Miasta bez kolei pasażerskiej w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Miasta bez kolei pasażerskiej w Polsce – miasta na terenie Polski, w których nie ma czynnego w ruchu pasażerskim przystanku lub stacji kolejowej[1]. Brak kolei w miastach ma różne przyczyny: zawieszenie ruchu na linii kolejowej, zlikwidowanie stacji lub przystanku, niektóre miasta nie miały kolei nigdy. Największymi polskimi miastami, które odzyskały połączenia kolejowe, są Lubin (72,5 tys. mieszkańców)[2] i Zamość (66,5 tys. mieszkańców)[3], a miastami, które odzyskały połączenia kolejowe utracone przed 2000 rokiem, są Trzebnica[4] i Bielawa[5][6].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Miasta liczące ponad dziesięć tysięcy mieszkańców, do których zawieszono lub zlikwidowano kursowanie normalnotorowych pociągów pasażerskich w latach 1990–2015[4]

Po II wojnie światowej polskie koleje przeszły cztery[potrzebny przypis] fazy likwidacji linii: pierwsza fala miała miejsce tuż po II wojnie światowej, druga w latach 60. (zlikwidowano około 227 km), trzecia fala, która rozpoczęła się po roku 1980[7] oraz czwarta w 2000 r. W trakcie zmian systemu gospodarczego na przełomie lat 80 i 90-tych zjawisko przybrało na sile. Wzrost znaczenia transportu samochodowego, kryzys gospodarczy w kraju i procesy związane przeobrażeniami ekonomicznymi w tej części Europy spowodowały zahamowanie rozwoju transportu kolejowego. Spadek popularności przewozów pasażerskich w tym czasie upatruje się we wzroście bezrobocia, pauperyzacji społeczeństwa i zmianach taryfowych w PKP. Tylko w latach 1987–1992 zawieszono ruch pasażerski na około 1723 km linii, zamykając ok. 520 stacji i przystanków osobowych. Wliczając okres powojenny, od 1946 do 1993 obsługę kolejową utraciło 107 miast[7].

Najwięcej miast utraciło połączenia kolejowe na przełomie XX i XXI wieku. Głównymi przyczynami były słaba kondycja Polskich Kolei Państwowych oraz brak odpowiedniego poziomu dofinansowania przewozów. Likwidacja połączeń była próbą obniżenia kosztów własnych przewoźnika[4]. W konsekwencji na początku XXI wieku około czwarta część całkowitej długości linii kolejowych wykorzystywana była wyłącznie w ruchu towarowym. Podobne zjawisko na większą skalę miało miejsce tylko w Wielkiej Brytanii w latach 60. i 70. (Beeching Axe)[4].

Jednak w Polsce miasta również traciły kolejowe połączenia pasażerskie na skutek likwidacji linii wąskotorowych służących obsłudze lokalnemu ruchowi pasażerskiemu oraz towarowemu. Mimo przywracania połączeń na wielu liniach wąskotorowych po zakończeniu II wojny światowej oraz wprowadzania na nie nowszego taboru wygaszanie popytu na nie trwało. Zjawisko to przybrało na sile na początku lat 60-tych wraz z rozwojem transportu samochodowego i autobusowego, które stopniowo wypierały ruch pasażerski z linii wąskotorowych przyczyniając się do ich późniejszej likwidacji. Część linii jednak pozostała w obsłudze do ruchu towarowego przez pewien czas kiedy nie zostały zamknięte.

Przykładem miast, które na skutek likwidacji linii wąskotorowych utraciły połączenia pasażerskie są m.in Marki, Myszyniec i Pyzdry, gdzie na skutek rozwoju połączeń autobusowych Państwowej Komunikacji Samochodowej i prywatnych samochodów oraz przez niskie prędkości handlowe spowodowały w latach 1972-1976 likwidację połączeń kolejowych do tych miast.[8][9][10]

Rozmieszczenie miast bez kolei na mapie kraju
Geographylogo.svg
Rozmieszczenie miast bez dostępu do kolei pasażerskiej na mapie kraju:
Purple pog.svg miasta powyżej 30 tys. mieszkańców.
Red pog.svg miasta powyżej 15 tys. mieszkańców.
Orange pog.svg miasta powyżej 10 tys. mieszkańców.

Największe polskie miasta bez kolei pasażerskiej[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa w Jastrzębiu-Zdroju w 2011
Pozostałości po linii kolejowej w Jastrzębiu-Zdroju
Stacja kolejowa w Śremie w 2021
Czeladź jest największym miastem w Polsce, które nigdy nie miało dostępu do kolei pasażerskiej
Stacja kolejowa w Bartoszycach w 2009
Tory na nieczynnej stacji w Bytowie w 2010

Miasta powyżej 15 000 mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Lista uwzględnia również miejscowości, mające wyłącznie turystyczne połączenia kolejowe. Liczbę mieszkańców zaokrąglono do tysięcy.

