Michał Mandziara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Michał Mandziara
„Siwy”
major major
Data i miejsce urodzenia

10 września 1911
Ernsdorf

Data i miejsce śmierci

1997
Londyn

Przebieg służby
Lata służby

–1946

Siły zbrojne

Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Kotwica symbol.svg Armia Krajowa
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
NIE

Jednostki

54 Pułk Piechoty
2 Dywizja Piechoty Legionów AK „Pogoń”

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Michał Marian Mandziara ps. „Siwy” (ur. 10 września 1911 w Ernsdorf, w gminie Bóbrka, zm. 13 stycznia 1997 w Londynie) – oficer piechoty Wojska Polskiego II RP, Armii Krajowej i Polskich Sił Zbrojnych, mianowany podpułkownikiem przez władze II RP na uchodźstwie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty służył w 54 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Tarnopolu. Wraz z pułkiem przeszedł całą kampanię wrześniową, unikając niewoli.

W czasie okupacji pełnił służbę w Okręgu Radom Kielce Armii Krajowej, w którym zajmował stanowiska:

W trakcie akcji „Burza” uczestniczył w starciach:

  • w dniach 31 lipca – 2 sierpnia dowodził zgrupowaniem ok. 600 żołnierzy z AK (2 pp Leg. AK) i BCH, broniącym linii Koprzywianki, osłaniając przeprawiające się pod Baranowem Sandomierskim oddziały radzieckie na przyczółek sandomierski;
  • w nocy z 4/5 sierpnia dowodził oddziałem ochotników z II batalionu 2 pułku Legionów AK w ataku na oddział niemiecki we wsi Ceber;
 Osobny artykuł: Bitwa pod Ceberem.
  • 3 września 1944 dowodził w zastępstwie dowódcy 2 Dywizja Piechoty Legionów AK w walkach pod Radoszycami.

Od stycznia 1945 w organizacji „NIE”. Aresztowany w Częstochowie wiosną 1945 przez NKWD. Osadzony w więzieniu WUBP w Kielcach. Został skazany na karę śmierci za „dążenie do obalenia demokratycznego ustroju państwa polskiego”. W wyniku złożenia prośby o ułaskawienie, prezydent Bolesław Bierut zmniejszył mu karę do 10 lat więzienia. Po ogłoszeniu amnestii karę zmniejszono do 3 lat więzienia[1]. Kary jednak nie odbył, bowiem z więzienia w Kielcach został uwolniony 5 sierpnia 1945 po rozbiciu więzienia przez oddział partyzancki Antoniego Hedy ps. „Szary”. Przez Czechosłowację przedostał się do brytyjskiej strefy okupacyjnej w Niemczech, gdzie do 1946 roku był komendantem obozu dla żołnierzy AK. W 1946 roku wyjechał do Londynu, gdzie prowadził zakład introligatorski. Zajmował się również działalnością wojskową i polityczną. Był szefem sztabu organizacji paramilitarnej „Pogoń”. W latach siedemdziesiątych jako ostatni dowódca rozwiązał ją. Był Prezydentem Kapituły Krzyża Armii Krajowej oraz prezesem Zarządu Głównego Koła byłych żołnierzy AK w Londynie.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • PL Epolet ppor.svg podporucznik – 4 sierpnia 1934 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1934 i 250. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • PL Epolet por.svg porucznik – 19 marca 1938
  • PL Epolet kpt.svg kapitan – 11 listopada 1943
  • PL Epolet mjr.svg major – 20 stycznia 1945 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1945
  • PL Epolet pplk.svg podpułkownik – ?

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Zwierzyniecki: Walki na przyczółku sandomierskim w latach 1944-1945. Kraków: Ridero, 2017, s. 61. ISBN 978-83-8104-318-2.
  2. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 97, Nr 6 z 15 grudnia 1989. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogusław Szwedo, Kawalerowie Orderu Virtuti Militari Ziemi Sandomierskiej, Tom 1, Sandomierz 2001.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

biogram i fotografia na stronie Ośrodka Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej