Michnikowszczyzna. Zapis choroby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michnikowszczyzna. Zapis choroby
Autor Rafał A. Ziemkiewicz
Tematyka ocena przemian w Polsce po 1989 roku[1]
Typ utworu publicystyka
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Polska
Język polski
Data wydania 2006
Wydawca Red Horse

Michnikowszczyzna. Zapis chorobypublicystyczna książka autorstwa Rafała Ziemkiewicza, wydana w grudniu 2006[2] (wydanie II w 2011[3]). Autor opisuje w niej powstanie postkomunizmu w Polsce, wskazując na Adama Michnika jako głównego z jego twórców.

Ziemkiewicz opisuje sposób, w jaki jego zdaniem Adam Michnik wpłynął na kształtowanie się społeczeństwa Polski po 1989. Według Ziemkiewicza Michnik wykorzystywał potencjał „Gazety Wyborczej”, jednego z najpoczytniejszych dzienników, do kreowania sposobu myślenia czytelników. Zarówno osoby z najbliższego otoczenia, jak i szerszego kręgu odbiorców publicystyki Michnika, pozostając pod jego silnym wpływem, bezkrytycznie przyjmowały jego poglądy na różne kwestie polityczne, przede wszystkim lustrację i dekomunizację. Teza ta była kontestowana przez samych zainteresowanych, którzy wskazywali m.in. na wielokrotne przejawy krytyki, z jakimi Michnik spotkał się ze strony swoich współpracowników[4].

W oparciu o publicystykę i wypowiedzi publiczne Adama Michnika, autor prezentuje stanowisko jego i środowiska „Gazety Wyborczej” w stosunku do najważniejszych sporów politycznych III Rzeczypospolitej, począwszy od czasów wyborów kontraktowych 1989 r. do afery Rywina: niepowodzenie nacjonalizacji majątku byłej PZPR, propozycje abolicji dla tzw. architektów stanu wojennego, działalność komisji Michnika, blokowanie dostępu do archiwów służb bezpieczeństwa PRL i ujawnienia tajnych współpracowników tych służb (lustracja), kształtowanie rynku mediów w III RP w okresie poprzedzającym aferę Rywina. Na tej podstawie autor dokonuje oceny działalności politycznej Adama Michnika po 1989 r., za motyw przewodni uznając porozumienie części opozycji z funkcjonariuszami byłej partii komunistycznej odnośnie udziału w sprawowaniu władzy w kraju, przy zagwarantowaniu przez opozycję faktycznego, dominującego wpływu funkcjonariuszy dawnego aparatu na życie gospodarczej i społeczne (postkomunizm).

Po publikacji książki Michnik pozwał Ziemkiewicza do Sądu Okręgowego w Warszawie za padające w książce słowa, że redaktor naczelny "Wyborczej" "robił wszystko, abyśmy nawet nie poznali nazwisk komunistycznych zbrodniarzy"[5]. Wynikający stąd proces cywilny zakończył się w marcu 2007 roku ugodą, na mocy której Ziemkiewicz przeprosił Michnika na łamach pisma "Newsweek"[6]. Oprócz publicystycznego fermentu wokół Michnikowszczyzny publikacja była przedmiotem polemik naukowych. W ich ramach pojawiały się głosy rozumiejące zarzuty pisarza dotyczącej blokowania przez "Wyborczą" pewnych kwestii poruszanych w debacie publicznej[7]. Niekiedy jednak podejmowano krytykę stanowiska, iż publiczny dyskurs miałby być kształtowany przez jedną osobę z konkretnego wydawnictwa, nie zaś przez zasady ograniczania skrajnych retoryk obowiązujące ogólnie w systemie demokratycznym[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rafał A. Ziemkiewicz: Michnikowszczyzna. Zapis choroby. Warszawa: Red Horse, s. okładka. ISBN 83-60504-16-4.
  2. Wydawnictwo Red Horse, ​ISBN 83-60504-16-4​.
  3. Wydawnictwo Fabryka Słów, ​ISBN 978-83-7574-368-5​.
  4. W gąszczu win cara Michnika, Ewa Milewicz, „Gazeta Wyborcza”, 9 stycznia 2007.
  5. Ziemkiewicz przeprosił Michnika, „WPROST.pl”, 5 marca 2007 [dostęp 2017-07-06] (pol.).
  6. Rafał Ziemkiewicz, Ziemkiewicz przeprasza Michnika, „Gazeta Wyborcza”, 7 marca 2007.
  7. Ewa Bobrowska, Debata publiczna w świetle analizy dyskursu. Kryteria porównawcze, „Studia Socjologiczne” (1), 2012, s. 54.
  8. Paweł Bohuszewicz, Kategoria sarmatyzmu w dyskursie „Gazety Wyborczej”, „Teksty Drugie” (1), 2015, s. 65.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]