Lista dla roku 2022[1]
Miasto Liczba mieszkańców[11]
w tys. (2021)
woj. Rok likwidacji Stacja
1 Jastrzębie-Zdrój 88 śląskie 2001[12] Jastrzębie-Zdrój
2 Siemianowice Śląskie 66 śląskie 1968[13] Siemianowice Śląskie
3 Łomża 63 podlaskie 1993[14] Łomża
4 Bełchatów 56 łódzkie 2000[15] Bełchatów Miasto
5 Piekary Śląskie 55 śląskie 1976[16] Piekary Śląskie
6 Marki 37 mazowieckie 1974[17] Marki (wąskotorowa)
7 Police 32 zachodniopomorskie 2002[18] Police
8 Czeladź 31 śląskie nigdy nie istniała[19] nigdy nie istniała
9 Śrem 29 wielkopolskie 1995[20] Śrem
10 Turek 26 wielkopolskie 1991[21] Turek (wąskotorowa)
11 Świecie 25 kujawsko-pomorskie 1996[22] Świecie nad Wisłą
12 Bartoszyce 23 warmińsko-mazurskie 2002[23] Bartoszyce
13 Polkowice 22 dolnośląskie 1969[24] Polkowice
14 Ostrów Mazowiecka 22 mazowieckie 1993[25] Ostrów Mazowiecka
15 Zambrów 22 podlaskie 1962[26] Zambrów
16 Aleksandrów Łódzki 22 łódzkie nigdy nie istniała[4] nigdy nie istniała
17 Mrągowo 21 warmińsko-mazurskie 2010[27] Mrągowo
18 Gostyń 20 wielkopolskie 2012[28] Gostyń
19 Pułtusk 19 mazowieckie 1997[29] Pułtusk (wąskotorowa)
20 Chełmno 19 kujawsko-pomorskie 1991[30] Chełmno
21 Sokołów Podlaski 19 mazowieckie 1993[31] Sokołów Podlaski
22 Tomaszów Lubelski 19 lubelskie 1915[32] Tomaszów (wąskotorowa)
23 Łęczna 19 lubelskie nigdy nie istniała[4] nigdy nie istniała
24 Konstantynów Łódzki 18 łódzkie nigdy nie istniała nigdy nie istniała
25 Myślenice 18 małopolskie nigdy nie istniała nigdy nie istniała
26 Rawa Mazowiecka 17 łódzkie ruch turystyczny[33] Rawa Mazowiecka (wąskotorowa)
27 Łomianki 17 mazowieckie 1937[34] Łomianki
28 Przasnysz 17 mazowieckie przed 2014 Przasnysz Miasto (wąskotorowa)
29 Bogatynia 17 dolnośląskie 2000[35] Bogatynia
30 Braniewo 17 warmińsko-mazurskie 2019[36] Braniewo
31 Konstancin-Jeziorna 17 mazowieckie 1971[37] Jeziorna
32 Kozienice 17 mazowieckie 1969[38] Kozienice
33 Bytów 17 pomorskie 2017[39] Bytów
34 Grójec 17 mazowieckie 1991[40] Grójec
35 Lędziny 17 śląskie 2001[41] Lędziny Świniowy
36 Olecko 16 warmińsko-mazurskie 2013[42] Olecko
37 Krapkowice 16 opolskie 1991[43] Krapkowice
38 Lidzbark Warmiński 16 warmińsko-mazurskie 1991[44] Lidzbark Warmiński
39 Złotoryja 16 dolnośląskie 2009[45] Złotoryja
40 Limanowa 15 małopolskie 2008[46] Limanowa

Miasta między 10 000 a 15 000 mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Perony na nieczynnej stacji w Międzychodzie
Dworzec w Ciechocinku
Województwo Miasto (2022)[47]
dolnośląskie Góra, Kowary, Syców
kujawsko-pomorskie Ciechocinek, Golub-Dobrzyń, Koronowo, Żnin
lubelskie Janów Lubelski
lubuskie Lubsko, Sulęcin, Szprotawa
małopolskie Dąbrowa Tarnowska, Niepołomice
mazowieckie Węgrów
opolskie Głubczyce
podlaskie Kolno
śląskie Kłobuck, Pszów
świętokrzyskie Pińczów (sezonowe połączenie turystyczne z Jędrzejowem), Staszów
warmińsko-mazurskie Biskupiec, Dobre Miasto, Gołdap, Lubawa, Nowe Miasto Lubawskie, Węgorzewo
wielkopolskie Czarnków, Międzychód
zachodniopomorskie Barlinek, Dębno, Myślibórz, Pyrzyce

Miasta poniżej 10 000 mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa w Mirsku
Stacja w Baborowie w 2012
Nieczynna stacja kolejowa w Stroniu Śląskim w 2017
Województwo Miejscowości[48][47]
dolnośląskie Bolków, Chocianów, Karpacz, Lądek-Zdrój, Leśna, Lubomierz, Lwówek Śląski, Mirsk, Niemcza, Nowogrodziec, Pieszyce, Prochowice, Prusice, Przemków, Radków, Stronie Śląskie, Szczawno-Zdrój, Świeradów-Zdrój, Świerzawa, Wąsosz, Wiązów, Wleń, Wojcieszów, Zawidów, Złoty Stok
kujawsko-pomorskie Barcin, Brześć Kujawski, Chodecz, Dobrzyń nad Wisłą, Górzno, Izbica Kujawska, Janowiec Wielkopolski, Kamień Krajeński, Kcynia, Kowal, Kruszwica, Lubień Kujawski, Lubraniec, Łabiszyn, Łasin, Mrocza, Nowe, Pakość, Radziejów, Radzyń Chełmiński, Strzelno, Szubin, Więcbork
