Michel Devoret
 Michel Devoret (2017) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Specjalność: fizyka | |
| Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara Uniwersytet Yale | |
| Odznaczenia | |
| |
| Nagrody | |
Michel Henri Devoret[1] (ur. 5 marca 1953[2] w Paryżu[3]) – francuski fizyk, wykładowca na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara[4]. Specjalista w dziedzinie fizyki kwantowej, profesor emeritus w dziedzinie fizyki stosowanej na Uniwersytecie Yale[5]. Szef zespołu naukowego Google Quantum AI[6]. Noblista[7].
Edukacja
[edytuj | edytuj kod]Ukończył École nationale supérieure des télécommunications w 1975 roku, a następnie uzyskał doktorat na Université Paris-Sud w Orsay w 1982 roku. Następnie przeniósł się na Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley. W 1984 roku wrócił do Francji, gdzie założył własną grupę badawczą w Commissariat à l’energie atomique w Saclay. W 2002 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych – najpierw wykładał na Uniwersytecie Yale, a potem na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara[8].
Badania
[edytuj | edytuj kod]W latach 80. Clarke, Devoret i Martins badali zjawiska kwantowe w pętlach nadprzewodzących. W swoim eksperymencie rozdzielili dwa nadprzewodniki złączem Josephsona (zgodnie z propozycją, jaką zasugerował Anthony James Leggett). W stanie nadprzewodzącym napięcie układu było zerowe, zaś wzrost napięcia dowodził tego, że poprzez tunelowanie kwantowe układ znalazł się w makroskopowym stanie kwantowym. Obserwacja była możliwa dzięki temu, że w obwodach elektrycznych wykonanych z nadprzewodników powstawały pary Coopera zachowujące się jak pojedyncza cząstka, co pozwoliło im tunelować przez barierę. Wykazali oni również, że układ jest skwantyzowany, czyli pochłania lub emituje tylko określone ilości energii[9]. Odkrycie to wpłynęło choćby na dziedzinę komputerów kwantowych czy kryptologii kwantowej[10][11][12].
Ponadto zaprojektował pierwszy transmon czyli nadprzewodzący kubit ładunkowy o zmniejszonej wrażliwości na szum ładunku. Pracował również nad pierwszymi, prymitywnymi, półprzewodnikowymi procesorami kwantowymi[13].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Kawaler Legii Honorowej – 2008[14]
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]W 2025 wspólnie z Johnem Clarkiem i Johnem Martinisem otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie makroskopowego tunelowania kwantowo-mechanicznego i kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michel Henri Devoret [online], amacad.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Biography and publications – Michel Devoret [online], college-de-france.fr [dostęp 2025-10-07].
- ↑ Michel H. Devoret [online], NobelPrize.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Michel Devoret [online], physics.ucsb.edu [dostęp 2025-10-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-04] (ang.).
- ↑ Michel Devoret, Yale Engineering [dostęp 2025-10-07] [zarchiwizowane 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Michel Devoret – Andrew D. White Professors-at-Large Program [online] [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ a b Nobel Prize in Physics 2025 [online], NobelPrize.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Hamish Johnston, John Clarke, Michel Devoret and John Martinis win the 2025 Nobel Prize for Physics [online], Physics World, 7 października 2025 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Nobel 2025 z fizyki za mechanikę kwantową [online], Nauka w Polsce [dostęp 2025-10-08].
- ↑ Physics Nobel awarded for macro demonstration of quantum effects [online], science.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Elizabeth Gibney, Davide Castelvecchi, Groundbreaking quantum-tunnelling experiments win physics Nobel, „Nature”, 2025, DOI: 10.1038/d41586-025-03194-2, ISSN 1476-4687 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Tomasz Roman Tarnawski, Nagroda Nobla 2025 z fizyki: John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis [online], projektpulsar.pl, 2025 [dostęp 2025-10-07].
- ↑ Yale’s Michel H. Devoret wins 2025 Nobel Prize in Physics | Yale News [online], news.yale.edu, 7 października 2025 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
- ↑ Décret du 11 juillet 2008 portant promotion et nomination. legifrance.gouv.fr, 13 lipca 2008. [dostęp 2025-10-08]. (fr.).
