaju. Program został przedstawiony w języku hiszpańskim, angielskim i ekwadorskim migowym[10]. Ochrzczono 702 osoby. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Kenneth Cook[27][28]. Miasto Guayaquil gościło największą zagraniczną delegację w historii Ekwadoru. Przeszło 14 000 wolontariuszy pomagało gościom w zwiedzaniu miasta i okolic[29][30].

Kongres międzynarodowy na Filipinach[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 1 do 3 listopada 2019 roku kongres międzynarodowy odbędzie się w Manili na Filipinach. Będą w nim uczestniczyć zagraniczne delegacje, m.in z Australii, Austrii, Birmy, Francji, Indonezji, Kazachstanu, Madagaskaru, Malezji, Nepalu, Niemiec, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, Południowej Afryki, Stanów Zjednoczonych, Sri Lanki, Szwajcarii, Tajlandii, Tajwanu, Wysp Salomona i Włoch. Program zostanie przedstawiony w języku angielskim i tagalskim[10].

Kongres międzynarodowy we Francji[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 2 do 4 sierpnia 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się w Parc des Expositions de Paris-Nord Villepinte w Paryżu. Uczestniczyło w nim 37 809 osób, w tym 5500 delegatów zagranicznych, m.in. z Austrii, Chile, Cypru, Ekwadoru, Grecji, Kanady, Kazachstanu, Mołdawii, Niemiec, Nowej Kaledonii, Stanów Zjednoczonych, Tahiti, Wielkiej Brytanii, Wybrzeża Kości Słoniowej i Zambii. Program został przedstawiony w języku angielskim, francuskim, hiszpańskim, niemieckim, rumuńskim i rosyjskim[10]. Ochrzczono 265 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Anthony Morris[31].

Kongres międzynarodowy w Grecji[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 5 do 7 lipca 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się na Stadionie Olimpijskim w Atenach w Grecji. Uczestniczyło w nim 36 873 osób, w tym także 6000 zagranicznych delegatów z przeszło 20 krajów, m.in. z Albanii, Armenii, Austrii, Australii, Bangladeszu, Bułgarii, Cypru, Fidżi, Grecji, Japonii, Kirgistanu, Meksyku, Niemiec, Macedonii Północnej, Stanów Zjednoczonych i Turcji. Program został przedstawiony w języku greckim, angielskim, albańskim, rosyjskim i romani (południowa Grecja)[10][32]. Ochrzczono 406 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował David Splane. W przygotowaniu i przebiegu kongresu wzięło udział przeszło 4000 wolontariuszy[33].

Kongres międzynarodowy w Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 19 do 21 lipca 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się na Wanda Metropolitano w Madrycie w Hiszpanii. Uczestniczyło w nim 52 516 osób, w tym 6300 zagranicznych delegatów z 64 krajów[34], m.in. z Albanii, Argentyny, Belize, Bułgarii, Dominikany, Ghany, Gwatemali, Holandii, Kanady, Korei Południowej, Kostaryki, Nikaragui, Peru, Panamy, Salwadoru, Słowenii, Stanów Zjednoczonych, Tajwanu, Turcji, Urugwaju i Węgier. Program był przedstawiony w języku angielskim, hiszpańskim i hiszpańskim migowym[10]. Niektóre punkty programu były transmitowane na 11 pozostałych kongresów regionalnych w Hiszpanii[35]. 19 lipca 2019 roku ogłoszono wydanie zrewidowanej wersji Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w języku hiszpańskim[36][37]. Ochrzczono 434 osoby. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Gerrit Lösch[38][39]. W przygotowaniu i przebiegu kongresu pomagało 11 000 wolontariuszy[40].

Kongres międzynarodowy w Holandii[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 2 do 4 sierpnia 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się w Jaarbeurs Hallencomplex w Utrechcie w Holandii[41]. Uczestniczyło w nim 42 335 osób, w tym 6000 delegatów zagranicznych, m.in. z Australii, Belgii, Brazylii, Indonezji, Kanady, Kolumbii, Korei Południowej, Południowej Afryki, Portugalii, Rumunii, Stanów Zjednoczonych i Surinamu. Program został przedstawiony w języku niderlandzkim, angielskim, arabskim, hiszpańskim, papiamento, polskim, portugalskim i twi[10]. Ochrzczono 212 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Geoffrey Jackson[42].

Kongres międzynarodowy w Kanadzie[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 19 do 21 lipca 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się w Exhibition Place w Toronto w Kanadzie. Uczestniczyły w nim 46 183 osoby, w tym 5000 zagranicznych delegatów, m.in. z Białorusi, Brazylii, Estonii, Finlandii, Filipin, Indii, Japonii, Korei Południowej, Litwy, Łotwy, Meksyku, Stanów Zjednoczonych, Ukrainy i Wielkiej Brytanii. Program był przedstawiany w języku angielskim, hiszpańskim i portugalskim[10]. Ochrzczono 317 osób. Ciało Kierownicze reprezentował Geoffrey Jackson[43].

Kongres międzynarodowy w Korei Południowej[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 13 do 15 września 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się w KINTEX (Korea International Exhibition Center) w Seulu w Korei Południowej. Uczestniczyły w nim 60 082 osoby, w tym również 6076 zagranicznych delegatów, m.in. z Białorusi, Brazylii, Cypru, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Gujany Francuskiej, Indonezji, Kazachstanu, Litwy, Łotwy, Malezji, Słowacji, Stanów Zjednoczonych i Wietnamu. Program został przedstawiony w języku angielskim, chińskim (mandaryńskim), indonezyjskim, koreańskim, rosyjskim i wietnamskim[10]. W przygotowaniach i obsłudze kongresu wzięło udział 17 703 wolontariuszy[44]. Ochrzczono 478 osób. Ciało Kierownicze reprezentował Stephen Lett[45].

Kongres międzynarodowy w Meksyku[edytuj | edytuj kod]

Kongres międzynarodowy odbył się w Monterrey w dniach od 7 do 9 czerwca 2019 roku na stadionie BBVA. Uczestniczyło w nim 39 099 osób, a także 4682 delegatów zagranicznych, m.in. z Argentyny, Brazylii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Japonii, Kolumbii, Paragwaju, Peru, Stanów Zjednoczonych, Urugwaju i Włoch. Program został przedstawiony w języku angielskim, hiszpańskim i meksykańskim migowym[10][46]. Punkty programu były transmitowane do 38 miejsc kongresowych w 6 krajach: w Gwatemali, Hondurasie, Kostaryce, Meksyku, Nikaragui i Panamie. Ochrzczono 393 osoby. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Mark Sanderson[47].