lubelskie Annopol, Bychawa, Bełżyce, Frampol, Goraj, Józefów nad Wisłą, Kazimierz Dolny, Kamionka, Kock, Krasnobród, Łaszczów, Modliborzyce, Opole Lubelskie*, Ostrów Lubelski, Piaski, Poniatowa*, Siedliszcze, Stoczek Łukowski, Tarnogród, Tyszowce, Urzędów
lubuskie Cybinka, Gozdnica, Jasień, Kargowa, Kożuchów, Lubniewice, Łęknica, Nowe Miasteczko, Ośno Lubuskie, Otyń, Sława, Szlichtyngowa, Trzciel
łódzkie Biała Rawska*, Bolimów, Krośniewice, Lutomiersk, Lututów, Pajęczno, Piątek, Przedbórz, Rzgów, Sulejów, Tuszyn, Uniejów, Wolbórz, Zelów, Złoczew
małopolskie Alwernia, Czchów, Dobczyce, Koszyce, Mszana Dolna, Nowe Brzesko, Nowy Wiśnicz, Proszowice, Radłów, Ryglice, Skała, Szczawnica, Szczucin, Świątniki Górne, Wojnicz, Zakliczyn, Żabno
mazowieckie Białobrzegi, Bieżuń, Brok, Chorzele, Czerwińsk nad Wisłą, Drobin, Glinojeck, Iłża, Kałuszyn, Karczew, Kosów Lacki, Lipsko, Lubowidz, Łosice, Maków Mazowiecki, Mogielnica, Mszczonów, Myszyniec, Nowe Miasto, Nowe Miasto nad Pilicą, Różan, Sanniki, Skaryszew, Sochocin, Solec nad Wisłą, Tarczyn, Wiskitki, Wyszogród, Wyśmierzyce, Zakroczym, Zwoleń, Żelechów, Żuromin
opolskie Baborów, Biała, Dobrodzień, Gorzów Śląski, Kietrz, Korfantów, Leśnica, Niemodlin, Prószków, Ujazd
podkarpackie Baranów Sandomierski, Błażowa, Brzostek, Brzozów, Cieszanów, Dubiecko, Dukla, Dynów, Iwonicz-Zdrój, Kańczuga*, Kołaczyce, Lesko, Narol, Pilzno, Pruchnik, Przecław, Radomyśl Wielki, Rymanów, Sokołów Małopolski, Tyczyn, Ulanów
podlaskie Brańsk, Choroszcz, Ciechanowiec, Jedwabne, Krynki, Lipsk, Michałowo, Nowogród, Rajgród, Sejny, Wysokie Mazowieckie, Stawiski, Suchowola, Suraż, Supraśl, Szczuczyn, Tykocin, Zabłudów
pomorskie Debrzno, Dzierzgoń, Gniew, Krynica Morska, Nowy Dwór Gdański, Nowy Staw, Skarszewy, Skórcz
śląskie Koziegłowy, Krzanowice, Ogrodzieniec, Olsztyn, Pilica, Poręba, Siewierz, Sośnicowice, Szczekociny, Szczyrk, Wilamowice, Wojkowice, Woźniki
świętokrzyskie Bodzentyn, Chęciny, Chmielnik, Daleszyce, Działoszyce, Iwaniska, Kazimierza Wielka, Koprzywnica, Łagów, Morawica, Nowa Słupia, Nowy Korczyn, Opatowiec, Opatów, Osiek, Ożarów, Pacanów, Pierzchnica, Połaniec, Radoszyce, Skalbmierz, Stopnica, Wiślica, Wodzisław, Zawichost
warmińsko-mazurskie Bisztynek, Frombork, Górowo Iławeckie, Jeziorany, Kisielice, Lidzbark, Mikołajki, Miłakowo, Miłomłyn, Młynary, Orneta, Orzysz, Reszel, Ryn, Sępopol, Tolkmicko, Wielbark, Zalewo
wielkopolskie Borek Wielkopolski, Chocz, Czerniejewo, Dąbie, Dobra, Dobrzyca, Dolsk, Grabów nad Prosną, Jaraczewo, Jutrosin, Kleczew, Kłecko, Koźminek, Kórnik, Krzywiń, Książ Wielkopolski, Lwówek, Łobżenica, Margonin, Miejska Górka, Mikstat, Obrzycko, Osieczna, Ostroróg, Pniewy, Pogorzela, Przedecz, Pyzdry, Raszków, Rychwał, Sieraków, Sompolno, Stawiszyn, Sulmierzyce, Szamocin, Śmigiel, Tuliszków, Ujście, Wielichowo, Witkowo, Wyrzysk, Wysoka, Zagórów, Żerków
zachodniopomorskie Barwice, Bobolice, Borne Sulinowo, Cedynia, Człopa, Dobra, Dobrzany, Drawno, Dziwnów, Golczewo, Gościno, Ińsko, Lipiany, Maszewo, Mirosławiec, Moryń, Nowe Warpno, Pełczyce, Polanów, Połczyn-Zdrój, Resko, Sianów, Stepnica, Suchań, Trzcińsko-Zdrój

Do oznaczonych gwiazdką * miast prowadzony jest do ruch turystyczny, głównie za pośrednictwem kolei wąskotorowej.

Możliwości powrotu połączeń pasażerskich[edytuj | edytuj kod]

  • Jastrzębie-Zdrój – PKP PLK SA planuje przeprowadzenie analizy możliwości budowy połączenia kolejowego do Jastrzębia-Zdroju w dwóch wariantach: w dawnym śladzie linii kolejowej nr 159 oraz przy wykorzystaniu linii kolejowych innych zarządców[49].
  • Kłobuck – Przewoźnik PKP Intercity uwzględnia plan uruchomienia połączeń pasażerskich do Kłobucka w perspektywie do 2030 roku. Planowana jest również rewitalizacja peronów stacji[50][51].
  • Piekary Śląskie – Prowadzone są prace studyjne nad odbudową i elektryfikacją linii kolejowej nr 145 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego[52].
