Michael Landon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy aktora i twórcy telewizyjnego. Zobacz też: Michael Landon Jr. - jego syn, również aktor i twórca telewizyjny.
Michael Landon
Ilustracja
Michael Landon (lata 60. XX wieku)
Imię i nazwisko Eugene Maurice Orowitz
Data i miejsce urodzenia 31 października 1936
Forest Hills, Queens, Nowy Jork, USA
Data i miejsce śmierci 1 lipca 1991
Malibu, Kalifornia, USA
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent
Współmałżonek Dodie Levy-Fraser
(1956–62; rozwód)
Marjorie Lynn Noe
(1963–82; rozwód)
Cindy (Clerico) Landon
(1983–91; jego śmierć)
Lata aktywności 1956–1991

Michael Landon, właściwie Eugene Maurice Orowitz[1][2] (ur. 31 października 1936 w Nowym Jorku (Forest Hills, Queens), zm. 1 lipca 1991 w Malibu[3]) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy i telewizyjny[1].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Przyszedł na świat w Forest Hills, dzielnicy Queens, w stanie Nowy Jork jako drugie dziecko Kathleen Ignatius O’Neill, irlandzko-amerykańskiej tancerki i aktorki komediowej, i Eli Maurice'a Orowitza (1900-1959)[4], żydowsko-amerykańskiego aktora i menedżera teatralnego. Wychowywał się ze starszą siostrą Evelyn (ur. 1933). W 1941 wraz z rodziną przeniósł się do Collingswood, w stanie New Jersey, gdzie w 1954 ukończył szkołę średnią Collingswood High School.

Wychowywała go matka, która chorowała na depresję i która kilkakrotnie, na oczach syna, próbowała popełnić samobójstwo. To sprawiło, że Landon, miał później problemy z nawiązywaniem bliskich kontaktów i łatwo wpadał w nałogi. Jego mama przez lata zmagała się z depresją, która odbierała jej chęci do życia. Któregoś dnia, gdy byli na rodzinnych wakacjach, kobieta postanowiła się utopić. To właśnie Michael rzucił się, by ją ratować. W okresie dzieciństwa stale martwił się o próby samobójcze swojej matki, w 1974 jednak popełniła samobójstwo.

W szkole Landon był bardzo lubiany. Spodziewano się również, że zwiąże swoją przyszłość ze sportem, ponieważ odnosił imponujące sukcesy na boisku. Otrzymał stypendium, które pozwoliło mu kontynuować naukę w University of Southern California, lecz poważna kontuzja przekreśliła wszystkie jego plany[5]. Studiował aktorstwo w Warner Brothers[5].

Kariera[edytuj]

Po zmianie swojego nazwiska na Landon, które wybrał z książki telefonicznej[5]. Zaczynał od niewielkich rólek w telewizji. Niedługo potem zadebiutował na kinowym ekranie w dramacie Szalone lata (These Wilder Years, 1956) u boku Barbary Stanwyck.

Później pojawił się gościnnie w serialach: westernie ABC Przygody Jima Bowie (The Adventures of Jim Bowie, 1956), CBS Krzyżowiec (Crusader, 1956), ABC Wire Service (1956), CBS Poszukiwany żywy lub martwy (Wanted: Dead or Alive, 1958, 1959) ze Steve'em McQueenem oraz dramacie krótkometrażowym Walka dla tytułu (Fight for the Title, 1957) jako bokser Kid Lombard, dramacie Poletko Pana Boga (God's Little Acre, 1958). Szybko stał się jednym z bardziej popularnych młodych aktorów końca lat 50.[6]

Największą sławę przyniosła mu kreacja Josepha 'Małego Joe' Cartwrighta w serialu NBC Bonanza (1959-73), w którym z czasem oprócz gry zajął się również reżyserią, pisaniem scenariuszy i produkcją. Jego kolejna postać Charlesa Philipa Ingallsa w serialu NBC Domek na prerii (Little House on the Prairie, 1974-82) zdobyła uznanie widzów i krytyków, była także nominowana do nagrody Złotego Globu. Sukcesem okazała się również telewizyjna rola Jonathana Smitha w serialu NBC Autostrada do nieba (Highway to Heaven, 1984-89).

Życie prywatne[edytuj]

Był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną została sekretarka Dodie Fraser (1956-1962), z którą zaadoptował dwóch synów - Marka Frasera (ur. 1956; przyjęty 1 października 1958, zm. 2009)[7] i Josha Frasera (ur. 1960; przyjęty 11 lutego 1960). Jednak wkrótce ich małżeństwo zaczęło się rozpadać i rok po rozwodzie, 12 stycznia 1963 poślubił modelkę Marjorie Lynn Noe.