Kongres międzynarodowy w Niemczech[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 16 do 18 czerwca roku kongres międzynarodowy odbył się na stadionie Olimpijskim w Berlinie w Niemczech. Uczestniczyło w nim 37 115 osób, w tym ponad 5000 zagranicznych delegatów, m.in. z Białorusi, Brazylii, Cypru, Danii, Ekwadoru, Estonii, Finlandii, Grecji, Kanady, Korei Południowej, Litwy, Łotwy, Polski, Słowenii, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Program został przedstawiony w języku niemieckim, angielskim i rosyjskim[10][48]. Ochrzczono 255 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Samuel Herd[49].

Kongres międzynarodowy w Południowej Afryce[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 6 do 8 września 2019 roku kongres międzynarodowy odbył się na FNB Stadium w Johannesburgu w Południowej Afryce. Uczestniczyło w nim 58 149 osób, w tym 6000 zagranicznych delegatów, m.in. z Austrii, Boliwii, Demokratycznej Republiki Konga, Finlandii, Hongkongu, Izraela, Japonii, Kenii, Korei Południowej, Liberii, Madagaskaru, Malawi, Niemiec, Paragwaju, Peru, Stanów Zjednocznych, Szwajcarii, Ugandy, Wielkiej Brytanii, Węgier, Zambii i Zimbabwe. Ochrzczono 476 osób. Program był przedstawiany w języku angielskim, soto i zulu. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Anthony Morris[50]. 6 września 2019 roku ogłoszono wydanie Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w języku wenda, a także zrewidowanego wydania w językach afrikaans i xhosa. W ośmiu innych obiektach w Południowej Afryce, Lesotho, Namibii i na Wyspie Świętej Heleny z transmisji skorzystało dodatkowo 51 229 osób[51][52][10].

Kongres międzynarodowy w Portugalii[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 28 do 30 czerwca 2019 roku odbył się kongres międzynarodowy na Estádio da Luz (Sport Lisboa e Benfica) w Lizbonie w Portugalii. Uczestniczyło w nim 63 390 osób, w tym 5300 zagranicznych delegatów z 46 krajów, m.in. z Angoli, Australii, Belize, Brazylii, Ghany, Gwatemali, Hiszpanii, Indii, Kanady, Kostaryki, Mozambiku, Nikaragui, Nowej Zelandii, Panamy, Salwadoru, Senegalu, Stanów Zjednocznych i Wenezueli. Program został przedstawiony w języku portugalskim, angielskim, hiszpańskim i portugalskim migowym[10]. Ochrzczono 451 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Geoffrey Jackson[53]. W przygotowaniu i przebiegu kongresu brało udział ponad 10 000 wolontariuszy[54]. Delegacje Świadków Jehowy przyjął prezydent Portugalii Marcelo Rebelo de Sousa[55].

Kongresy międzynarodowe w Stanach Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

W Stanach Zjednoczonych odbyło się siedem kongresów międzynarodowych, ogółem wzięło w nich udział przeszło 35 000 delegatów zagranicznych ze 105 krajów[56].

Kongresy międzynarodowe rozpoczęły się 17 maja 2019 roku na stadionie Mercedes-Benz Stadium w Atlancie w amerykańskim stanie Georgia. Najwyższa liczba obecnych wyniosła 46 374 osób, w tym około 5 tysięcy delegatów z 39 krajów, m.in. z Australii, Białorusi, Brazylii, Chile, Danii, Estonii, Etiopii, Finlandii, Francji, Grecji, Grenlandii, Holandii, Hongkongu, Islandii, Izraela, Japonii, Kanady, Kazachstanu, Kolumbii, Litwy, Łotwy, Nepalu, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Trynidadu i Tobago, Wielkiej Brytanii, Włoch i Wysp Owczych oraz 164 zaproszonych specjalnych sług pełnoczasowych. Program został przedstawiony w językach amharskim, angielskim i rosyjskim. Ochrzczono 314 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Stephen Lett[57][2][10].

Kongres międzynarodowy w Miami na Marlins Park odbył się w dniach od 24 do 26 maja 2019 roku. Uczestniczyły w nim 28 562 osoby w tym 4600 zagranicznych delegatów z ponad 30 krajów, m.in. z Argentyny, Austrii, Belize, Boliwii, Brazylii, Chile, Ekwadoru, Filipin, Gwatemali, Hondurasu, Hiszpanii, Kanady, Kolumbii, Kostaryki, Kuby, Luksemburga, Meksyku, Niemiec, Nikaragui, Panamy, Paragwaju, Peru, Salwadoru, Szwajcarii, Urugwaju, Wielkiej Brytanii oraz zaproszeni specjalni słudzy pełnoczasowi[10]. Program został przedstawiony w języku hiszpańskim. Ochrzczono 230 osób. Ciało Kierownicze reprezentował Kenneth Cook[58][59].

Kolejny kongres międzynarodowy na tym samym obiekcie odbył się w dniach od 5 do 7 lipca 2019 roku, tym razem w j. angielskim oraz chińskim (mandaryńskim). Uczestniczyło w nim 28 000 osób, w tym 5000 zaproszonych delegatów zagranicznych z ponad 20 krajów, m.in. z Australii, Brazylii, Cypru, Danii, Dominikany, Fidżi, Ghany, Grecji, Grenlandii, Hiszpanii, Holandii, Hongkongu, Islandii, Izraela, Japonii, Kanady, Kolumbii, Nowej Zelandii, Południowej Afryki, Tajwanu, Trynidadu i Tobago, Ukrainy, Wielkiej Brytanii i Wysp Owczych[10]. Ochrzczono 181 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Gerrit Lösch[60].

Kongres międzynarodowy na NRG Stadium w Houston odbył się w dniach od 12 do 14 lipca 2019 roku w j. angielskim oraz koreańskim. Uczestniczyło w nim 50 901 osób, w tym 5000 delegatów zagranicznych z 28 krajów, m.in. z Australii, Belgii, Brazylii, Czech, Danii, Filipin, Francji, Grenlandii, Indii, Islandii, Japonii, Kambodży, Kanady, Kolumbii, Korei Południowej, Mongolii, Norwegii, Nowej Zelandii, Słowacji, Wielkiej Brytanii, Włoch oraz Wysp Owczych[10]. Ochrzczono 401 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Anthony Morris[61].

Kolejny kongres międzynarodowy na tym obiekcie w Houston odbył się w dniach od 23 do 25 sierpnia 2019 roku z udziałem 56 167 osób, tym razem w j. hiszpańskim. Zaproszono 5500 delegatów zagranicznych z ponad 20 krajów, m.in. z Argentyny, Belize, Boliwii, Chile, Dominikany, Ekwadoru, Filipin, Francji, Gwatemali, Hondurasu, Hiszpanii, Japonii, Kolumbii, Kostaryki, Meksyku, Nikaragui, Panamy, Peru, Salwadoru, Trynidadu i Tobago, Urugwaju, Wenezueli i Włoch[10]. Ochrzczono 626 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Mark Sanderson[62].

