Michał Sobeski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Collegium Znanieckiego w Poznaniu - fragment tablicy pamiątkowej

Michał Sobeski (ur. 3 listopada 1877 w Pleszewie - zm. 4 grudnia 1939 w Ostrowcu Świętokrzyskim) - profesor Uniwersytetu Poznańskiego, filozof, krytyk teatralny i publicysta.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej, jako syn Edmunda Sobeskiego i Pauliny z Ulatowskich. Studiował filozofię i nauki przyrodnicze w Monachium, Berlinie, Lipsku, Wrocławiu i Getyndze. Pobierał również nauki w Genewie, Florencji, Rzymie i Paryżu. W 1902 roku ukończył chemię, rok później doktoryzował się z filozofii, z zakresu psychologii eksperymentalnej.

Po habilitacji (1910) na Uniwersytecie Jagilellońskim z estetyki od 1913 r. wygłaszał odczyty i prowadził seminaria w Towarzystwie Wykładów Naukowych w Poznaniu. Od 1915 osiedlił się na stałe w Poznaniu. Od 1917 r. działał jako prelegent i sekretarz Wydziału Historyczno-Literackiego Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Tu rozpoczął współpracę z H. Święcickim, S. Kozierowskim i J. Kostrzewskim i doprowadził do utworzenia uniwersytetu polskiego w Poznaniu (1919), zwanego Wszechnicą Piastowską, który po wojnie w 1955 roku przemianowano na dzisiejszy Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Sam Sobeski został wybrany dziekanem wydziału filozoficznego. Prowadził też działalność dydaktyczną.

Prace filozoficzne Sobeskiego poświęcone są estetyce, filozofii sztuki i historii filozofii. Profesor pisał też wiersze, a także współpracował z czasopismami literackimi. Był też krytykiem teatralnym w kilku dziennikach. Zainicjował "mówiony miesięcznik", czyli cykl spotkań intelektualistów. Działał też w Towarzystwie Okrągłego Stołu.

Michał Sobeski był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną, Ireną Goebel, miał syna Edwarda (ur. w 1912 r.), oficera kawalerii WP, który poległ w powstaniu warszawskim. Po raz drugi ożenił się w 1923 r. z Barbarą Starczewską. W 1939 internowany przez władze niemieckie i wywieziony do obozu przejściowego.

Zmarł w Ostrowcu Świętokrzyskim, a pochowany został na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu[1].

Odznaczenia[edytuj]

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Na marginesie don Kichota, 1919 (dostępna w zasobach ŚBC)
  • Sztuka egzotyczna
  • Filozofja sztuki: Dzieje estetyki, zagadnienie metody, twórczość artysty
  • Malarstwo doby ostatniej: Ekspresjonizm i kubizm. Poznań, 1926 (dostępna w zasobach ŚBC)
  • Interludia z pogranicza sztuki i filozofii. Kraków; Warszawa, 1912 (dostępna w zasobach ŚBC)
  • Uzasadnienie metody objektywnej w estetyce. Kraków, 1910 (dostępna w zasobach ŚBC)
  • Cieszkowskiego prolegomena do historyozofii. Warszawa; Kraków, 1910 (dostępna w zasobach ŚBC)

Przypisy

  1. Red. Maria Aleksandra Smoczkiewiczowa – "Cmentarz Zasłużonych na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu", PWN, Warszawa-Poznań 1982, s. 82, ​ISBN 83-01-04101-3
  2. 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy naukowej” M.P. 1938 nr 258 poz. 592

Bibliografia[edytuj]

  • A. Jamroziakowa, Michał Sobeski - życie i dzieło, w: M. Sobeski, Wokół filozofii i teorii sztuki. Wstęp i dobór tekstów A. Jamroziakowa, Poznań 2011 (seria: Klasycy Nauki Poznańskiej, pod red. A. Pihan-Kijasowej)