Michał Bobrzyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michał Bobrzyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 30 września 1849
Kraków
Data i miejsce śmierci 3 lipca 1935
Łopuchówko
Zawód polityk, historyk
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Order Korony Żelaznej I klasy (Austro-Węgry)

Michał Hieronim Bobrzyński (ur. 30 września 1849 w Krakowie, zm. 3 lipca 1935 w Łopuchówku) – polski historyk i konserwatywny polityk, namiestnik Galicji.

Życiorys[edytuj]

Pochodził z rodziny mieszczańskiej. W 1859 rozpoczął naukę w Gimnazjum św. Anny w Krakowie, a po jego ukończeniu studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Duży wpływ na jego poglądy mieli jego uniwersyteccy wykładowcy – konserwatyści krakowscy: Julian Dunajewski i Antoni Zygmunt Helcel.

Po studiach podjął pracę w Prokuratorii Skarbu nie zaniedbując dalszej pracy naukowej. W 1872 obronił doktorat, zaś rok później habilitację na podstawie pracy poświęconej przywilejowi nieszawskiemu Kazimierza Jagiellończyka. W 1874 przebywał na studiach w Berlinie, a następnie w Strasburgu, gdzie pracował pod kierunkiem wybitnego romanisty Rudolfa Sohma nad tematyką historii prawa niemieckiego. Od 1877 był profesorem historii prawa polskiego i niemieckiego na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Od habilitacji do lat 80. XIX w. trwała ożywiona działalność naukowa i dydaktyczna Michała Bobrzyńskiego. W tym czasie jego uczniami byli: Władysław Abraham, Bolesław Ulanowski, Stanisław Estreicher, Oswald Balzer, Alfred Halban. Był współtwórcą krakowskiej szkoły historycznej, od 1878 członkiem Akademii Umiejętności. Od 1880 roku był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk[1]. Od 1893 został honorowym profesorem historii prawa polskiego i niemieckiego na Uniwersytecie Lwowskim. Był także dyrektorem Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich w Krakowie.

Jego aktywna działalność polityczna w Galicji i monarchii austro-węgierskiej rozpoczęła się w 1885, kiedy został posłem do Sejmu Krajowego we Lwowie i Rady Państwa w Wiedniu. W latach 1891-1902 był wiceprezydentem Rady Szkolnej Krajowej. Położył duże zasługi dla rozwoju oświaty w Galicji. W latach 1908-1913 był namiestnikiem Galicji. W 1914 został powołany na stanowisko dożywotniego członka Izby Panów[2]. W 1915 założył Ligę Państwowości Polskiej, 1917 ministrem dla Galicji i w tym czasie czynił starania na rzecz reformy sejmowej i ugody z Ukraińcami. Cieszył się zaufaniem cesarza Franciszka Józefa. Odmówił jednak przyjęcia nadanego mu tytułu szlacheckiego. Członek konserwatywnego stronnictwa Stańczyków. Otrzymał tytuł c. k. tajnego radcy[3].

Do jego oponentów należeli Henryk Schmitt[4] i Władysław Konopczyński[5].

W odrodzonej II Rzeczypospolitej uczestniczył m.in. w pracach konstytucyjnych.

Ostatnie lata życia spędził w Wielkopolsce, gdzie kupił położony obok Środy Wielkopolskiej majątek Garby. Jego żoną była córka Hipolita Cegielskiego, Zofia. Z tego małżeństwa narodził się Jan, działacz gospodarczy, polityk i publicysta konserwatywny[6].

Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze 45[7].

Dzieło[edytuj]

Był autorem wielu prac, z zakresu historii i prawa polskiego, z których najważniejsze to:

  • Dzieje Polski w zarysie (1877); wyd. 4, Warszawa 1927
  • W imię prawdy dziejowej (1879)
  • Wskrzeszenie państwa polskiego (1920-1925)
  • Szkice i studia historyczne, 2 t., zbiór (1922)

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Przypisy

  1. Bolesław Erzepki, Spis członków Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Poznań 1896, s. 1.
  2. Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 3, Nr 4 z 8 marca 1914. 
  3. a b Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 1.
  4. Rozbiór dzieła pod tytułem Dzieje Polski w zarysie przez Michała Bobrzyńskiego Kraków, 1882
  5. Historia, nacjonalizm a dobry humor, Psychologia ekscelencji Bobrzyńskiego
  6. Jacek Bartyzel, Życiorys Jana Bobrzyńskiego
  7. Karolina Grodziska-Ożóg, Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939), wyd. II, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987, s. 98
  8. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 15.
  9. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1818, s. 161
  10. Odznaczenia jubileuszowe. „Echo Przemyskie”, s. 1, Nr 97 z 4 grudnia 1898. 
  11. Kronika. „Nowa Reforma”, s. 2, Nr 264 z 11 listopada 1896. 

Bibliografia[edytuj]

  • Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna Wydawnictwa Gutenberga, t. II, reprint, W-wa 1994. ISBN 83-86381-02-7
  • Henryk Markiewicz: Pozytywizm. Wyd. VII. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 450, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13849-3.

Literatura uzupełniająca[edytuj]