Kongres międzynarodowy w Phoenix odbył się w dniach od 9 do 11 sierpnia 2019 roku z udziałem 40 237 osób, w tym 5000 delegatów zagranicznych z ponad 41 krajów[63], m.in. z Australii, Austrii, Chile, Cypru, Danii, Francji, Ghany, Grecji, Grenlandii, Gujany Francuskiej, Indii, Islandii, Kanady, Korei Południowej, Niemiec, Nowej Zelandii, Szwajcarii, Tajlandii, Turcji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Wysp Owczych. Program był przedstawiany w j. angielskim[10]. Ochrzczono 352 osoby. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Samuel Herd[64].

Kongres międzynarodowy w The Dome at America's Center w Saint Louis odbył się w dniach od 16 do 18 sierpnia 2019 roku. Uczestniczyły w nim 28 122 osoby. Program był przedstawiany w j. angielskim oraz chorwackim. Zaproszono 5000 delegatów zagranicznych z 43 krajów[65], m.in. z Argentyny, Australii, Austrii, Białorusi, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji (najliczniejsza delegacja), Czech, Danii, Estonii, Filipin, Finlandii, Francji, Japonii, Kanady, Kolumbii, Litwy, Luksemburga, Łotwy, Niemiec, Polski, Południowej Afryce, Portugalii, Serbii, Słowacji, Słowenii, Szwajcarii, Urugwaju, Wielkiej Brytanii i Wysp Owczych[10]. Ochrzczono 224 osoby. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował David Splane[66].

Kongresy regionalne[edytuj | edytuj kod]

Kongresy regionalne zaplanowano w przeszło 200 krajach[21]. Oprócz Polski kongresy regionalne w języku polskim odbyły się w Belgii (Bornem), Holandii (Utrecht[10]), Irlandii (Dublin), Niemczech (Monachium (dla osób z zachodniej części Niemiec[67][68]), Velten k. Berlina (1500 obecnych ze wschodniej części Niemiec)[69]), Norwegii (Oslo[70]), Stanach Zjednoczonych (Romeoville) i Wielkiej Brytanii (Londyn).

Polska[edytuj | edytuj kod]

W Polsce dodatkowo odbyło się 17 kongresów regionalnych (w tym 7 głównych w tym samym terminie co kongres międzynarodowy w Warszawie); w języku polskim, angielskim, rosyjskim, ukraińskim i w polskim języku migowym [18].

9–11 sierpnia 2019 (transmisja niektórych punktów programu z kongresu międzynarodowego w Warszawie)
Chorzów: Stadion Śląski; 24 326 obecnych, ochrzczono 196 osób (program również w j. rosyjskim dla 5000 delegatów rosyjskojęzycznych[3])[71]. Wzięli w nim udział głosiciele i osoby zainteresowane z województwa śląskiego, ze wschodniej cześci województwa opolskiego i z zachodnich krańców województwa małopolskiego[72].
Gdańsk: Stadion Energa Gdańsk; 14 410 obecnych[73]. Wzięli w nim udział głosiciele i osoby zainteresowane z województwa pomorskiego, z zachodnich krańców województwa warmińsko-mazurskiego i północnych krańców województwa kujawsko-pomorskiego.
Kraków: Tauron Arena Kraków; 9060 obecnych[8][74]. Wzięli w nim udział głosiciele i osoby zainteresowane z województwa małopolskiego (bez zachodnich krańców), z części województwa świętokrzyskiego i z części województwa podkarpackiego.
Lublin: Arena Lublin; 10 485 obecnych, a ochrzczono 84 osoby[11][6]. Na kongresie byli obecni Świadkowie Jehowy z województwa lubelskiego oraz z okolic Sandomierza, Stalowej Woli i Tarnobrzega[75]. Około 2000 wolontariuszy pomagało w dziale czystości, służby porządkowej i parkingowej[76]. Pół tysiąca wolontariuszy przygotowało obiekt do kongresu[77].
Poznań: Międzynarodowe Targi Poznańskie; 15 267 obecnych[78], a ochrzczono 100 osób[79]. Wzięli w nim udział głosiciele i osoby zainteresowane z województwa wielkopolskiego i z części województwa lubuskiego.
Szczecin: Netto Arena; 5768 obecnych[80]. Wzięli w nim udział głosiciele i osoby zainteresowane z województwa zachodniopomorskiego i z północnej części województwa lubuskiego.
Wrocław: Stadion Wrocław; 16 777 obecnych[81], a 99 osób przyjęło chrzest[82]. Wzięli w nim udział głosiciele i osoby zainteresowane z województwa dolnośląskiego, z zachodniej części województwa opolskiego i południowo-wschodnich krańców województwa lubuskiego[72].
16–18 sierpnia 2019 (retransmisja niektórych punktów programu z kongresu międzynarodowego w Warszawie)
Brzeg: Sala Zgromadzeń
Ełk: Hala Sportowo-Widowiskowa[83]
Lublin: Sala Zgromadzeń
Łódź: Sala Zgromadzeń
Malbork: Sala Zgromadzeń
Mosty: Sala Zgromadzeń
Rzeszów: Hala Podpromie
Sosnowiec: Centrum Kongresowe Świadków Jehowy[84]
Stęszew: Sala Zgromadzeń
Warszawa: Sala Zgromadzeń
14–16 czerwca 2019
Warszawa: Sala Zgromadzeń (j. angielski)
21–23 czerwca 2019
Warszawa: Sala Zgromadzeń (j. ukraiński)
26–28 lipca 2019
Warszawa: Sala Zgromadzeń (polski j. migowy)

Azerbejdżan[edytuj | edytuj kod]

W dniach od 26 do 28 lipca 2019 roku w Baku odbył się kongres regionalny. Po raz pierwszy brały w nim udział wszystkie zbory azerskojęzyczne i rosyjskojęzyczne w Azerbejdżanie, w którym działa około 1500 głosicieli. Liczba obecnych wyniosła 1938 osób, a ochrzczono 33 osoby. Po raz pierwszy członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy był obecny na kongresie w tym kraju. Mark Sanderson otrzymał specjalne zezwolenie na wjazd do Azerbejdżanu, aby wygłosić przemówienia na tym kongresie[85].

Kamerun[edytuj | edytuj kod]

2 sierpnia 2019 roku na kongresie regionalnym w Sali Zgromadzeń Logbessou w Duala ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku basa (Kamerun)[86]. W kongresie uczestniczyło 2015 osób. W Kamerunie tym językiem posługuje się 1909 głosicieli[87].