  • Poręba/Siewierz – Trwają prace budowlane na linii kolejowej nr 182 związane z modernizacją i elektryfikacją linii w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego, który ma obsługiwać port lotniczy w Pyrzowicach[53].
  • Dąbrowa Tarnowska/Szczucin/Żabno – W planach PKP PLK uwzględniana jest rewitalizacja i elektryfikacja linii kolejowej nr 115 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego na lata 2021–2030 w perspektywie do 2040 roku[54][55]. Planowana jest również budowa nowej linii kolejowej, która połączyłaby Busko Zdrój z Tarnowem w kilku wariantach na przebiegu linii kolejowej nr 115.[56]
  • Limanowa/Mszana Dolna – W związku z planowaną budową nowej linii kolejowej Podłęże – Piekiełko i jej rozgałęzieniem do Chabówki planowane jest przywrócenie pociągów pasażerskich do obu miast. Docelowo planowana jest modernizacja i elektryfikacja linii kolejowej nr 104 co umożliwi na uruchomienie pociągów zasilanych trakcją elektryczną[57][58].
  • Niepołomice – Planowane jest odtworzenie linii do Niepołomic w ramach programu Kolej + i utworzeniu połączeń Kraków – Niepołomice[56][59].
  • Bełchatów – Według planu prognostyczno-planistycznego do programu Kolej +, miasto ma uzyskać połączenia z Piotrkowem Trybunalskim i Łodzią Fabryczną poprzez modernizacje i elektryfikacje linii kolejowej nr 24 oraz przeniesienie lokalizacji przystanku Bełchatów. Planowane jest też wydłużenie linii do Bogumiłowa[60].
  • Grójec – W ramach programu Kolej + do 2028 roku planowana jest budowa linii z Warszawy do Grójca w celu eliminacji lokalnego wykluczenia komunikacyjnego[61].
  • Ostrów Mazowiecka – Uwzględniana jest rewitalizacja linii kolejowej nr 34 połączona z elektryfikacją, dzięki czemu możliwe było skomunikowanie Ostrowi z Ostrołęką oraz Małkinią i Warszawą[62].
  • Pułtusk/Maków Mazowiecki/Przasnysz – Planowana jest budowa linii kolejowej Zegrze – Przasnysz, która połączyłaby Pułtusk, Maków Mazowiecki i Przasnysz z Legionowem i Warszawą[63].
  • Chorzele – Trwa rewitalizacja linii kolejowej nr 35 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego na odcinku Ostrołęka – Chorzele – Szczytno[64].
  • Łomża – Zarówno PKP PLK, jak i urząd marszałkowski województwa podlaskiego planują przywrócić połączenia pasażerskie do miasta. Docelowo planowana jest rewitalizacja oraz elektryfikacja linii kolejowej nr 49 i 36 na odcinku Łapy – Śniadowo[65][66]. Po przywróceniu połączeń przewidziane są cztery par pociągów z Białegostoku do Łomży[67]. Dodatkowo przewidziany jest przebieg nowego odcinka linii kolejowej nr 29 z Ostrołęki do Giżycka przez Łomżę[68].
  • Braniewo/Orneta/Dobre Miasto – W kwietniu 2021 roku PKP PLK podpisały umowę na zaprojektowanie i wykonanie odcinka Olsztyn Gutkowo – Dobre Miasto[69]. Prace na linii rozpoczęto 25 października 2021 roku i mają do odcinka Braniewo potrwać do 2023 roku[70]. Planowane jest przywrócenie pięciu par połączeń do Braniewa przez Ornetę i Dobre Miasto po zakończonych pracach. Dodatkowo uwzględniana jest odbudowa kolei Nadzalewowej z funduszy RPO[71][72].
  • Biskupiec/Mrągowo – W czerwcu 2021 roku ogłoszony został przetarg na wykonanie studium napraw na linii kolejowej nr 223. W przetargu wybrano wykonawcę Koltech Inwestor z którym 11 sierpnia 2021 roku podpisano umowę[73]. Dodatkowo prace nad modernizacją linii mają zostać sfinansowane przez CPK[74][75].
  • Olecko – W związku z planami Rail Balticki planowana jest modernizacja linii kolejowej nr 39 i 41 wraz z elektryfikacją na odcinku Ełk – Olecko – Suwałki[76].
  • Bartoszyce/Lidzbark Warmiński – Planowana jest budowa linii kolejowej łączącej Bartoszyce przez Lidzbark Warmiński do Dobrego Miasta w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego[77].
  • Śrem – Wszelkie prace związane z dokumentacją do realizacji modernizacji linii 369 na odcinku Czempiń – Śrem zakończono do 2021 roku[78]. Zgodnie z dokumentacją planowana jest elektryfikacja linii, co umożliwi uruchomienie bezpośredniego połączenia z Poznania do Śremu bez konieczności wykorzystywania taboru spalinowego[79].
  • Gostyń – Planowane są prace rewitalizacyjne linii kolejowej 360 na odcinku Kąkolewo – Gostyń w ramach rządowego programu Kolej Plus. Koszt został oszacowany na około 80 milionów złotych[80].
  • Międzychód – Planowane są prace nad odtworzeniem linii kolejowej nr 363 i linii kolejowej nr 368 co umożliwi na utworzenie ciągu Gorzów Wielkopolski – Międzychód – Poznań. 13 lipca 2021 roku urząd marszałkowski województwa wielkopolskiego podpisał umowę z firmą BBF na opracowanie projektu rewitalizacji linii kolejowej nr 368 Międzychód – Szamotuły[81][82].
  • Czarnków – 15 lipca 2021 roku urząd marszałkowski województwa wielkopolskiego podpisał umowę z konsorcjum firm Infra – Centrum Doradztwa oraz Instytutu Kolejnictwa na opracowanie WSPP dla dwóch projektów. Jeden z nich dotyczy rewitalizacji linii kolejowej nr 236 i 390 aby skomunikować Czarnków z Bzowo Gorajem, Rogoźnem Wielkopolskim i Wągrowcem[82].
  • Turek – 15 lipca 2021 roku urząd marszałkowski województwa wielkopolskiego podpisał umowę z konsorcjum firm Infra – Centrum Doradztwa oraz Instytutu Kolejnictwa na opracowanie WSPP dla dwóch projektów. Jeden z nich dotyczy budowy linii normalnotorowej z Konina do Turka[82].
  • Lubsko – Województwo lubuskie zgłosiło projekt rewitalizacji linii kolejowej nr 275 na odcinku Bieniów – Lubsko w ramach którego mogą zostać przywrócone połączenia pasażerskie[83].
  • Sulęcin – Planowana jest rewitalizacja linii kolejowej nr 364 w ramach Kolej+ w ramach której miasto uzyska połączenia z Rzepinem, Gorzowem Wielkopolskim, Zieloną Górą i Międzychodem[84].
  • Szprotawa – W ramach Kolej+ planowane jest odbudowa odcinka Żagań – Szprotawa, co umożliwi na skomunikowanie miejscowości z Zieloną Górą[85].
  • Bogatynia – 30 sierpnia 2021 roku burmistrz Bogatyni Wojciech Dobrołowicz oraz marszałek województwa dolnośląskiego Cezary Przybylski podpisali umowę w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla projektu pn. „Rewitalizacja linii kolejowej na trasie Zgorzelec – Bogatynia” oraz ogłoszono przetarg na dokumentację. Projekt ten jest włączony do programu Kolej + i ma umożliwić w przyszłości przywrócenie ruchu pasażerskiego do miasta[86].
  • Chocianów – Aktualnie trwają prace nad rewitalizacją linii kolejowej nr 303 od Duniowa do Chocianowa mająca na celu przywrócenie ruchu pasażerskiego w ramach projektu Kolei Aglomeracyjnej Zagłębia Miedziowego[87].
  • Góra – W grudniu 2020 roku DSDiK przejęła linię kolejową nr 372 z Bojanowa do Góry[88], który ma zostać przywrócony ponownie do ruchu. Planowana jest również elektryfikacja tego odcinka[89].
  • Karpacz – W 2021 roku województwo dolnośląskie przejęło linie kolejową nr 340 w celu rewitalizacji i przywrócenia ruchu pasażerskiego[90]. Planowane przywrócenie ruchu pasażerskiego ma nastąpić w 2023 roku[91].
  • Kowary – W 2021 roku województwo dolnośląskie przejęło linię kolejową nr 308 i 345 w celu rewitalizacji i przywrócenia ruchu pasażerskiego[90].
  • Lądek-Zdrój/Stronie Śląskie – Urząd marszałkowski województwo dolnośląskiego próbuje przejąć od PKP PLK linię kolejową nr 322 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego[91]. Sama linia została ujęta do przebudowy w zamierzeniach inwestycyjnych PKP PLK.[66]
  • Lwówek Śląski/Wleń – W najbliższych latach planowany jest remont linii kolejowej nr 283 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego[91].
  • Mirsk/Świeradów-Zdrój – W 2020 roku województwo dolnośląskie linię kolejową nr 317 i 336 z Gryfowa Śląskiego do Świeradowa-Zdroju w celu przywrócenia jej do ruchu[92]. W maju 2021 roku rozpoczęto prace mające na celu przygotowanie placu budowy pod rewitalizowaną linię[92][93], a w grudniu 2021 roku ogłoszono przetarg na zaprojektowanie i rewitalizację linii kolejowej nr 317 z Gryfowa Śląskiego do Mirska[94]. 27 kwietnia nastąpiło przekazanie placu budowy wykonawcy[95], a dwa dni później poinformowano wejściu ekip budowlanych na linię[96]. Po zakończeniu prac na linii kolejowej nr 317 z Gryfowa Śląskiego do Mirska prace obejmą linię kolejową nr 336 do Świeradowa-Zdroju[97]. 20 września 2022 roku ogłoszono przetarg na zaprojektowanie i wykonanie prac budowlanych na linii kolejowej nr 336 z Mirska do Świeradowa Zdroju.[98] Uruchomienie pociągów pasażerskich do Świeradowa Zdroju planowane jest na grudzień 2022.[99] W późniejszych latach planowana jest również elektryfikacja linii do Świeradowa Zdroju[100][91].
  • Niemcza – 29 kwietnia 2019 roku podpisano z PKP protokół przejęcia linii kolejowej nr 310 przez samorząd województwa dolnośląskiego[101], a w styczniu 2022 roku rozpoczęto oczyszczanie nieczynnej linii z krzewów i drzew oraz starego torowiska[102]. W najbliższych latach planowana jest rewitalizacja linii kolejowej nr 310 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego na odcinku Kobierzyce – Niemcza – Piława Górna[103].
  • Syców – Planowana jest rewitalizacji linii kolejowej nr 181 na odcinku Oleśnica – Syców – Kępno w ramach której ma zostać przywrócony ruch pasażerski do Sycowa[104].
