Michael von Matuschka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Michael Graf von Matuschka)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michael Graf von Matuschka
Landrat Dr. Graf Matuschka.jpg
Data i miejsce urodzenia 29 września 1888
Świdnica
Data i miejsce śmierci 14 września 1944
Berlin-Plötzensee
Landrat opolski
Okres od 1923
do 1933
Przynależność polityczna Centrum
Poprzednik Karl Lücke
Następca Johannes Slawik

Michael von Matuschka (ur. 29 września 1888 r. w Świdnicy, zm. 14 września 1944 r. w Berlinie) – Sługa Boży, niemiecki hrabia, prawnik, polityk, członek chrześcijańskiej Partii Centrum i uczestnik nieudanego zamachu 20 lipca na Adolfa Hitlera.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1888 w Świdnicy, w czesko-śląskiej rodzinie arystokratycznej. Studiował prawo na uniwersytetach w Lozannie, Monachium i we Wrocławiu. Po pomyślnie zdanym egzaminie państwowym z prawa we Wrocławiu i obronie pracy doktorskiej zatytułowanej Parlamentarna wolność słowa i obowiązki świadków w 1910, odbywał praktykę referendarza.

W czasie I wojny światowej został zmobilizowany i wysłany na front jako podporucznik do śląskiego pułku huzarów. W 1915 został ranny w walkach z Rosjanami i dostał się do niewoli. Przebywał w obozie jenieckim na Syberii w Krasnojarsku, z którego uciekł w 1918. Opisał ją następnie w raporcie zatytułowanym Powrót z Syberii.

Po zakończeniu działań wojennych w 1918, został wyróżniony wysokimi odznaczeniami wojskowymi za wyprowadzenie swojej jednostki z frontu bez strat do Niemiec. Zdał drugi egzamin państwowy i zamieszkał w Münster, a potem w Warendorfie w Westfalii.

W 1919 przeniósł się na Górny Śląsk do powiatu pszczyńskiego, gdzie pracował jako urzędnik państwowy, a w 1923 do Opola, gdzie został mianowany starostą miejscowego powiatu ziemskiego. Zasłynął wtedy w zakresie rozwoju placówek kulturalno-oświatowo-kościelnych oraz w budownictwie nowych mieszkań, jako obrońca praw biednych obywateli oraz rzecznik współpracy polsko-niemieckiej na Śląsku[1]. W 1932 został wybrany posłem z listy Centrum do pruskiego Landtagu. Mandat ten sprawował niespełna rok do czasu rozwiązania landtagu przez nazistów. W tym samym roku został pozbawiony funkcji landrata za niewywieszenie flagi ze swastyką nad opolskim starostwem[2].

Cieniem na biografii Matuschki kładzie się sprawa inwigilacji uczniów i nauczycieli Polskiego Gimnazjum w Bytomiu. Na jego polecenie niemieckie władze policyjne dokonały w listopadzie 1932 r. spisu wszystkich osób związanych z polskim Gimnazjum w celu politycznego nadzoru nad polską szkołą. W następnych miesiącach Matuschka składał szczegółowe sprawozdania skierowane m.in. do niemieckiego ministerstwa spraw wewnętrznych, których celem była ścisła policyjna kontrola polskiej szkoły[3].

W 1934 otrzymał pracę w miejskim wydziale pruskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W 1936 został przeniesiony do Wrocławia, gdzie objął stanowisko w Prezydium Prowincji Śląskiej, pracując u boku nadprezydentów: Petera Yorcka von Wartenburga oraz Fritza-Dietlofa von der Schulenburga, z którym Matuschka się zaprzyjaźnił. W 1941 został przeniesiony po wydzieleniu Prowincji Górnośląskiej do Katowic, awansując w grudniu tego roku na urząd dyrektora oddziału Ministerstwa Gospodarki Narodowej, mimo iż nie chciał nadal wstąpić w szeregi NSDAP.

Za sprawą kontaktów z Schulenburgiem oraz jego wieloletnimi przyjaciółmi: Hansem Lukaschkiem i Paulusem van Husenem wstąpił do opozycji antyhitlerowskiej skupionej w tzw. Kręgu z Krzyżowej. Pod koniec lipca 1944 został aresztowany przez gestapo za współudział w przygotowaniach do zamachu na Hitlera - Zamach 20 lipca. 14 września 1944 został skazany przez Trybunał Ludowy na karę śmierci. Wyrok wykonano tego samego dnia w berlińskim więzieniu Plötzensee, gdzie osadzono Matuschkę.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Hrabia von Matuschka ożenił się w lutym 1930 z hrabianką Pią von Stillfried–Rattonitz, z którą miał trzech synów, urodzonych kolejno w: 1931 (Mario), 1932 (Victor) i 1934 (Michael) oraz jedną córkę - Elisabeth, urodzoną w 1936, która w 1960 wyszła za mąż za Dirka von Haeftena, syna Hansa Bernarda von Haeftena, również opozycjonisty wobec rządów Hitlera.

Proces beatyfikacyjny[edytuj | edytuj kod]

Z inicjatywy społecznej kuria biskupia diecezji berlińskiej rozpoczęła proces beatyfikacyjny Michaela von Matuschki, jako śląskiego świadka wiary i męczennika[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b T. Sienkiewicz-Miś, Matuschki powrót do powiatu, w: "Gość Niedzielny diecezji opolskiej", z 20.12.2008, s. 3.
  2. T. Sienkiewicz-Miś, op., cit., s. 4.
  3. Jerzy Lubos, Dzieje polskiego gimnazjum w Bytomiu w świetle dokumentów i wspomnień, Katowice 1971, s. 68-70.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 77, 78. ISBN 83-60353-11-5.
  • H. Groß, Michael Graf von Matuschka, [w:] Bedeutende Oberschlesier, Dülmen 1995.
  • Michael Graf von Matuschka, [w:] Deutsche Biographische Enzyklopädie.
  • H-L. Abmeier, Michael Graf von Matuschka hingerichtet 1944, [w:] Archiv für schlesische Kirchengeschichte (Archiwa historii śląskiego Kościoła), t. 30, Hildesheim 1972, s. 124-154.
  • Zeugen für Christus, Das deutsche Martyrologium des 20. Jahrhunderts, pod red. H. Molla, t. 1, Paderborn 2001, s. 632.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]