Kenia[edytuj | edytuj kod]

30 sierpnia 2019 roku na kongresie regionalnym w Kisumu ogłoszono wydanie Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w języku luo[88], którym posługuje się około 1800 głosicieli w Kenii. Ogółem na tym i na dwóch innych kongresach, do których niektóre punkty programu były transmitowane, obecnych było 2481 osób[89].

Meksyk[edytuj | edytuj kod]

Oprócz kongresu międzynarodowego w Monterrey, w Meksyku odbyły się też kongresy regionalne. Na jednym z nich z udziałem 1983 osób, zorganizowanym w San Blas Atempa w meksykańskim stanie Oaxaca, 27 września 2019 roku ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku zapotek (przesmyk) używanym przez Indian Zapoteków[90].

Namibia[edytuj | edytuj kod]

16 sierpnia 2019 roku na kongresie regionalnym w Ongwediva ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku kwanyama[91], którym w 2019 roku posługiwało się 490 głosicieli[92].

Paragwaj[edytuj | edytuj kod]

16 sierpnia 2019 roku na kongresie regionalnym w Asunción ogłoszono wydanie Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w języku guarani[91]. Program był transmismitowany do trzynastu miejsc kongresowych, dzięki czemu ogólna liczba obecnych wyniosła 5631 osób. W Paragwaju w 2019 roku tym językiem posługiwało się 4934 głosicieli[93].

Rwanda[edytuj | edytuj kod]

W dniach 16–18 sierpnia 2019 roku w Kigali po raz pierwszy zorganizowano kongres regionalny w rwandyjskim języku migowym (RWS). Wzięło w nim udział 620 osób, a 8 zostało ochrzczonych. Na kongresie byli obecni dwaj urzędnicy: Jean Damascène Bizimana, członek zarządu Rwandyjskiego Stowarzyszenia Głuchych oraz Emmanuel Ndayisaba, sekretarz Krajowej Rady do spraw Osób Niepełnosprawnych[94].

Słowacja[edytuj | edytuj kod]

20 i 21 lipca 2019 roku na stadionie zimowym w Michalovcach na Słowacji, odbył się pierwszy w historii kongres w języku romani (wschodnia Słowacja). Z dwudniowego programu skróconego skorzystało 1276 osób. Na kongres przybyli Romowie posługujący się tą odmianą języka romani, którzy przybyli ze Słowacji, z Czech, Belgii, Wielkiej Brytanii i Ukrainy. Ochrzczono 19 osób. Kongres został zorganizowany zaledwie po pięciu latach od utworzenia pierwszego zboru tego języka na Słowacji. W 2019 roku na Słowacji i w Czechach było 9 zborów, 10 grup i 14 grup pilotażowych tego języka, w których działało 1010 głosicieli posługujących się wschodniosłowacką odmianą języka romani[95].

Tajlandia[edytuj | edytuj kod]

16 sierpnia 2019 roku na kongresie regionalnym w Nong Khai ogłoszono wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku laotańskim[91][96].

Tajwan[edytuj | edytuj kod]

5 lipca 2019 roku na kongresie regionalnym odbywającym się w Taoyuan Kenneth Cook, członek Ciała Kierowniczego ogłosił wydanie Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w wydaniu zrewidowanym w języku mandaryńskim (tradycyjnym oraz uproszczonym). W pięciu kongresach na Tajwanie wzięło udział 12 610 osób[97].

Włochy[edytuj | edytuj kod]

W kongresach regionalnych zorganizowanych w 14 językach uczestniczyło ponad 400 000 osób, a ochrzczono przeszło 1500[98].

Kongresy regionalne na świecie[edytuj | edytuj kod]

Kraj[c] Liczba kongresów Liczba języków
Albania 2 1
Angola 76 9
Antigua i Barbuda 3 3
Argentyna 91 7
Armenia 6 6
Aruba 2 2
Austria 12 7
Australia 7 12
Azerbejdżan 1 1
Bahamy 6 3
Barbados 7 6
Belgia 16 11
Belize 5 3
Benin 26 7
Bermudy 1 1
Białoruś[99] 1 1
Boliwia 21 5
Bośnia i Hercegowina 1 3
Botswana 2 2
Brazylia 553 18
Bułgaria 5 4
Burkina Faso 10 6
Burundi 25 6
Chile 34 9
Chorwacja 1 1
Curaçao 3 3
Cypr 9 9
Czad 4 2
Czarnogóra 1 1
Czechy 6 4
Dania 7 3
Demokratyczna Republika Konga 196 13
Dominika 4 4
Dominikana 34 9
Ekwador 3 9
Estonia 3 3
Etiopia 27 6
Fidżi 12 6
Filipiny 134 10
Finlandia 8 5
Francja 57 27
Gabon 11 2
Gambia 2 2
Ghana 128 10
Grecja 1 14
Grenada 2 2
Grenlandia 2 2
Gruzja 22 6
Guam 3 3
Gujana 5 3
Gujana Francuska 10 9
Gwadelupa 12 5
Gwatemala 24 6
Gwinea 3 2
Gwinea Bissau 1 1
Gwinea Równikowa 6 1
Haiti 23 3
Hiszpania 35 12
Holandia 8 6
Honduras 14 3
Hongkong 3 3
Indie 34 10
Indonezja 26 9
Irlandia 9 2
Islandia 1 1
Izrael 6 5
Jamajka 15 2
Japonia 86 8
Kamerun 51 5
Kanada 56 18
Kazachstan 1 3
Kenia 15 4
Kirgistan 5 3
Kolumbia[100] 26 6
Kongo 10 4
Korea Południowa 7 6
Kostaryka 14 3
Kuba 40 3
Lesotho 1 1
Liberia 15 2
Litwa 2 2
Łotwa 4 4
Macedonia Północna 1 1
Madagaskar 47 6
Majotta 4 4
Malezja 10 9
Mali 2 2
Malta 1 1
Martynika 6 3
Mauritius 2 1
Meksyk 392 37
Mikronezja 4 4
Mjanma 14 5
Mołdawia 9 3
Mongolia 1 1
Mozambik 120 20
Namibia 6 6
Nepal 4 2
Niemcy 10 19
Niger 3 1
Nigeria 271 29
Nikaragua 25 3
Norwegia 6 3
Nowa Kaledonia 6 3
Nowa Zelandia 16 5
Pakistan 3 3
Palau 2 2
Panama 16 5
Paragwaj 15 6
Peru 88 8
Polinezja Francuska 12 4
Polska 18 5
Południowa Afryka 51 17
Portoryko 10 3
Portugalia 20 7
Republika Środkowoafrykańska 3 3
Republika Zielonego Przylądka 6 2
Reunion 4 2
Rumunia 23 3
Rwanda 34 4
Saint Kitts i Nevis 3 3
Saint Lucia 7 7
Saint Vincent i Grenadyny 3 2
Saint-Martin 2 2
Salwador 5 2
Samoa 2 2
Samoa Amerykańskie 1 1
Senegal 3 2
Serbia 1 1
Seszele 2 2
Sierra Leone 3 2
Sint Maarten 3 3
Słowacja 2 1
Słowenia 2 2
Sri Lanka 2 4
Stany Zjednoczone 209 33
Suazi 1 1
Sudan 2 2
Sudan Południowy 6 3
Surinam 7 5
Szwajcaria 6 6
Szwecja 8 6
Tajlandia 8 5
Tajwan 7 6
Tanzania 19 1
Timor Wschodni 1 1
Togo 28 5
Tonga 1 1
Trynidad i Tobago 5 5
Turcja 2 2
Tuvalu 1 1
Uganda 20 9
Ukraina 40 6
Urugwaj 10 1
Wallis i Futuna 1 1
Wenezuela 101 9
Węgry 10 2
Wielka Brytania 20 27
Włochy 55 14
Wybrzeże Kości Słoniowej 22 18
Wyspa Świętej Heleny 1 1
Wyspy Cooka 2 2
Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych 2 2
Wyspy Salomona 9 1
Wyspy Świętego Tomasza i Książęcej 1 1
Zambia 165 15
Zimbabwe 16 6