  • Chełmno – Gmina Chełmno złożyła projekt połączeń kolejowych z Chełmna do Bydgoszczy poprzez odbudowę linii kolejowej nr 246 na odcinku Unisław Pomorski – Chełmno, której realizacja ma się odbyć w ramach Kolej Plus+[105].
  • Ciechocinek – Urząd marszałkowski województwa kujawsko-pomorskiego planuje uruchomienie połączeń pasażerskich do Ciechocinka od rozkładu jazdy 2023/2024 wraz z przeprowadzeniem niezbędnych remontów torowiska[106].
  • Kcynia/Kamień Krajeński/Mrocza/Sępólno – Na lata 2022–2023 zaplanowano rewitalizację linii kolejowej nr 281 z Kcyni do Ogorzelin w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego[107]. oraz planuje się reaktywacje odcinka Gołańcz – Bydgoszcz na linii kolejowej nr 356 na którym obecnie trwają prace planistyczne[108].
  • Kruszwica – PKP PLK uwzględnia plany rewitalizacji linii kolejowej nr 231 na odcinku Inowrocław – Kruszwica w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego[66].
  • Świecie – PKP PLK planuje modernizację linii kolejowej nr 240 na odcinku Terespol Pomorski – Świecie w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego. Przewidziany jest termin prac na lata 2022–2026.[109][66]
  • Żnin – W ramach programu Kolej Plus gmina Żnin złożyła wniosek o rewitalizację linii Żnin – Bydgoszcz i Żnin – Inowrocław[110].
  • Nowy Dwór Gdański/Nowy Staw – PKP PLK planuje odbudować linię kolejową nr 256 w celu przywrócenia ruchu pasażerskiego do Nowego Stawu i Nowego Dworu Gdańskiego w perspektywie finansowej na lata 2021–2027.[111]
  • Police – planuje się uruchomienie przewozów w ramach Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej od 2022[112].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Karol Trammer: Miasta bez kolei? Głównie w Polsce.. [w:] Centrum Zrównoważonego Transportu [on-line]. 2014-10-17. [dostęp 2017-04-29].
  2. Pociągi do Lubina będą zatrzymywać się w podlubińskich wsiach. Protest mieszkańców poskutkował.
  3. Ryszard Piech: Największe miasta bez połączeń kolejowych. [w:] Inforail [on-line]. 2010-02-16. [dostęp 2017-04-29].
  4. a b c d e f Tadeusz Bocheński. Dostęp wybranych miast do kolei w Polsce. „Prace Komisji Geografii Komunikacji”. 19/2016. PTG. 
  5. Przystanki „Zbiornik Sudety” oraz „Nowa Bielawa” stały się faktem, doba.pl [dostęp 2020-06-12].
  6. II ETAP BUDOWY BIELAWSKIEJ KOLEI CORAZ BLIŻEJ, Telewizja Sudecka, 5 grudnia 2019 [dostęp 2020-06-13] (pol.).
  7. a b Mariusz Falkowski, Marek Pytel: Analiza geopolityczna aktualnego stanu sieci kolejowej w Polsce. [w:] Przegląd Geopolityczny [on-line]. 2014. [dostęp 2017-05-03].
  8. https://stacjamuzeum.pl/wp-content/uploads/2021/02/Koleje-polowe-Sochaczew-2019.pdf
  9. https://stacjekolejowe.pl/spychowo-rozogi-myszyniec-niezapomniana-kolejka-waskotorowa/
  10. https://raportkolejowy.pl/wrzesinska-kolej-powiatowa/5/
  11. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2021 roku (publikacja w formacie XLSX, tabela 21), Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2021-12-04].
  12. Jakub Madrias: Jastrzębie-Zdrój odzyska kolej?. [w:] Rynek Kolejowy [on-line]. 2017-01-19. [dostęp 2017-04-29].
  13. Linia Katowice Szopienice Północne – Chorzów Stary (161). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  14. Paweł Chojnowski: Pociągi w Łomży. Zobaczcie, kolej może tu kursować. [w:] Gazeta Współczesna [on-line]. 2013-10-15. [dostęp 2017-04-29].
  15. Kacper Fiszer: Bełchatów: Los kolei uzależniony od nowej odkrywki. [w:] Rynek Kolejowy [on-line]. 2016-08-23. [dostęp 2017-04-29].
  16. Linia Chorzów Stary – Radzionków (145). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  17. Linia Warszawa Targowa – Radzymin Wąskotorowy. [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  18. Linia Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński (406). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  19. Dlaczego w Czeladzi nie ma dworca kolejowego?. [w:] Miasto Czeladź [on-line]. [dostęp 2017-04-29].
  20. Linia Mieszków – Czempiń (369). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  21. Linia Kalisz Wąskotorowy – Turek. [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  22. Linia Świecie nad Wisłą – Złotów (240). [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  23. Bartoszyce, Ogólnopolska Baza Kolejowa [dostęp 2021-11-24] (pol.).
  24. Linia Rudna Gwizdanów – Polkowice. [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  25. Linia Ostrołęka – Siedlce (34/55). [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  26. Zambrów – stacja handlowa (sth). [w:] atlaskolejowy.net [on-line]. [dostęp 2019-08-09].
  27. Mrągowo. [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2022-06-07].
  28. Czy Gostyń odzyska połączenie kolejowe?. [w:] Rynek Kolejowy [on-line]. [dostęp 2022-06-07].
  29. Pułtusk /poprzednia lokalizacja/, www.atlaskolejowy.net [dostęp 2020-04-21].
  30. Linia Kornatowo – Chełmno (248). [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  31. Linia Ostrołęka – Siedlce (34/55). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  32. Wybuch I wojny światowej i kolej polowa Trawniki–Bełżec. [w:] Kolej tomaszowska [on-line]. [dostęp 2021-05-07].