Byli parą przez prawie 20 lat (do 1982) i doczekali się czwórki dzieci: dwóch córek - Leslie Ann Landon (ur. 1963) i Shawnę Leigh (ur. 1971) oraz dwóch synów - Michaela Grahama (ur. 20 czerwca 1964) i Christophera Beau (ur. 27 lutego 1975). Jednak ich związek zakończył się skandalem. Prasa długimi miesiącami opisywała ich rozwód, walkę o dzieci i pieniądze. Małżonkowie zaczęli pałać do siebie taką nienawiścią, że Noe nie chciała przyjść nawet na pogrzeb Landona. Twierdziła, że był dla niej martwy od kiedy wzięli rozwód.

Dnia 14 lutego 1983 roku aktor ożenił się po raz trzeci, z Cindy Clerico, z którą miał dwójkę dzieci - syna Seana (ur. 1986) i córkę Jennifer (ur. 29 sierpnia 1983). W marcu 1991 roku aktor trafił do szpitala, gdzie zdiagnozowano u niego raka trzustki.

Zmarł 1 lipca 1991 w Malibu w stanie Kalifornia w wieku 54 lat. Na wieść o jego śmierci przerwano uroczystą premierę filmu Terminator 2.

Landon miał dużo zainteresowań: wędkarstwo, karate, malarstwo, budowanie mozaik stolikowych, gry, golf, pływanie, podnoszenie ciężarów, gotowanie, tenis, narty wodne i lotnictwo. Miał 175 cm wzrostu.

Filmografia[edytuj]

w programie "The Match Game", 1964 roku
w "Bonanzie", w 1967 roku
w "Domku na prerii", w 1974 roku
na rozdaniu Nagród Emmy, w 1990 roku

filmy fabularne[edytuj]

seriale TV[edytuj]

  • 1958: The Rifleman, 1958-1963 jako Will Fulton (1 odcinek)
  • 1959: Johnny Staccato, 1959-1960 jako Freddie Tate (1 odcinek)
  • 1959: The Rifleman, 1958-1963 jako Billy Mathis (1 odcinek)
  • 1959: Playhouse 90, 1956-1961 jako Arthur Doner (1 odcinek)
  • 1959-73: Bonanza jako Joe Cartwright
  • 1970: The Red Skelton Show, 1951-2013 jako najbogatszy chłopiec świata (1 odcinek)
  • 1974-83: Domek na prerii jako Charles Ingalls
  • 1984-1989: Autostrada do nieba jako Jonathan Smith

Twórca[edytuj]

Nagrody i nominacje[edytuj]

Rok Nagroda Kategoria Film Inni wykonawcy Rezultat
1969 Bambi Award międzynarodowy serial TV Bonanza Lorne Greene, Dan Blocker, Pernell Roberts Wygrana
1970 Brązowy Kowboj dramat telewizyjny Bonanza odc.: "The Wish" Wygrana
1979 Złoty Glob Najlepszy aktor telewizyjny - dramat Domek na prerii Nominacja
1980 Spur Award Najlepszy skrypt TV Domek na prerii odc.:
"May We Make Them Proud"
Wygrana
1984 Hollywood Walk of Fame Television Star przy 1500 N. Vine Street Wygrana
1984 Złoty But Znaczący wkład w western Wygrana
1991 Youth in Film Award Michael Landon Award Wybitny wkład dla młodzieży poprzez rozrywkę Wygrana
1995 Television Hall of Fame Znaczący wkład w dziedzinie telewizji Wygrana
1998 National Cowboy & Western Heritage Museum Western Performers Hall of Fame Wygrana
2004 TV Land Award Najbardziej zapamiętana rola Domek na prerii Nominacja
2005 TV Guide 50 Gwiazd Wszech czasów (#33)

Przypisy

  1. a b Michael Landon Biography (1936-1991) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-07-02].
  2. Personalidade: Michael Landon (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2017-07-02].
  3. Michael Landon (1936-1991) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2017-07-02].
  4. Eli Maurice Orowitz (1900-1959) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2017-07-02].
  5. a b c Peter B. Flint (1991-07-02): Michael Landon, 54, Little Joe On 'Bonanza' for 14 Years, Dies (ang.). The New York Times. [dostęp 2017-07-02].
  6. Michael Landon (I) (31 de Outubro de 1936) (port.). Filmow. [dostęp 2017-07-02].
  7. Mark Fraser Landon (1945-2009) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2017-07-02].

Linki zewnętrzne[edytuj]