Publikacje wydane z okazji kongresu[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Publikacje Świadków Jehowy.
  • Jehowa okazywał lojalną miłość (słuchowisko),
  • Historia Jozjasza — kochaj Jehowę i miej nienawiść do zła (film),
  • Miłość, która nie zawodzi (pieśń)[101].

Niektóre punkty programu[edytuj | edytuj kod]

  • Film:
Historia Jozjasza – kochaj Jehowę i miej nienawiść do zła (2 części)
  • Słuchowisko:
Jehowa okazywał lojalną miłość (Rodzaju 37:1–36; 39:1 do 47:12)

W programie oprócz 53 krótkich przemówień, pokazów (scenek), wywiadów, wyświetlanych jest przeszło 50 krótkich filmów i materiałów multimedialnych nawiązujących do tematów poszczególnych punktów[102]. W filmach tych przedstawiono miłość Boga widoczną w naturze, we wszechświecie, w roślinach i w świecie zwierząt. W niektórych z nich przedstawiono ludzi ze wszystkich stron świata, którzy opowiadają, jak miłość rozwiązuje napięcia i konflikty[103]. Piątkowy program oparty jest na 1 Tesaloniczan 4:9 — ‛Bóg was uczy kochać siebie nawzajem’ i omawia, jak miłość może pomóc przezwyciężyć takie przeciwności, jak trudne dzieciństwo, przewlekła choroba czy ubóstwo. W sobotę program skupia się na omówieniu tego, jak zasady biblijne pomagają mężom, żonom i dzieciom okazywać miłość sobie nawzajem. Oparty jest na myśli z Efezjan 5:2 — ‛Przejawiajcie miłość’. Natomiast w trakcie programu niedzielnego, opartego na Judy 21 — ‛Trwajcie w miłości Bożej’, wygłoszany jest publiczny wykład biblijny zatytułowany „Gdzie znaleźć prawdziwą miłość w świecie pełnym nienawiści?” (Jana 13:34, 35), który porusza temat powszechnych uprzedzeń i nienawiści[1][75] . Każda sesja (poranna i popołudniowa) rozpoczyna się filmowym programem muzycznym[4].

Kampania informacyjna[edytuj | edytuj kod]