  33. Linia Rogów Osobowy Wąskotorowy – Biała Rawska Wąskotorowa. [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  34. Linia Warszawa – Palmiry. [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  35. Linia Mikułowa – Bogatynia (290/785/786/324). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  36. Jakub Madrjas, Dwa lata temu odjechał ostatni pociąg pasażerski do Braniewa, www.rynek-kolejowy.pl, 10 września 2021 [dostęp 2021-11-24] (pol.).
  37. Kolej grójecka, TRASBUS [dostęp 2021-11-24].
  38. Linia Bąkowiec – Kozienice (76). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  39. Linia Lipusz – Korzybie (212). [w:] Ogólnopolska baza kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  40. Linia Warszawa Mokotów – Nowe Miasto nad Pilicą. [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  41. Linia Tychy – Mysłowice Kosztowy (179). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  42. Olecko, Ogólnopolska Baza Kolejowa [dostęp 2021-11-24] (pol.).
  43. Linia Gogolin – Prudnik (306). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  44. Linia Słobity – Bartoszyce (255). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  45. Linia Legnica – Pobiedna (– Jindřichovice pod Smrkem) (284/317). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  46. Linia Chabówka – Nowy Sącz (104). [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. [dostęp 2017-04-30].
  47. a b Plakatowy rozkład jazdy – Wybór stacji, Portal Pasażera – PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 25 listopada 2021 [dostęp 2021-11-25] (pol.).
  48. Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów Ważny od 12 III 2017 r. do 10 VI 2017 r. PKPm Polskie mLinie Kolejowe S.A..
  49. Powrót kolei do Jastrzębia-Zdroju przez tory JSW?, rynek-kolejowy.pl [dostęp 2019-03-08] (pol.).
  50. https://gazetaklobucka.pl/2021/02/15/klobuck-jest-na-liscie-przyszlych-polaczen-pkp-intercity/.
  51. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/brodnica-grudziadz-klobuck-olecko-mielec-gdzie-jeszcze-maja-wrocic-pociagi-pkp-intercity-100490.html.
  52. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/bedzie-odbudowa-linii-chorzow--brzeziny-sl-szlak-zamieniony-w-sciezke-turystyczna-96299.html.
  53. https://bedzin.naszemiasto.pl/rozpoczela-sie-odbudowa-linii-kolejowej-zawiercie/ar/c1-8177747.
  54. https://tarnow.naszemiasto.pl/kolejna-szansa-na-odbudowe-popularnej-linii-kolejowej/ar/c15-8070479.
  55. https://www.plk-sa.pl/files/user_upload/Projekt_-_Zamierzenia_inwestycyjne_PKP_PLK_.pdf.
  56. a b https://gazetakrakowska.pl/program-kolej-plus-miliardy-zlotych-na-kolejowe-inwestycje-szybkie-pociagi-pojada-z-krakowa-do-olkusza-niepolomic-i-myslenic/ar/c1-15808050.
  57. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/plk-wybuduje-podstacje-trakcyjne-do-obslugi-linii-podleze--piekielko-103239.html.
  58. https://krakow.tvp.pl/54631772/elektryfikacja-linii-kolejowej-chabowkanowy-sacz-coraz-blizej.
  59. https://dziennikpolski24.pl/szansa-na-pociag-do-niepolomic-inwestycja-ma-byc-dotowana-z-programu-kolej-plus/ar/c15-15146300.
  60. https://ddbelchatow.pl/wydarzenia/belchatow-linia-kolejowa-gdzie-zaplanowano-stacje-kolejowe/rHmMDNZrG0LpFv0lLn6C.
  61. https://grojec.naszemiasto.pl/czy-grojec-doczeka-sie-polaczenia-kolejowego-z-warszawa/ar/c1-8284284.
  62. https://terazostroleka.pl/artykul/o-elektryfikacji-linii-kolejowej-malkinia-ostrow-ostroleka/665781.
  63. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/jest-umowa-na-studium-nowej-linii-kolejowej-zegrze--przasnysz-101805.html.
  64. https://www.eostroleka.pl/trwa-przebudowa-linii-kolejowej-nr-35-ostroleka-chorzele-zdjecia,art86271.html.
  65. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/rewitalizacja-i-elektryfikacja-kolei-do-lomzy-zgloszona-do-programu-kolej-plus-98158.html.
  66. a b c d https://www.plk-sa.pl/files/user_upload/Projekt_-_Zamierzenia_inwestycyjne_PKP_PLK_.pdf.
  67. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lomza-za-kilka-lat-4-pary-pociagow-na-dobe-102552.html.
  68. https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/nowa-linia-ostrolekalomzagizycko-cpk-wybral-wykonawce-prac-przygotowawczych-11848.html.
  69. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/jest-umowa-na-przebudowe-linii-221-gutkowo-dobre-miasto-101970.html.
  70. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/ruszaja-prace-na-linii-olsztyn-gutkowo--dobre-miasto--105048.html.
  71. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/olsztyn--braniewo-10-par-pociagow-po-zakonczeniu-prac-97661.html.
  72. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/ministerstwo-o-kolei-nadzalewowej-mozliwa-odbudowa-z-rpo-102700.html.
  73. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/kolej-plus-jest-umowa-dla-linii-nr-223-czerwonkamikolajkiorzysz-103891.html.
