Michał Sokolnicki (dyplomata)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dyplomaty. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Michał Sokolnicki
Sokolnicki Michal.jpg
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1880
Kaszewy Kościelne, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 1967
Ankara, Turcja
Poseł RP w Finlandii
Okres od 6 lutego 1920
do 1 października 1922
Poprzednik Mikołaj Himmelstjerna (Chargé d’affaires)
Następca Tytus Filipowicz (poseł)
Poseł RP w Estonii
Okres od 2 grudnia 1921
do 1 października 1922
Poprzednik Leon Wasilewski
Następca Wacław Tadeusz Dobrzyński
Poseł RP w Danii
Okres od 1 sierpnia 1931
do 31 maja 1936
Poprzednik Zygmunt Michałowski
Następca Jan Starzewski
Ambasador RP w Turcji
Okres od 1 czerwca 1936
do 1 września 1945
Poprzednik Jerzy Potocki
Następca Romuald Buczyński (chargé d'affaires), reprezentujący Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Wielki Orderu Świętego Sawy
Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Islandzkiego Krzyż Wielki Orderu Danebroga (Dania) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii
Od lewej: Julian Stachiewicz, Tadeusz Kasprzycki, Józef Piłsudski, Michał Sokolnicki (stoi), Walery Sławek, Bolesław Wieniawa-Długoszowski. Warszawa, grudzień 1916.

Michał Sokolnicki (ur. 6 lutego 1880 w Kaszewach Kościelnych, zm. 17 stycznia 1967 w Ankarze) – polski historyk, dyplomata, polityk. Doktor filozofii.

Życiorys[edytuj]

Studiował w Paryżu, Heidelbergu i Bernie, uzyskał stopień naukowy doktora filozofii. W 1899 podczas studiów w Paryżu w École des Sciences Politiques(fr.), związał się z ruchem socjalistycznym, a od 1901 jego polityczne losy wiążą się z osobą Józefa Piłsudskiego. Członek PPS, od 1903 bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego.

W czasie I wojny światowej był m.in. komisarzem cywilnym Legionów w Kielcach. Był Komisarzem Głównym Polskiej Organizacji Narodowej w 1914 roku[1]. Był członkiem, a następnie sekretarzem generalnym Naczelnego Komitetu Narodowego, prywatnym sekretarzem Józefa Piłsudskiego, członkiem Konwentu Organizacji A.

W 1919 był członkiem delegacji polskiej na Konferencję Pokojową w Paryżu (sekretarz części delegacji wytypowanej przez Naczelnika Państwa na konferencję). Następnie od sierpnia 1919 pełnił służbę dyplomatyczną w Londynie jako pierwszy radca poselstwa polskiego. Od 1 lutego 1920 poseł RP w Helsinkach, od 2 grudnia 1921 akredytowany również w Estonii (gdzie placówką faktycznie kierował Władysław Neuman jako chargé d'affaires). Misję pełnił do 1 października 1922. Po powrocie do centrali MSZ naczelnik Wydziału Historyczno-Archiwalnego. 1 września 1923 odszedł ze służby w ramach czystki personalnej prowadzonej przez ministra Mariana Seydę. Po przewrocie majowym przywrócony do służby w 1927, pracował w Departamencie Polityczno-Ekonomicznym MSZ. W latach 1923-1931 wykładowca Szkoły Nauk Politycznych w Warszawie.

1 sierpnia 1931 mianowany na posła RP w Danii (1931-1936). W roku 1936 mianowany ambasadorem Rzeczypospolitej w Turcji. W roku 1939 August Zaleski, minister spraw zagranicznych w rządzie RP na uchodźstwie (gabinet Władysława Sikorskiego), usiłował zwolnić go ze stanowiska. Jednak dzięki zdecydowanie przychylnej dla Sokolnickiego postawie rządu tureckiego i osobistemu poparciu Rüştü Arasa(ang.), ministra spraw zagranicznych Turcji, odwołanie zostało cofnięte.

Po wycofaniu uznania dyplomatycznego Turcji dla rządu RP na uchodźstwie opuścił placówkę 1 września 1945, jego następca wyznaczony przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej uzyskał agrément jako chargé d' affaires w styczniu 1946. Po 1945 Sokolnicki pozostał w Turcji. Jego aktywność skupiła się na działalności naukowej i dydaktycznej: był wykładowcą Wydziału Językoznawstwa, Historii i Geografii Uniwersytetu w Ankarze. Pozostał jednak nader cenionym autorytetem, zarówno w kręgach emigracji polskiej, jak i w kręgach polityków tureckich i korpusu dyplomatycznego. Pozostawił obszerne wspomnienia z lat służby dyplomatycznej w Turcji 1939-1945 (Dziennik ankarski). Autor wielu prac historycznych. Zmarł w Ankarze i tam jest pochowany.

Członek Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie (od 1961).

Młodszy brat Gabriela Sokolnickiego, profesora Politechniki Lwowskiej.

Odznaczenia[edytuj]

Wybrane prace[edytuj]

  • Wojna roku 1809, Kraków 1910
  • Generał Michał Sokolnicki 1760-1815, Kraków – Warszawa 1912 ; Wyd. Anczyc;
  • Wojna polsko-rosyjska w r. 1831, Poznań 1919;
  • Polska w pamiętnikach wielkiej wojny 1914-1918, Warszawa 1925 ;
  • Czternaście lat, Warszawa 1936 ;
  • Rok czternasty, Londyn 1961 ; Wyd. Gryf Publications
  • Dziennik ankarski 1939-1943, Londyn 1965; Wyd. Gryf Publications
  • Dziennik ankarski 1943-1946. Z przedmową E. Raczyńskiego., London 1974. Wyd.Veritas Found. Publ. Centre

Przypisy

  1. Jerzy Pająk, Z dziejów Polskiej Organizacji Narodowej (wrzesień-grudzień 1914), w: Kieleckie Studia Historyczne, t. 14, 1996, s. 106.
  2. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 20.
  3. a b c d Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 681-682.
  4. Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 19, s. 263, 1932. 
  5. Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 1, s. 26, 1935. 
  6. Fálkaorðuhafar (1934) (isl.). forseti.is. [dostęp 2016-03-25].
  7. Zezwolenie na przyjęcie odznaczeń zagranicznych. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 11, s. 300, 1936. 

Bibliografia, literatura, linki[edytuj]