Kongresy poprzedza trzytygodniowa ogólnoświatowa kampania informacyjna – trzynasta tego rodzaju, polegająca na rozpowszechnianiu specjalnych zaproszeń na kongresy zorganizowane w ponad 200 krajach[d][104][76][2]. Wstęp na kongresy jest wolny, również bez zaproszeń[4].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W serwisie i aplikacji mobilnej JW Event przedstawiono w 40 językach wszystkie 24 miejsca kongresowe. W 14 językach (polskim, angielskim, chińskim, fińskim, francuskim, hiszpańskim, japońskim, kannada, koreańskim, niemieckim, rumuńskim, ukraińskim, węgierskim i włoskim podano informacje o kongresie w Warszawie, która zawierała m.in. informacje o aktualnej i historii działalności Świadków Jehowy w Polsce, historii Polski, kraju, kulturze oraz informacje np. o miejscach hotelowych i gastronomicznych, wycieczkach, programach artystycznych organizowanych dla delegatów (funkcja po zalogowaniu).
  2. Program w języku angielskim był tłumaczony symultanicznie, nadawany na częstotliwości radiowej. Goście anglojęzyczni mieli możliwość odbierać na przenośnych urządzeniach.
  3. Oficjalne kongresy regionalne. Oprócz nich w krajach, gdzie jest ogroniczona działalność prawna zaplanowano mniejsze nieoficjalne kongresy.
  4. Zaproszenia na kongres wydrukowano w ponad 400 językach (także w wydaniach brajlowskich, w tym polskim brajlu), nagrano je również w formie filmów w językach migowych (także w polskim języku migowym).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Watchtower: „Miłość nigdy nie zawodzi”! Kongres Świadków Jehowy w roku 2019. jw.org. [dostęp 2019-06-16].
  2. a b c RNS Press Release Service: Mercedes-Benz Stadium to host 2019 international convention of Jehovah’s Witnesses (ang.). religionnews.com, 2019-05-14. [dostęp 2019-06-16].
  3. a b c d Olga Krzyżyk: Kongres Świadków Jehowy 2019 na Stadionie Śląskim już 9-11 sierpnia. Zapowiedź. chorzow.naszemiasto.pl, 2019-07-30. [dostęp 2019-07-30].
  4. a b c d e f g h Religie: Międzynarodowy Kongres Świadków Jehowy. rdc.pl, 2019-08-04. [dostęp 2019-08-08].
  5. Watchtower: Kongres Świadków Jehowy w roku 2019: „Miłość nigdy nie zawodzi”!. tv.jw.org. [dostęp 2019-06-16].
  6. a b 09-11 sierpnia. Kongres Świadków Jehowy. mosir.lublin.pl, 2019-07-30. [dostęp 2019-07-30].
  7. Watchtower. Okaż się wierny podczas „wielkiego ucisku”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 18, 2019-10. Towarzystwo Strażnica. 
  8. a b Kraków. Spotkanie 10 tysięcy Świadków Jehowy w Tauron Arenie. gazetakrakowska.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-12].
  9. a b c Studium przypadku: Międzynarodowy Kongres Świadków Jehowy w Warszawie. meetingplanner.pl, 2019-08-12. [dostęp 2019-08-12].
  10. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Watchtower: Nasze Kongresy Międzynarodowe 2019. jwevent.org, 2018. [dostęp 2019-08-08].
  11. a b c Arena Lublin gospodarzem kongresu Świadków Jehowy pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi”. roztocze.net, 2019-07-25. [dostęp 2019-07-30].
  12. Watchtower: Sprawozdanie Komitetu Nauczania za rok 2018. tv.jw.org. [dostęp 2019-06-16].
  13. * Kongres Świadków Jehowy, Warszawa 2019. Kilkanaście tysięcy osób spotka się na stadionie Legii. polskatimes.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-08].
    * Kongres Świadków Jehowy 2019, Warszawa. Kilkanaście tysięcy wiernych na stadionie Legii. warszawa.naszemiasto.pl, 2019-08-10. [dostęp 2019-08-12].
    * Tomasz Sznela: Kongres Świadków Jehowy 2018 w Warszawie. Tłumy czekały na chrzest na stadionie Legii [Zdjęcia]. warszawa.naszemiasto.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-12].
    * 30 tysięcy Świadków Jehowy na stadionie Legii. Odbył się międzynarodowy kongres. warszawawpigulce.pl, 2019-08-12. [dostęp 2019-08-11].
  14. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Warszawa (Polska). jw.org, 2019-08-15. [dostęp 2019-08-23].
  15. Biuletyn Informacji Publicznej m.st. Warszawy: Zarządzenie nr 1250/2019 z 23-07-2019. bip.warszawa.pl. [dostęp 2019-08-04].
  16. Świadkowie Jehowy na Legii. Darmowa komunikacja dla uczestników. tvnwarszawa.tv24.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-08].
  17. 30 Świadków Jehowy na stadionie Legii. Odbył się międzynarodowy kongres. warszawawpigulce.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-12].
  18. a b Watchtower: Kongresy. jw.org. [dostęp 2019-06-16].
  19. a b Importante encuentro de Testigos de Jehová en el Polideportivo (hiszp.). 00223.com.ar, 2019-09-04. [dostęp 2019-09-05].
  20. a b Feiras do Brasil: São Paulo vai sediar um dos congressos internacionais das Testemunhas de Jeová em 2019 (port.). feirasdobrasil.com.br, 2019-06-11. [dostęp 2019-06-21].
  21. a b globo: Goiânia recebe congresso de Testemunhas de Jeová até domingo; veja programação (port.). jg1.globo.com, 2019-06-14. [dostęp 2019-06-16].
  22. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – São Paulo (Brazylia). jw.org, 2019-07-19. [dostęp 2019-07-23].
  23. Alexander Brisling: 25.000 Jehovas Vidner er ankommet til København (duń.). ekstrabladet.dk, 2019-06-19. [dostęp 2019-06-21].
  24. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Kopenhaga (Dania). jw.org, 2019-07-26. [dostęp 2019-07-27].
  25. Watchtower: Wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w języku islandzkim. jw.org, 2019-07-19. [dostęp 2019-07-25].
  26. Watchtower: Dennis Christensen zachowuje niezłomność po przeniesieniu do kolonii karnej. jw.org, 2019-07-31. [dostęp 2019-08-02].
  27. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – Guayaquil (Ekwador). jw.org, 2019-06-25. [dostęp 2019-07-23].
  28. ElUniverso: Bautismo masivo en Asamblea de los Testigos de Jehová (hiszp.). eluniverso.com, 2019-06-15. [dostęp 2019-06-16].
  29. ElComercio: Más de 50 000 Testigos de Jehová se reúnen en asamblea internacional en Guayaquil (hiszp.). elcomercio.com, 2019-06-14. [dostęp 2019-06-16].
  30. ElUniverso: Eventos culturales antes del inicio de asamblea mundial de Testigos de Jehová en Guayaquil (hiszp.). eluniverso.com, 2019-06-14. [dostęp 2019-06-16].
  31. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Paryż (Francja). jw.org, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-09].
  32. Zougla: Εκατοντάδες άτομα βαφτίστηκαν ως Μάρτυρες του Ιεχωβά στο Ο.Α.Κ.Α (gr.). zougla.gr, 2019-07-06. [dostęp 2019-07-07].
  33. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – Ateny (Grecja). jw.org, 2019-07-12. [dostęp 2019-07-16].
  34. EP: 400 testigos de Jehová se bautizan en el césped del Wanda (hiszp.). as.com, 2019-07-21. [dostęp 2019-07-21].