  74. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/kolej-plus-umowa-dla-jastrzebiazdroju-przetarg-dla-linii-223-do-orzysza-102843.html.
  75. https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/cpk-sfinansuje-przygotowanie-modernizacji-linii-kolejowej-przez-mragowo-i-mikolajki-10590.html.
  76. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/rail-baltica-elektryfikacja-elk--trakiszki-do-2027-r--94445.html.
  77. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/czy-kolej-na-nowo-polaczy-bartoszyce-z-lidzbarkiem-warminskim-90496.html.
  78. Reaktywacja linii Śrem – Czempiń wskazana pod każdym względem. Są wyniki analiz, rynek-kolejowy.pl [dostęp 2019-03-08] (pol.).
  79. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/do-sremu-pojedziemy-pod-drutem-106686.html.
  80. Program Kolej Plus opublikowany. 20 projektów [mapa], rynek-kolejowy.pl [dostęp 2019-03-08] (pol.).
  81. https://gorzowianin.com/wiadomosc/17189-dojedziemy-pociagiem-do-strefy-ekonomicznej-w-gorzowie.html.
  82. a b c https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/kolej-plus-wielkopolska-podpisala-trzy-umowy-103594.html.
  83. https://www.maszglos.pl/2020/09/mamy-pociag-do-lubska/.
  84. https://zielonagora.naszemiasto.pl/kiedy-z-gorzowa-pojedziemy-koleja-do-sulecina-a-z-zielonej/ar/c3-7879369.
  85. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/lubuskie-zglasza-az-osiem-projektow-do-kolej-plus-ale-rewolucji-nie-bedzie-98382.html.
  86. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/kolej-plus-na-dolnym-slasku-znalazly-sie-pieniadze-na-kolej-do-bogatyni-104178.html.
  87. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/pociagiem-do-chocianowa-w-polowie-przyszlego-roku-105360.html.
  88. https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/102901/Samorzad-wojewodztwa-przejal-linie-kolejowa-Bojanowo-Gora-Slaska.
  89. https://www.rawicz24.pl/wiadomosci/co-z-wiaduktem-kolejowym-nad-s5-i-modernizacja-linii-bojanowo-gora/EFLZwTvtc3KMldKkOY7N.
  90. a b https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/dolnoslaskie-oficjalnie-przejelo-linie-kolejowe-308-340-i-345-103099.html.
  91. a b c d https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,142076,27808665,dolnoslaskie-kurorty-czekaja-na-powrot-kolei-karpacz-swieradow.html.
  92. a b Pociągiem z Gryfowa Śl. do Świeradowa-Zdroju? Powiało optymizmem, eLuban.pl, 18 marca 2021 [dostęp 2021-07-15] (pol.).
  93. https://www.eluban.pl/wiadomosci/28378,ruszyly-pierwsze-prace-przy-rewitalizacji-linii-kolejowej-gryfow-mirsk-swieradow-zdroj.
  94. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/jest-przetarg-na-rewitalizacje-linii-317-z-gryfowa-do-mirska-105904.html.
  95. https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=119154670756518&id=110006385004680.
  96. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/start-odbudowy-linii-gryfow--swieradowzdroj-na-razie-na-odcinku-do-mirska-107903.html.
  97. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/start-odbudowy-linii-gryfow--swieradowzdroj-na-razie-na-odcinku-do-mirska-107903.html.
  98. https://dsdik-wroc.logintrade.net/zapytania_email,100489,2471d578d3ce7f756c2ff71827b049d1.html?fbclid=IwAR2gFOJWlXgURT0mpWNwRGS_L04WaR7VW6dRlhoDA1KQEWtV6rC4-MUzDa0
  99. https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,27968124,jest-przetarg-na-remont-linii-do-swieradowa-zdroju.html.
  100. https://lwowecki.info/zrewitalizuja-linie-kolejowa-bedzie-zelektryfikowana/.
  101. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/dolny-slask-otrzymal-od-pkp-sa-8-odcinkow-linii-kolejowych-nawet-te-ktorych-nie-ma-91690.html
  102. https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/115879/Linia-kolejowa-z-Kobierzyc-do-Niemczy-coraz-blizej-remontu#
  103. https://wroclife.pl/nasze-miasto/kolej-plus-dolnoslaskie-projekty-preszly-dalej/.
  104. https://mojaolesnica.pl/40318,rewitalizacja-linii-kolejowej-do-sycowa-i-kepna-co-dalej-pytanie.php.
  105. https://www.gov.pl/web/uw-kujawsko-pomorski/planowo-rozpoczyna-sie-ii-etap-kolei-plus.
  106. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/pociagi-do-ciechocinka-najwczesniej-od-rozkladu-jazdy-20232024-108591.html.
  107. https://pomorska.pl/powiat-sepolenski-zamierza-reaktywowac-nieczynna-linie-kolejowa/ar/c4-15841861.
  108. https://www.radiopik.pl/5,93435,kcynia-wroci-na-mape-kolejowa-jest-przetarg-na-r.
  109. https://nswiecie.pl/artykul/pociagi-pasazerskie/930756.
  110. https://www.gov.pl/web/uw-kujawsko-pomorski/planowo-rozpoczyna-sie-ii-etap-kolei-plus.
  111. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/nowy-dwor-gdanski-mozliwy-powrot-kolei-normalnotorowej-na-razie-linia-jest-rozkradana-102175.html.
  112. Martyn Janduła: Szczecińska Kolej Metropolitalna coraz bliżej realizacji. [w:] Rynek Kolejowy [on-line]. 2016-10-01. [dostęp 2017-04-29].