Miastków Kościelny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miastków Kościelny
Miastków Kościelny
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat garwoliński
Gmina Miastków Kościelny
Liczba ludności (2013) 709[1]
Strefa numeracyjna (+48) 25
Kod pocztowy 08-420
Tablice rejestracyjne WG
SIMC 0680934
Położenie na mapie gminy Miastków Kościelny
Mapa lokalizacyjna gminy Miastków Kościelny
Miastków Kościelny
Miastków Kościelny
Położenie na mapie powiatu garwolińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu garwolińskiego
Miastków Kościelny
Miastków Kościelny
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Miastków Kościelny
Miastków Kościelny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Miastków Kościelny
Miastków Kościelny
Ziemia51°52′58″N 21°49′31″E/51,882778 21,825278

Miastków Kościelnywieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Miastków Kościelny, nad rzeką Wilgą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Miastków Kościelny.

Historia[edytuj]

Po raz pierwszy wzmiankowana w 1417 r. jako wieś "Myastkowa". W 1424 roku założona została tu parafia przez Andrzeja Łaskarza z Gosławic, biskupa poznańskiego. W 1470 r. z fundacji Stanisława Miastkowskiego (Prażmowskiego) wybudowano murowany kościół w stylu gotyku mazowieckiego, pod wezwaniem Nawiedzenia i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny i Św. Leonarda. Istniał on do 1879 r., potem przebudowany, a w latach 1901–1903 powiększony i całkowicie przebudowany według projektu budowniczego Tadeusza Czerwińskiego.

Miastków uzyskał prawa miejskie chełmińskie w 1472 r., a ich potwierdzenie 4 listopada 1482 r. W charakterze miasta występował jeszcze w 1539 roku, kiedy to ponownie otrzymał potwierdzenie przywileju lokacyjnego, jednak już w spisach poborowych z 1576 r. oraz w lustracji z 1660 roku jest wymieniona jako wieś. Miejscowość została zniszczona podczas potopu szwedzkiego.

Miastków był w posiadaniu rodzin: Miastkowskich, Radzymińskich, Prażmowskich, Lasockich. W 1723 r. osada została odstąpiona Janowi Przebendowskiemu, podskarbiemu wielkiemu koronnemu, następnie w latach 1730–1755 – w posiadaniu Franciszka Bielińskiego, marszałka wielkiego koronnego. Od 1767 r. własność Radziwiłłów, od 1820 roku – Bnińskich, od 1845 r. Gąssowskich; a od 1901 r. – Potockich.

W 1825 r. wieś liczyła 163 mieszkańców. W 1827 roku Miastków Kościelny miał 19 domów i 163 mieszkańców a Miastków Stary 23 domy i 185 mieszkańców. W 1885 r. Miastków Kościelny liczył 21 domów i 291 mieszkańców. Była tu gorzelnia, młyn wodny, tartak, folusz i pokłady torfu. W 1921 r. wieś liczyła 217 mieszkańców, w 1961 r. – 568 mieszkańców.

Etymologia[edytuj]

W 1417 r. jako zapisano "Myastkowa". 1424 – "Miastkow"; a w 1440 – "Myasthkowo". W 1482 roku nazwa została zapisana "Myestkowo". W rejestrze poborowym z 1576 r. wzmiankowano "Miastkowo Duże" i "Miastkowo Małe", oraz "Wolę Miastkowską". W lustracji z 1660 roku wzmiankowany jest pod nazwą "Miastkowo". J.Łukaszewicz podaje natomiast nazwę osady: "Miastków Duży". Nazwa wykazywała w średniowieczu wahania językowe, obok postaci Miastków, występowały formy: Miastkowo, Miastkowa, Miestkowo. Nazwa pochodzi od wyrazu Miastko, który w średniowieczu oznaczał miasteczko. Wiąże się ona również z nazwiskiem rodziny Miastkowskich, którzy założyli tę osadę.

Zabytki[edytuj]

  • Kościół parafialny pod wezwaniem Nawiedzenia i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny i Św. Leonarda, murowany z czerwonej cegły, wzniesiony w stylu gotyk mazowiecki w 1470 r. przebudowywany w 1879 r. i w latach 1901–1903.
  • W kościele znajdują się:
    • Płyta nagrobna Jana Prażmowskiego (zm. 1572 r.) z piaskowca, z zatartym kartuszem herbowym.
    • Epitafium Aleksandra Bnińskiego, senatora Królestwa Polskiego (zm. 1831 r.), fundacji córki Zofii Grabowskiej z XIX w.
    • Epitafium klasycystyczne Piotra Gąssowskiego, sędziego pokoju (zm. 1853 r.).
    • Epitafium Stanisława Gąssowskiego (zm. 1866 r.) z głową zmarłego rzeźbioną z alabastru.
  • Na cmentarzu katolickim grzebalnym nagrobki:
    • rodziny Gąssowskich 1851–1853
    • ks. Piotra Barankiewicza, Proboszcza miastkowskiego (zm. 1860 r.)
  • Resztki parku krajobrazowego, z 1 poł. XIX wieku położone wokół pałacu Gąssowskich zbudowanego w 1878 r.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Gajowniczek Z., 1999. Historia miast, miasteczek i osad w prawobrzeżnej części Ziemi Czerskiej, FPL, Latowicz.

Linki zewnętrzne[edytuj]