  35. Más de 160.000 testigos de Jehová participarán en una asamblea internacional en Madrid (hiszp.). religiondigital.org, 2019-07-15. [dostęp 2019-07-16].
  36. Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w języku hiszpańskim. jw.org, 2019-07-19. [dostęp 2019-07-20].
  37. Watchtower: Discurso de presentación: revisión de la Traducción del Nuevo Mundo en español (hiszp.). jw.org, 2019-07-19. [dostęp 2019-07-20].
  38. Watchtower: Historyczne wydarzenie: Świadkowie Jehowy wydają zrewidowany Przekład Nowego Świata w języku hiszpańskim. jw.org, 2019-07-19. [dostęp 2019-07-25].
  39. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Madryt (Hiszpania). jw.org, 2019-07-26. [dostęp 2019-07-27].
  40. Santi Burgos: Asamblea internacional de los testigos de Jehová en Madrid (hiszp.). elpais.com, 2019-07-20. [dostęp 2019-07-21].
  41. Tienduizenden Jehova's getuigen verzamelen zich in Jaarbeurs Utrecht (niderl.). rtvutrecht.nl, 2019-08-02. [dostęp 2019-08-03].
  42. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Utrecht (Holandia). jw.org, 2019-08-12. [dostęp 2019-08-12].
  43. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Toronto (Kanada). jw.org, 2019-07-26. [dostęp 2019-07-27].
  44. 7만여명 모이는 여호와의 증인 서울국제대회 '순수한 자원봉사' “이 대회는 1년6개월 전부터 준비,,,모든 부서 17,703명의 자원봉사" (kor.). ecobs.co.kr, 2019-09-12. [dostęp 2019-09-20].
  45. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Seul (Korea Południowa). jw.org, 2019-09-20. [dostęp 2019-09-20].
  46. Multimedios: Testigos de Jehová realizarán asamblea internacional en el Estadio BBVA (hiszp.). multimedios.com, 2019-06-07. [dostęp 2019-06-16].
  47. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – Monterrey (Meksyk). jw.org, 2019-06-21. [dostęp 2019-07-03].
  48. rbb24: Verkehrsbehinderungen rund ums Olympiastadion (niem.). rbb24.de, 2019-06-15. [dostęp 2019-06-16].
  49. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – Berlin (Niemcy). jw.org, 2019-06-25. [dostęp 2019-07-03].
  50. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Johannesburg (RPA). jw.org, 2019-09-16. [dostęp 2019-09-18].
  51. Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w trzech językach na kongresie międzynarodowym w RPA. jw.org, 2019-09-13. [dostęp 2019-09-18].
  52. Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w sześciu językach. jw.org, 2019-09-09. [dostęp 2019-09-18].
  53. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – Lizbona (Portugalia). jw.org, 2019-07-05. [dostęp 2019-07-08].
  54. globo: Mais de 450 pessoas foram batizadas no Estádio da Luz (port.). jg1.globo.com, 2019-06-29. [dostęp 2019-06-30].
  55. Presidência da República Portuguesa: Presidente da República recebeu Associação de Testemunhas de Jeová (port.). prezidencia.pt, 2019-06-28. [dostęp 2019-07-01].
  56. Scott Merzbach: Jehovah’s Witnesses convention expected to draw 13,500 in Amherst this weekend (ang.). gazettnet.com, 2019-07-26. [dostęp 2019-07-27].
  57. Watchtower: Relacje z kongresów międzynarodowych pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” w roku 2019. Atlanta, Stany Zjednoczone. jw.org, 2019-05-29. [dostęp 2019-06-16].
  58. Watchtower: Relacje z kongresów międzynarodowych pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” w roku 2019. Miami, Stany Zjednoczone (hiszpański). jw.org, 2019-05-29. [dostęp 2019-06-16].
  59. Miami Herald: Hundreds baptized in water on Marlins Park field (ang.). miamiherald.com, 2019-05-25. [dostęp 2019-06-16].
  60. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” – Miami (Stany Zjednoczone) (angielski). jw.org, 2019-07-12. [dostęp 2019-07-17].
  61. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Houston (Stany Zjednoczone) (angielski). jw.org, 2019-07-19. [dostęp 2019-07-20].
  62. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Houston (Stany Zjednoczone) (hiszpański). jw.org, 2019-08-30. [dostęp 2019-08-30].
  63. Here are 6 things to know about the 40K Jehovah's Witnesses coming to Phoenix (ang.). eu.zacentral.com, 2019-08-10. [dostęp 2019-08-17].
  64. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Phoenix (Stany Zjednoczone). jw.org, 2019-08-15. [dostęp 2019-08-16].
  65. Jehovah's Witnesses bring 32,000 to downtown St. Louis (ang.). stltoday.com, 2019-08-16. [dostęp 2019-08-17].
  66. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Saint Louis (Stany Zjednoczone). jw.org, 2019-08-23. [dostęp 2019-08-23].
  67. Kongres letni Świadków Jehowy „Miłość nigdy nie zawodzi!“. rynek.de, 2019-07-23. [dostęp 2019-07-30].
  68. Kongres letni Świadków Jehowy w Monachium. mypolacy.de, 2019-07-15. [dostęp 2019-07-30].
  69. Kongres regionalny Świadków Jehowy. mypolacy.de, 2019-08-04. [dostęp 2019-08-06].
  70. mojanorwegia.pl: Kongres Świadków Jehowy. mojanorwegia.pl, 2019-06-14. [dostęp 2019-07-21].
  71. * Olga Krzyżyk: Kongres Świadków Jehowy w Chorzowie 2019 program "Miłość nigdy nie zawodzi" na Stadionie Śląskim już 9-11 sierpnia 2019. dziennikzachodni.pl, 2019-08-04. [dostęp 2019-08-04].
    * Stadion Śląski: Stadion Śląski gospodarzem kongresu Świadków Jehowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi”. stadionslaski.pl, 2019-08-03. [dostęp 2019-08-04].
    * Bartosz Wojsa: Kongres Świadków Jehowy w Chorzowie 3. DZIEŃ Ponad 30 tys. modliło się na Stadionie Śląskim. dziennikzachodni.pl, 2019-08-12. [dostęp 2019-08-13].
    * Patryk Osadnik: Kongres Świadków Jehowy w Chorzowie. Dzień 2. Tysiące wiernych na Stadionie Śląskim wspólnie śpiewa i się modli. dziennikzachodni.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-13].
    * Patryk Osadnik: Kongres Świadków Jehowy w Chorzowie. Dzień 2. Tysiące wiernych na Stadionie Śląskim wspólnie śpiewa i się modli. dziennikzachodni.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-13].
    * Kongres Świadków Jehowy na Stadionie Śląskim. Dzień 1. Wierni w Chorzowie przez trzy dni będą brać udział w spotkaniach Zdjęcia. dziennikzachodni.pl, 2019-08-10. [dostęp 2019-08-13].
    * "Miłość nigdy nie zawodzi", czyli kongres Świadków Jehowy na Stadionie Śląskim. mojchorzow.pl, 2019-08-06. [dostęp 2019-08-06].
    * Stadion Śląski: Stadion Śląski gospodarzem kongresu Świadków Jehowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi”. stadionslaski.pl, 2019-08-03. [dostęp 2019-08-04].
    * TV Silesia: Trwa Kongres Świadków Jehowy na Stadionie Śląskim [Wideo]. tvs.pl, 2019-08-10. [dostęp 2019-08-10].
  72. a b Ponad tysiąc świadków Jehowy z regionu na kongresie w Chorzowie. fakty.interia.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-25].
  73. * Kongres regionalny Świadków Jehowy 2019. trojmiasto.pl, 2019-08-01. [dostęp 2019-08-02].
