Przejdź do zawartości

Michael Klahr (starszy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Michael Klahr
Data i miejsce urodzenia

1693
Bielice

Data i miejsce śmierci

9 marca 1742
Lądek Zdrój

Dziedzina sztuki

rzeźbiarstwo

Epoka

barok

Kamienica „Zur Kornecke”
Dom Klahra, ob. Galeria Muzealna im. Michała Klahra Starszego
Główne wejście
Płaskorzeźba Madonny z Dzieciątkiem
Tablica pamiątkowa

Michael Klahr starszy (ur. 1693 w Bielicach, zm. 9 marca 1742 w Lądku-Zdroju) – niemiecki rzeźbiarz, przedstawiciel baroku; ojciec Michaela Ignatiusa Klahra zwanego Młodszym.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]
Tablica pamiątkowa w Bielicach

Urodził się we wsi Bielice, a właściwie w jej nieistniejącym dziś przysiółku Nowa Biela (dawniej Neu Bielendorf), w chłopskiej rodzinie Michaela Klahra z Bieli i Marii[1]. Jego talent odkryli jezuici. Istnieje niepotwierdzona dokumentami opowieść o tym, jak rektor kłodzkiego konwiktu jezuitów Paul Stralano spotkał chłopca rzeźbiącego figurki do bożonarodzeniowej szopki. Rozpoznał w nim nietuzinkowy talent i po rozmowie z rodzicami zabrał go do szkoły prowadzonej przez zakon w Kłodzku (budynek pełni dziś funkcję Muzeum Ziemi Kłodzkiej). Tu Klahr pobierał nauki ogólne i uczył się teorii rzeźby. Sprowadzony przez jezuitów kilka lat później z Wiednia architekt o nazwisku Karl Sebastian Flacker(inne języki) został mistrzem młodego rzeźbiarza[1]. Przypuszczalnie pod jego kierunkiem dalej studiował.

W kościele w Nowym Gierałtowie 26 stycznia 1723 r. rzeźbiarz wziął ślub z Katarzyną, córką Hansa Mühlana[2] i rok później osiedlił się w Lądku-Zdroju (wówczas Bad Landeck), gdzie nabył narożną kamienicę w rynku Zur Kornecke (obecnie Rynek 1)[1]. Tu założył swój warsztat i szybko zyskał wysoką pozycję społeczną[1]. W 1737 r. został wybrany radnym miasta. O jego działalności w radzie miejskiej świadczy zachowany podpis na podaniu z 1739 r., sporządzonym po pożarze miasta. Miał pięcioro dzieci:[3]

  • Anna Maria Klara (ur. 12 maja 1724, zm. 1 sierpnia 1725)
  • Anna Katarzyna (ur. 15 listopada 1725, zm. ?)
  • Michał Ignacy (ur. 23 listopada 1727, zm. 27 czerwca 1807)
  • Joanna Rozalia (ur. 16 grudnia 1729, zm. 28 kwietnia 1730)
  • Barbara (ur. 19 października 1732, zm. 14 stycznia 1736)

Rzeźbił głównie w drewnie. Dopiero pod koniec życia wykonał dla Lądka kilka rzeźb z kamienia. Jego ostatnim dużym dziełem jest kamienna figura wotywna – pomnik Trójcy Świętej, stojąca na lądeckim rynku. Michał Klahr umarł w Lądku w wieku 49 lat i tam też został pochowany.

Dzieła

[edytuj | edytuj kod]
Ambona z 1717 r. w kościele w Kłodzku
Grupa Ukrzyżowania kościele w Lądku-Zdroju
Pomnik Trójcy Świętej w Lądku-Zdroju

Znaczenie

[edytuj | edytuj kod]

Rzeźbiarz ten jest autorem wielu dzieł rozsianych po ziemi kłodzkiej podziwianych za mistrzostwo warsztatowe oraz charakterystyczną teatralność i dynamikę przedstawianych postaci. W jego rzeźbach sztuka barokowa przejawia się w swojej najbardziej typowej postaci. Uważany jest za najwybitniejszego przedstawiciela swojej epoki na Śląsku.

Memoria

[edytuj | edytuj kod]
  • W Lądku-Zdroju w dawnym domu rzeźbiarza (Rynek 1) powstała galeria muzealna poświęcona jego postaci[1].
  • Imię Michaela Klahra noszą następujące szkoły:
    • Szkoła Podstawowa w Bolesławowie,
    • Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Kłodzku przy ul. Połabskiej 5, działające w latach 1992–2007.
  • 15 maja 1993 r. Bielicach obchodzono uroczyście trzechsetną rocznicę urodzin rzeźbiarza. Po mszy z udziałem biskupa Henryka Gulbinowicza oraz polskich i niemieckich mieszkańców wsi, odsłonięto tablicę pamiątkową na ścianie kościoła[6].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 17: Góry Złote. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1993, s. 138. ISBN 83-85773-01-0.
  2. Księga ślubów parafii w Nowym Gierałtowie
  3. Księga chrztów parafii w Lądku-Zdroju
  4. Autorstwo niepewne lub niepotwierdzone
  5. Romuald Nowak Rzeźba śląska XVI-XVIII wieku, katalog zbiorów, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław 1994
  6. fotorelacja

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]