    * Kongres Świadków Jehowy na Stadionie Energa Gdańsk. stadionenerga.pl, 2019-08-01. [dostęp 2019-08-09].
    * Tysiące osób na Stadionie Energa Gdańsk. To nie mecz, a... Kongres Świadków Jehowy. se.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-08].
  74. * Kraków. Spotkanie 10 tysięcy Świadków Jehowy w Tauron Arenie. gazetakrakowska.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-12].
    * Świadkowie Jehowy zjadą do Krakowa! 10 tysięcy ludzi w Tauron Arenie. cowkrakowie.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-08].
    * Świadkowie Jehowy zjadą do Krakowa! 10 tysięcy ludzi w Tauron Arenie. krknews.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-08].
  75. a b Trzy dni o miłości. nowytydzien.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-17].
  76. a b Piotr Nowak: Świadkowie Jehowy znów zapukają do drzwi lublinian. Trwają przygotowania do kongresu. kurierlubelski.pl, 2019-07-15. [dostęp 2019-07-15].
  77. * Piotr Nowak: Kongres świadków Jehowy w Lublinie. Wierni spotkają się na Arenie Lublin. kurierlubelski.pl, 2019-08-06. [dostęp 2019-08-06].
    * Ochotnicy przygotowują stadion do kongresu. roztocze.net, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-08].
  78. * Do Poznania przyjedzie nawet 17 tysięcy świadków Jehowy. Będzie chrzest. epoznan.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-09-05].
    * Poznań: W ten weekend na MTP odbędzie się trzydniowy Kongres Świadków Jehowy. gloswielkopolski.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-09-05].
    * Poznań: Kongres Świadków Jehowy 2019. Na MTP pojawiło się kilka tysięcy wyznawców [Zdjęcia]. gloswielkopolski.pl, 2019-08-09. [dostęp 2019-09-09].
    * Poznań: Kongres Świadków Jehowy 2019 odbędzie się w dniach 9-11 sierpnia na MTP. gloswielkopolski.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].
  79. Chrzest stu świadków Jehowy odbył się dziś w Poznaniu. wtk.pl, 2019-08-10. [dostęp 2019-09-13].
  80. * Oskar Masternak: Kongres Świadków Jehowy w weekend w Szczecinie. szczecinnaszemiasto.pl, 2019-08-09. [dostęp 2019-08-09].
    * Oskar Masternak: „Miłość nigdy nie zawodzi” - kongres Świadków Jehowy w Netto Arenie. szczecinnaszemiasto.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-14].
  81. * Kolejny kongres Świadków Jehowy na Stadionie Wrocław. W planie chrzest w basenie. tuwroclaw.com, 2019-08-05. [dostęp 2019-09-05].
    * Zaczyna się kongres świadków Jehowy. 20 tysięcy osób przyjedzie na Stadion Wrocław. gazetawroclawska.pl, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-08].
    * Świadkowie Jehowy z region wałbrzyski: Wkrótce kongres! [Program]. walbrzych.dlawas.info, 2019-08-06. [dostęp 2019-08-06].
    * Wrocław: Świadkowie Jehowy pokazali jak parkować w zdyscyplinowany sposób. gazetawroclawska.pl, 2019-08-15. [dostęp 2019-08-15].
    * Tomasz Hołod: Na Stadionie Wrocław trwa trzydniowy kongres świadków Jehowy (Zdjęcia). gazetawroclawska.pl, 2019-08-09.
  82. Joanna Urbańska: 16 tys. osób na Kongresie Świadków Jehowy we Wrocławiu. 100 osób przyjęło chrzest. wroclaw.wyborcza.pl, 2019-08-10. [dostęp 2019-08-10].
  83. * Kongres Świadków Jehowy w naszym regionie już w ten weekend!. podlaskie.naszemiasto.pl, 2019-08-13. [dostęp 2019-08-14].
    * Kongres Świadków Jehowy w Ełku. W spotkaniu uczestniczy ponad 600 osób naszego regionu [Zdjęcia!]. augustow.naszemiasto.pl, 2019-08-18. [dostęp 2019-08-20].
    * Kongres Świadków Jehowy w naszym regionie już w ten weekend!. bialystok.naszemiasto.pl, 2019-08-13. [dostęp 2019-08-20].
  84. * Kongres Świadków Jehowy w Sosnowcu 16.08.2019 Dzień 1. Nawet 3 tys. ludzi bierze udział w kongresie. dziennikzachodni.pl, 2019-08-17. [dostęp 2019-08-17].
    * Kongres Świadków Jehowy w Sosnowcu 17.08.2019 Dzień 2. Chrzest najważniejszym punktem dnia. dziennikzachodni.pl, 2019-08-17. [dostęp 2019-08-17].
  85. Watchtower: Historyczny kongres regionalny w Azerbejdżanie. jw.org, 2019-07-30. [dostęp 2019-08-02].
  86. Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w języku basa (Kamerun). jw.org, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].
  87. Watchtower: Świadkowie Jehowy wydają Chrześcijańskie Pisma Greckie w języku basa. jw.org, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].
  88. Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w języku luo. jw.org, 2019-09-02. [dostęp 2019-09-02].
  89. Watchtower: Świadkowie Jehowy w Kenii wydają Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata w języku luo. jw.org, 2019-09-04. [dostęp 2019-09-05].
  90. Watchtower: Wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku zapotek (przesmyk). jw.org, 2019-10-03. [dostęp 2019-10-04].
  91. a b c Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w językach guarani, kwanyama i laotańskim. jw.org, 2019-08-19. [dostęp 2019-08-21].
  92. Watchtower: Świadkowie Jehowy wydają Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Świata w języku kwanyama. jw.org, 2019-08-20. [dostęp 2019-08-21].
  93. Watchtower: Świadkowie Jehowy wydają Przekład Nowego Świata w języku guarani. jw.org, 2019-08-20. [dostęp 2019-08-21].
  94. Watchtower: Świadkowie Jehowy organizują pierwszy kongres regionalny w rwandyjskim języku migowym. jw.org, 2019-09-02. [dostęp 2019-09-03].
  95. Watchtower: Pierwszy kongres regionalny w języku romani (wschodnia Słowacja). jw.org, 2019-08-14. [dostęp 2019-08-14].
  96. Watchtower: Wydanie Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata w języku laotańskim. jw.org, 2019-08-20. [dostęp 2019-08-21].
  97. Watchtower: Wydanie zrewidowanego Przekładu Nowego Świata w języku chińskim. jw.org, 2019-07-05. [dostęp 2019-07-09].
  98. Nowara Today: Concluso a Cameri il ciclo dei congressi estivi dei Testimoni di Geova 2019. Dati statistici sui congressi nel novarese e nuovi sviluppi a livello internazionale (wł.). novaratoday.it, 2019-09-28. [dostęp 2019-10-02].
  99. «Приехал сюда из России, чтобы проповедовать». На минском стадионе собрались тысячи Свидетелей Иеговы (ros.). nn.by, 2019-07-26. [dostęp 2019-08-03].
  100. Asista a la Asamblea mundial de los Testigos de Jehová 'El amor nunca falla' (hiszp.). elpais.com, 2019-08-01. [dostęp 2019-08-03].
  101. Watchtower: Wydawnictwa kongresowe. jw.org. [dostęp 2019-08-23].
  102. Tips: In 21 Tagen durch den Bezirk (niem.). tips.at, 2019-06-20. [dostęp 2019-06-20].
  103. Franz Michael Zagler: 3 Tage Sommerkongress zum Thema LIEBE (niem.). tips.at, 2019-07-17. [dostęp 2019-08-03].
  104. Watchtower: Zaproszenie na kongres w roku 2019. jw.org. [dostęp 2019-06-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]